تحلیل بازار ارز و دلار هفته چهارم مهر

در هفته گذشته شاهد رشدی پرقدرت در قیمت دلار بودیم. این گزارش علت این افزایش و تحولات بازار را بررسی می‌کند که شامل جهش پنج‌هزار تومانی دلار در آخرین روز کاری هفته، اثر طرح عرضه ۱۰ هزار دلاری با کارت ملی، نقش صندوق‌های ارزی و مسیر قیمت تا پایان سال است. اگر می‌خواهید بدانید بازار ارز در شنبه پیش رو به کدام سطوح حساس می‌رسد، ادامه این گزارش را بخوانید.

تحولات قیمت دلار و جهش پایان هفته

چرا دلار در انتهای هفته افزایش یافت؟

قیمت دلار در آخرین روز کاری هفته با افزایش پنج‌هزار تومانی نسبت به روز گذشته به ۲۷۱ هزار تومان رسید و دوباره به کانال ۲۷۰ هزار تومانی بازگشت. این اسکناس روز پنجشنبه در سطح ۲۶۶ هزار تومان بسته شده بود، اما در معاملات روزهای پایانی هفته، رفتار صعودی آن آشکارتر شد. در معاملات پشت‌خطی نیز قیمت دلار تا محدوده ۲۷۳ هزار تومان بالا رفت. این جهش در شرایطی رخ داد که بازار به تعطیلات آخر هفته نزدیک می‌شد و در حالت عادی باید حجم معاملات کم می‌شد.

نگرانی از جنگ و تنش در تنگه هرمز؛ محرک اصلی تقاضا

تنش در تنگه هرمز، انتشار اخبار غیررسمی درباره پرواز جنگنده‌های اسرائیلی در آسمان عراق و جابه‌جایی هواپیماهای ترابری در خلیج فارس، نگرانی‌ها را درباره گسترش درگیری‌ها بالا برد. همچنین سخنان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره توقف مذاکرات میان ایران و آمریکا فضای بازار را ملتهب کرد. معامله‌گران برای پوشش ریسک احتمالی در روزهای تعطیل، خرید ارز را در اولویت قرار دادند. این رفتار فشار تقاضا را افزایش داد.

بازدهی دلار در مهر ماه؛ رشد ۳۸ هزار تومانی و ۱۶ درصد افزایش

قیمت دلار در پایان شهریور با ۲۳۲ هزار تومان بسته شده بود و در پایان مهر به ۲۷۰ هزار تومان رسید. این یعنی طی یک ماه ۳۸ هزار تومان گران شد که معادل رشد ۱۶.۳۸ درصدی است. این رشد ماهانه نشان می‌دهد بازار ارز همچنان با فشار انتظارات تورمی و نااطمینانی سیاسی روبه‌رو است، هرچند در چند روز اخیر نوسان محدودتری را تجربه کرده است.

دلار توافقی همچنان افزایش می‌یابد

نرخ دلار توافقی نیز همچنان روندی صعودی داشته و سعی در کاهش فاصله خود با بازار قیمت بازار آزاد دارد و در آخرین روز معاملاتی هفته به بالای ۱۸۴ هزارتومان افزایش یافت.

عدم تثبیت قیمت دلار توافقی پس از سال‌های طولانی کشمکش و و اختلاف نظر بین فعالان اقتصادی نشان قدرت و تسلط بانک مرکزی بر بازار ارز دارد و می‌تواند نشانه پیش‌بینی پذیری بازار باشد.

تحلیل تکنیکال دلار؛ فشردگی قیمت و انتظار شکست در یک جهت

قیمت دلار در نیمه بالایی کانال صعودی خود در حال نوسان و فشردگی قیمت است. در هفته گذشته یک بار تلاش ناموفق برای عبور از سقف تاریخی خود داشت و بنظر فعلا در یک محدوده رنج قرار دارد. فتح سطح ۲۷۴ هزارتومان به سمت بالا می‌تواند موج صعودی بعدی دلار را آغاز کرده و شکست حمایت ۲۵۸ هزارتومانی نوید اصلاح عمیق‌تری را در بازار می‌دهد.

نقش صندوق‌های ارزی در کنترل قیمت دلار چیست؟

وزارت اقتصاد توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی را برای جذب منابع ارزی مردم و تأمین مالی پروژه‌ها دنبال می‌کند. نخستین صندوق ارزی بازار سرمایه پس از جذب کامل ظرفیت ۱۰ میلیون دلاری، مجوز افزایش دو برابری گرفت و سقف آن به ۲۰ میلیون دلار رسید. پذیره‌نویسی دومین صندوق ارزی هم از ۲۸ مهر آغاز شده است. این ابزارها می‌توانند ارزهای خارج از چرخه را به اقتصاد بازگردانند، اما اثر آن‌ها بر قیمت دلار در کوتاه‌مدت محدود است و اعتماد عمومی شرط موفقیت آن است.

عوامل مثبت و منفی موثر بر بازار دلار

از سوی مثبت، عرضه گسترده ارز از سوی بانک مرکزی و بانک‌های عامل، کاهش بخشی از شتاب صعود دلار را موجب شد. همچنین اختلال در سامانه‌های بانکی و محدود شدن انتقال پول از طریق ساتنا، توان خرید متقاضیان را کاهش داد و محدودیت معاملات شبانه تتر نیز از شدت هیجان‌های نیمه‌شب کاست.

بخشی از خریداران هم نگران‌اند که با آغاز جنگ، قیمت‌ها کاهش یابد و سرمایه‌گذاری آن‌ها زیان ببیند، و همین نگرانی می‌تواند قیمت را برای مدتی در محدوده فعلی نگه دارد. از سوی منفی، تنش‌های نظامی و سیاسی، خبرهای مربوط به توقف مذاکرات، احتمال بسته شدن مرزهای زمینی و دریایی و تشدید تحریم‌ها مهم‌ترین عامل فشار بر دلار به شمار می‌آیند. افزایش قیمت نفت و اثر آن بر جریان ارز نیز در این میان نقش دارد.

هشدار درباره کاهش صادرات نفت و چشم‌انداز قیمت دلار

اگر کشور بتواند حدود یک میلیون بشکه نفت در روز بفروشد و شرایط اقتصادی همین‌گونه باقی بماند، دلار می‌تواند تا پایان سال به حدود ۲۵۰ هزار تومان برسد. البته این برآورد به تداوم صادرات نفت وابسته است. در صورت تفاهم با آمریکا و بهبود شرایط صادرات، محدوده ۲۲۰ هزار تومان نیز در کوتاه‌مدت قابل تصور است. اما اگر تنش‌ها به جنگ برسد و صادرات نفت به شدت محدود شود، رسیدن قیمت به بالای ۴۰۰ هزار تومان هم ممکن است.

همتی در مصاحبه با شبکه بلومبرگ درباره سیاست‌های ارزی چه گفت؟

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در مصاحبه‌ای با شبکه بلومبرگ گفت که تورم پس از جنگ ۴۰ روزه کاهش یافته است و ذخایر ارزی کشور برای تأمین واردات تا پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ و حتی بیشتر کافی است. او همچنین گفت پیش‌بینی آمریکا درباره فروپاشی اقتصادی ایران در دو هفته محقق نشده است. با این حال، بازار ارز نشان می‌دهد که اعتماد به این روایت‌ها در گرو تحقق عملی سیاست‌ها و کاهش تنش‌هاست.

پرسش‌های پرتکرار درباره بازار دلار

سهمیه ۱۰ هزار دلاری چه کسانی را شامل می‌شود؟

افراد ایرانی بالای ۱۸ سال که کارت ملی دارند و شرایط اعلام‌شده را داشته باشند می‌توانند تا سقف ۱۰ هزار دلار خریداری کنند. بانک‌های ملت، ملی، تجارت، صادرات و سامان در این طرح حضور دارند.

آیا صندوق‌های ارزی قیمت دلار را کاهش می‌دهند؟

این صندوق‌ها بیشتر برای جذب منابع و تأمین مالی پروژه‌ها مفیدند و لزوماً در کوتاه‌مدت قیمت دلار را پایین نمی‌آورند.

چه عواملی می‌تواند دلار را تا ۳۰۰ هزار تومان ببرد؟

تشدید تحریم‌ها، بسته شدن مرزهای زمینی و دریایی و کاهش صادرات نفت از جمله عواملی هستند که شاملو و بوربور به آن‌ها اشاره کرده‌اند.

جمع‌بندی و چشم‌انداز هفته آینده

قیمت دلار در هفته گذشته از کانال ۲۶۰ هزار تومان به ۲۷۰ هزار تومان رسید و در معاملات پشت‌خطی تا ۲۷۳ هزار تومان بالا رفت. بازار در شنبه پیش رو، تقاضای ناشی از احتمال وقوع تنش‌های نظامی و سیاسی قیمت را بالا می‌برد، اما احتمالا عرضه گسترده ارز با طرح ۱۰ هزار دلاری و محدودیت‌های معاملاتی، شتاب صعود را کاهش می‌دهد.

اگر دلار در محدوده ۲۶۸ تا ۲۷۳ هزار تومان نوسان کند، بازار به تعادل نسبی نزدیک‌تر می‌شود. اما اگر تحریم‌ها تشدید شود یا مرزهای بیش‌تری بسته شوند، هدف‌های بالاتری مانند ۳۰۰ و ۳۳۰ هزار تومان مطرح می‌شود. مهم‌ترین نکته برای مخاطب این است که مسیر دلار علاوه بر عرضه بانک مرکزی، به میزان صادرات نفت، روند تحریم‌ها و واکنش بازار به تحولات سیاسی وابسته است.

منابع گزارش

farsnews.ir مصاحبه رییس کل بانک مرکزی با بلومبرگ

cbi.ir نرخ دلار توافقی