کندی اینترنت امروز ۳ آبان؛ اختلال در ۱۸ استان و تأیید کاهش عمدی سرعت

کندی اینترنت ایران در روز یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ همچنان برای بخشی از کاربران ادامه دارد. تازه‌ترین گزارش سامانه پایش «نبض» از مشاهده نشانه‌های اختلال در ۱۸ استان خبر می‌دهد؛ بااین‌حال شاخص‌های سراسری اتصال و مسیریابی، قطع گسترده و هم‌زمان اینترنت کشور را نشان نمی‌دهند. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز ۲۱ مهر تأیید کرده بود که دستگاه‌های مسئول در برخی شرایط برای حفاظت از زیرساخت‌ها سرعت اینترنت را کاهش می‌دهند. بررسی افت ترافیک ۱۲ مهر نشان می‌دهد این رخداد به‌تنهایی اثبات‌کننده سقوط کل ترافیک بین‌الملل ایران نیست.

آخرین داده مبنای این گزارش: ۳ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۳۰ به وقت تهران | وضعیت: در حال پیگیری

وضعیت اینترنت امروز ۳ آبان؛ اختلال در ۱۸ استان ثبت شده است

بر اساس داده‌های سامانه پایش اینترنت نبض، در صبح یکشنبه ۳ آبان از میان ۳۱ استان کشور، ۱۸ استان نشانه‌هایی از کاهش غیرعادی ترافیک مشاهده‌شده دارند. این داده‌ها از منابعی مانند Cloudflare Radar و سامانه پژوهشی IODA گردآوری می‌شوند.

منبع جدول: سامانه نبض، داده‌های ۳ آبان ساعت ۰۸:۳۰.

تهران، اصفهان، فارس، خراسان رضوی، خوزستان، قم و مازندران از جمله استان‌هایی هستند که در داده‌های این پایش نشانه اختلال دارند. نکته مهم این است که «اختلال در ۱۸ استان» به معنای قطعی اینترنت همه کاربران این استان‌ها نیست. همچنین درصدهای جدول، سرعت دانلود یا تعداد کاربران متصل را نشان نمی‌دهند.

آیا ترافیک اینترنت ایران از ۱۲ مهر سقوط کرده است؟

گزارش دنیای اقتصاد درباره افت ترافیک ۱۲ مهر نشان داد که در صبح یکشنبه ۱۲ مهر، کاهش محسوسی در ترافیک مشاهده‌شده توسط Cloudflare Radar ثبت شده بود؛ اما بررسی عمیق‌تر داده‌ها و مقایسه با اطلاعات Kentik تصویر متفاوتی ارائه کرد.

طبق این بررسی، افت یادشده بیشتر به ترافیک عبوری از مسیرهای کلادفلر مربوط بود و حجم ترافیک به سمت برخی اپراتورهای اصلی کشور روند عادی داشت. بنابراین، از این نمودار به‌تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت که کل ظرفیت اینترنت بین‌الملل ایران از ۱۲ مهر سقوط کرده یا ارتباط سراسر کشور قطع شده است.

برای تشخیص دقیق اختلال باید تغییرات ترافیک در کنار شاخص‌های دیگری مانند تأخیر اتصال، اتلاف بسته‌های داده، موفقیت اتصال به سرویس‌ها و وضعیت مسیرهای شبکه بررسی شود. کاربران نیز بسته به اپراتور و مقصد اینترنتی ممکن است کیفیت متفاوتی را تجربه کنند.

دولت درباره کاهش عمدی سرعت اینترنت چه گفته است؟

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در نشست خبری سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵ توضیح داد که به دلیل شرایط امنیتی و احتمال حملات سایبری، دستگاه‌های مسئول گاهی ناچار می‌شوند سرعت اینترنت را کاهش دهند. او این اقدام را با حفاظت از پایگاه‌های داده، خدمات اینترنتی و دارایی‌های کشور مرتبط دانست.

این اظهارات در گزارش خبرگزاری ایرنا از نشست سخنگوی دولت منتشر شده است.

بااین‌حال، سخنگوی دولت زمان، دامنه جغرافیایی، اپراتورهای مشمول یا میزان کاهش سرعت در هر مقطع را اعلام نکرد. به همین دلیل نمی‌توان بدون داده تکمیلی، افت ترافیک ۱۲ مهر یا همه اختلال‌های فعلی را مستقیماً به این تصمیم نسبت داد.

چرا اینترنت کند است؛ محدودیت عمدی یا اختلال فنی؟

برای کندی اینترنت ایران در تمام اپراتورها و مناطق، یک علت واحد و تأییدشده اعلام نشده است. کاهش کیفیت می‌تواند تحت تأثیر محدودیت‌های مدیریتی شبکه، مشکلات مسیرهای بین‌المللی، ازدحام اپراتورها یا اختلال‌های فنی رخ دهد. تشخیص سهم هر عامل به اطلاعات فنی دقیق‌تری نیاز دارد.

برای نمونه، چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارش قطعی فیبر نوری در ارمنستان و علت کندی اینترنت به یک رخداد مشخص در شهریور پرداخت. همچنین در گزارش اختلال مسیرهای داخلی و بین‌المللی در مهر، مشکلات ارتباطی دیگری بررسی شده است. این موارد سابقه اختلال‌اند و به‌خودی‌خود علت کندی امروز را ثابت نمی‌کنند.

کندی اینترنت چه اثری بر کسب‌وکارهای ایران دارد؟

برای کسب‌وکارهای آنلاین، مسئله فقط پایین بودن سرعت دانلود نیست. اتصال ناپایدار می‌تواند فعالیت روزانه فروشگاه‌ها و شرکت‌های وابسته به خدمات خارجی را مختل کند؛ حتی زمانی که بخشی از اینترنت داخلی همچنان در دسترس است.

• اختلال در فروش و ارتباط با مشتری

  کندی بارگذاری شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها و وب‌سایت‌های خارجی می‌تواند پاسخ‌گویی به مشتری، ثبت سفارش و پیگیری خرید را دشوار کند.

• مشکل در ابزارهای کاری بین‌المللی

  شرکت‌هایی که به خدمات ابری، ابزارهای برنامه‌نویسی، سامانه‌های پشتیبانی یا ارتباطات خارجی وابسته‌اند، ممکن است با تأخیر یا قطع‌ووصلی مواجه شوند.

• افزایش هزینه در کنار افت کیفیت

  این مشکلات هم‌زمان با اجرای تعرفه‌های تازه اینترنت رخ داده‌اند. بر اساس اطلاعیه اپراتورها، سقف افزایش برخی تعرفه‌ها از اول آبان تا ۴۰ درصد اعلام شده است. جزئیات در گزارش افزایش قیمت اینترنت و وضعیت بسته‌های قبلی آمده است.

با وجود این آثار احتمالی، برآورد رسمی و قابل اتکایی از زیان مالی ناشی از اختلال‌های روز ۳ آبان منتشر نشده است؛ بنابراین نسبت دادن یک رقم مشخص به خسارت امروز قابل استناد نیست.

کندی اینترنت ایران چه زمانی برطرف می‌شود؟

تا زمان تنظیم این گزارش، زمان مشخص و سراسری برای پایان کندی اینترنت اعلام نشده است. از سوی دیگر، چون وضعیت اتصال در اپراتورها، استان‌ها و مسیرهای خارجی یکسان نیست، بهبود کیفیت ممکن است برای کاربران در زمان‌های متفاوتی رخ دهد.

برای بررسی تغییرات شبکه می‌توان به Cloudflare Radar ایران، پایش لحظه‌ای نبض و سامانه IODA دانشگاه جورجیا تک مراجعه کرد. هیچ‌یک از این ابزارها به‌تنهایی جایگزین سنجش واقعی کیفیت اینترنت کاربران نیست.

سؤالات پرتکرار درباره کندی اینترنت ایران

• چرا اینترنت امروز ۳ آبان کند است؟

  پایش نبض نشانه اختلال در ۱۸ استان را ثبت کرده است. دولت نیز کاهش سرعت در برخی شرایط را تأیید کرده، اما علت دقیق اختلال هر منطقه یا اپراتور به‌صورت جداگانه مشخص نشده است.

• آیا اینترنت ایران امروز به‌طور کامل قطع شده است؟

  داده‌های سراسری IODA در صبح ۳ آبان نشانه‌ای از افت هم‌زمان و گسترده نشان نمی‌دهند؛ اما این نتیجه به معنای نبود قطعی یا کندی برای کاربران برخی مناطق نیست.

• آیا افت ترافیک ۱۲ مهر به معنی قطع اینترنت بین‌الملل بود؟

  خیر. بررسی داده‌ها نشان داد کاهش ترافیک در مسیرهای مشاهده‌شده توسط کلادفلر به‌تنهایی برای اثبات افت سراسری ظرفیت اینترنت بین‌الملل کافی نیست.

• آیا دولت عمداً سرعت اینترنت را کم کرده است؟

  سخنگوی دولت تأیید کرده که دستگاه‌های مسئول گاهی برای حفاظت از زیرساخت‌ها سرعت اینترنت را کاهش می‌دهند؛ ولی درباره زمان و دامنه دقیق این اقدامات اطلاعاتی منتشر نکرده است.

• اینترنت چه زمانی به حالت عادی برمی‌گردد؟

  تاریخ رسمی مشخصی اعلام نشده است. وضعیت بسته به اپراتور، منطقه و مسیر ارتباطی متفاوت است و باید با گزارش‌های تازه پایش شود.

منابع و مراجع بررسی وضعیت اینترنت

• سامانه نبض؛ داده‌های ۳ آبان ۱۴۰۵ درباره وضعیت اینترنت استان‌ها و شاخص‌های سراسری
• Cloudflare Radar؛ پایش ترافیک اینترنت ایران
• IODA؛ پایش مستقل اتصال و مسیریابی اینترنت
• دنیای اقتصاد؛ بررسی فنی افت ترافیک اینترنت در ۱۲ مهر
• ایرنا؛ گزارش نشست ۲۱ مهر سخنگوی دولت و اظهارات مربوط به کاهش سرعت اینترنت
• رویداد۲۴؛ ویدئوی سخنان فاطمه مهاجرانی