جهاد اقتصادی و اقتصاد جنگی؛ بقا کوتاه‌مدت در برابر انضباط بلندمدت

اقتصاد جنگی بقا را در افق کوتاه جلو می‌آورد؛ جهاد اقتصادی  در خوانش چارسو از شدت عمل ۱۳۹۰ و رویکرد مقاومتی انضباط بلندمدت می‌خواهد. تعریف چهار مفهوم را در «جهاد اقتصادی چیست؛ تفاوت با اقتصاد مقاومتی، جنگ اقتصادی و اقتصاد جنگی در متریک‌های ۱۴۰۵» بخوانید. اینجا سؤال بعدی است: در شهریور ۱۴۰۵، با پایه پولی ۶۱٫۵ درصد، تورم نقطه‌ای ۸۹ درصد و رشد نزدیک صفر ۱۴۰۴، کدام منطق غالب است؟ بقا یا انضباط؟

دو منطق می‌توانند هم‌زمان در یک اقتصاد فعال باشند. یکی می‌گوید جریان ارز، تداوم تولید، کالای اساسی و کف اشتغال نباید بشکند — حتی اگر هزینه پولی و اصلاحات معوق بالا برود. دیگری می‌گوید بدون بهره‌وری، تشکیل سرمایه و انضباط تورم، همان بقا هم پایدار نمی‌ماند. متریک‌های رسمی نزدیک به بافت شهریور ۱۴۰۵، فشار بقا را پررنگ‌تر از انضباط نشان می‌دهند. این حکم شعاری نیست؛ خوانش داشبورد است.

چرا این گزارش واژه‌نامه جهاد اقتصادی را بازتعریف نمی‌کند؟

چون هاب تعریفی زنده است. در پست ۳۲۷۰۴ مرز جهاد اقتصادی، اقتصاد مقاومتی، جنگ اقتصادی و اقتصاد جنگی با سند و سنجه قفل شده است. تکرار همان جدول در اینجا فقط رقابت داخلی محتوا می‌سازد و سؤال تحلیلی را عقب می‌اندازد.

اینجا فرض می‌گیریم خواننده تعریف را از هاب گرفته یا می‌گیرد. جهاد اقتصادی نام سال ۱۳۹۰ و مطالبه شدت عمل است، نه سند ۲۴ بندی. اقتصاد مقاومتی سند ۱۳۹۲ است با رویکرد جهادی. جنگ اقتصادی فشار بیرونی است. اقتصاد جنگی در چارچوب چارسو مدیریت داخلی منابع برای بقاست. تمرکز این بسته فقط روی تعارض افق است: بقا کوتاه‌مدت در برابر انضباط بلندمدت.

بقا کوتاه‌مدت در اقتصاد جنگی چه چیزی را اول می‌گذارد؟

در چارچوب عملیاتی «چگونه در شرایط جنگی اقتصاد را سرپا نگه داریم؟» اولویت اول قطع‌نشدن زنجیره حیاتی است. نان، دارو، سوخت، برق شبکه حیاتی و بنگاه‌هایی که قطع‌شان اشتغال و امنیت غذایی را می‌شکند. معیار انتخاب بنگاه در «کدام بنگاه‌ها در جنگ باید حمایت شوند؟» آمده است.

منطق بقا، افق را کوتاه می‌کند. سؤال این است که هفته و ماه بعد چه چیزی قطع نشود، نه اینکه دهه بعد بهره‌وری چقدر شود. در این افق، ابزارهایی مثل اعتبار هدفمند، تعویق اصلاح قیمت، و تحمل انبساط پولی ممکن است «هزینه قابل‌قبول بقا» خوانده شوند. این خوانش رسمی بانک مرکزی یا سند رهبری نیست؛ توصیف عملیاتی حالت اضطرار است. در بحث‌های ثانویه بانکی گاهی با عبارت‌هایی شبیه «بقا نه سود» صورت‌بندی می‌شود؛ آن‌ها را نظر ثانویه بدانید، نه تعریف قفل‌شده.

انضباط بلندمدت جهاد اقتصادی چه سنجه‌هایی می‌خواهد؟

خوانش چارسو از جهاد اقتصادی، شدت عمل مولد است نه شتاب ترازنامه. پیام نوروزی ۱۳۹۰ حرکت فراتر از روال طبیعی را خواست. سند اقتصاد مقاومتی همان روحیه را در رویکرد جهادی و بند ۲۰ به بهره‌وری و سرمایه‌گذاری گره زد. مسیر عملیاتی تامین بدون پولی‌سازی در «توسعه اقتصادی بدون چاپ پول؛ تامین مالی بازسازی از کجا؟» باز شده است.

سنجه‌های انضباط بلندمدت از جنس تولید واقعی، تشکیل سرمایه ثابت، تورم کنترل‌شده و تامین مالی غیرتورمی هستند. اگر نقدینگی رشد کند و GDP نزدیک صفر بماند، شدت عمل پولی دیده می‌شود نه شدت عمل جهادی. تمایز رشد اسمی و توسعه را در «توسعه اقتصادی با رشد اقتصادی چه فرقی دارد؟» بخوانید. شعار سال ۱۴۰۵ بر اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت و امنیت ملی تأکید دارد و با نام سال ۱۳۹۰ یکی نیست؛ پس ارقام ۱۴۰۵ را به نقل‌قول جعلی «جهاد اقتصادی» نسبت ندهید.

جدول بقا کوتاه‌مدت در برابر انضباط بلندمدت

جدول زیر دو منطق را کنار هم می‌چیند. ستون‌ها افق، اولویت، ابزار، ریسک طولانی‌شدن بقا و خوانش متریک‌های ۱۴۰۵ را جدا می‌کنند تا قاطی نشوند.

داشبورد شهریور ۱۴۰۵ چه سیگنالی از غلبه بقا می‌دهد؟

نزدیک‌ترین ارقام قفل‌شده این تصویر را می‌سازند. پایه پولی پایان اسفند ۱۴۰۴ به روایت بانک مرکزی ۲۱٬۹۵۹٫۳ هزار میلیارد ریال (حدود ۲٬۱۹۶ همت) با رشد دوازده‌ماهه ۶۱٫۵ درصد بوده است. نقدینگی ۱۵۵٬۸۱۲٫۲ هزار میلیارد ریال (حدود ۱۵٬۵۸۱ همت) با رشد ۵۳٫۳ درصد و ضریب فزاینده ۷٫۰۹۵ بوده است. این شتاب پولی با تصویر «انضباط» فاصله دارد؛ با تصویر «تحمل هزینه بقا» سازگارتر است — بدون اینکه بگوییم هر ریال رشد پایه فقط برای بقا خرج شده است.

تورم مرداد ۱۴۰۵ مرکز آمار: شاخص ۷۰۰٫۱، ماهانه ۳٫۴ درصد، نقطه‌به‌نقطه ۸۹ درصد، سالانه ۶۹٫۹ درصد. یادداشت ماهانه بانک مرکزی برای مرداد رقم ۳٫۷ درصد را جدا ثبت کرده است؛ دو سبد را میانگین نکنید. GDP سال ۱۴۰۴ مرکز آمار با نفت ۰٫۲+ درصد و بدون نفت ۰٫۳− درصد بوده است. روایت جداگانه بانک مرکزی حدود ۰٫۷− درصد است؛ باز هم میانگین ممنوع. بیکاری بهار ۱۴۰۵ مرکز آمار ۹٫۱ درصد، مشارکت ۴۰٫۷ درصد و بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله ۲۳٫۴ درصد بوده است.

ترکیب یک‌خطی: پول زیاد رشد کرده، تولید واقعی تقریباً ایستاده، قیمت‌ها بسیار بالا رفته و بازار کار تحت فشار است. این ترکیب با غلبه منطق بقا هم‌خوان‌تر است تا با انضباط بلندمدت. جزئیات شاخص‌های پساجنگ در «پنج شاخص اقتصاد ایران بعد از جنگ» جدا آمده است.

جدول داشبورد؛ خوانش بقا در برابر خوانش انضباط

هر ردیف دو ستون تفسیری دارد. رقم را با دوره و نهاد بخوانید؛ اسفند ۱۴۰۴ را «شهریور ۱۴۰۵» نخوانید.

چگونه تامین بقایی می‌تواند پایه پولی را بالا ببرد؟

بقا نیاز به نقد دارد. اگر درآمد پایدار و اوراق جذب‌شده از پس‌انداز غیربانکی کافی نباشد، فشار به نظام بانکی و در نهایت به ترازنامه بانک مرکزی منتقل می‌شود. رشد پایه پولی ۶۱٫۵ درصدی اسفند ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل، در هر تفسیری شتاب بالاست. بانک مرکزی در یادداشت‌های پولی، بخشی از رشد نقدینگی را با سیاست‌های حمایتی و تسهیل تامین مالی پس از شوک نظامی مرتبط دانسته است. این ارتباط را به‌عنوان سازوکار بخوانید، نه به‌عنوان اعتراف به «چاپ برای جنگ» با رقم اختراعی.

مسیر معمول چنین است: کسری یا نیاز سرمایه در گردش بنگاه حیاتی ← اعتبار بانکی یا اوراق جذب‌شده توسط بانک‌ها ← فشار ذخیره ← عملیات یا اقلام ترازنامه‌ای که پایه را باد می‌کند. حتی وقتی استقراض مستقیم دولت کم دیده شود، تسعیر و سایر اقلام خالص می‌توانند پایه را بالا ببرند. جزئیات کانال‌های غیرتورمی در بسته ۳۲۶۸۹ آمده است؛ اینجا فقط یادآوری می‌شود که بقا اگر فقط از مسیر پولی تامین شود، به ضد انضباط تبدیل می‌شود.

تورم چگونه انضباط بلندمدت را می‌فرساید؟

تورم نقطه‌ای ۸۹ درصد مرکز آمار در مرداد، افق سرمایه‌گذاری را کوتاه می‌کند. بنگاه افق قیمت نهاده را نمی‌بیند. خانوار پس‌انداز واقعی را از دست می‌دهد. قرارداد بلندمدت سخت می‌شود. در چنین فضایی، حتی اگر شعار انضباط تکرار شود، رفتار عاملان اقتصادی بقاگونه می‌ماند: نقد به دارایی کوتاه‌مدت، تعویق GFCF، و تقاضای اعتبار گران برای زنده ماندن.

تورم همچنین مشروعیت اصلاحات انضباطی را ضعیف می‌کند. هر افزایش نرخ یا حذف یارانه بدون لنگر تورمی، به‌عنوان ضربه به بقا خوانده می‌شود. نتیجه حلقه است: بقا ← انبساط ← تورم ← ترس از اصلاح ← ماندن در بقا. شکستن حلقه بدون مسیر تامین جایگزین و لنگر انتظارات سخت است. افق تمدنی و فاصله با پیشرفت در «رهبر پیشرفت چیست؛ فاصله اقتصاد ۱۴۰۵ با افق ۱۴۴۴» جدا باز شده است؛ اینجا فقط اثر تورم روی افق انضباط است.

چرا GDP و تشکیل سرمایه برای خروج از حالت جنگی حیاتی‌اند؟

اقتصاد جنگی می‌تواند تولید را «سرپا» نگه دارد بدون اینکه ظرفیت آینده بسازد. GDP نزدیک صفر با نفت و منفی بدون نفت یعنی سطح محصول تقریباً ایستا است. اگر تشکیل سرمایه ثابت هم ضعیف یا منفی باشد — چنان‌که در هاب‌های مرتبط خوشه گزارش شده — موتور خروج از بقا خاموش است.

خروج از حالت جنگی به دو چیز نیاز دارد: اول تثبیت زنجیره حیاتی؛ دوم بازگشت سرمایه‌گذاری مولد. بدون دومی، کشور در «بقا دائمی» می‌ماند. جهاد اقتصادی اگر معنا داشته باشد، باید در لایه دوم دیده شود: ماشین‌آلات، بهره‌وری، کاهش اتلاف، و تامین مالی که پایه پولی را دوباره منفجر نکند. رشد اسمی نقدینگی جایگزین GFCF نیست.

بیکاری و کف اشتغال؛ تنش بقا با انضباط کجاست؟

نرخ بیکاری ۹٫۱ درصد بهار ۱۴۰۵ نسبت به ارقام پایین‌تر سال قبل فشار بازار کار را نشان می‌دهد. بیکاری جوانان ۲۳٫۴ درصد یعنی هزینه اجتماعی شوک روی نسل ورودی به بازار کار سنگین است. منطق بقا می‌گوید اشتغال نباید فروبریزد؛ حتی با حمایت اعتباری پرهزینه. منطق انضباط می‌گوید اشتغال بدون بهره‌وری و بدون ثبات قیمت، پایدار نیست و دوباره به تورم و رکود می‌انجامد.

تنش اینجا عملی است. قطع ناگهانی حمایت بقایی می‌تواند بیکاری را جرقه بزند. ادامه حمایت پولی بدون لنگر می‌تواند تورم را نگه دارد و سرمایه‌گذاری را بکشد. راه‌حل تحلیلی، هدفمندسازی است نه شعار مطلق: بنگاه حیاتی را با معیار شفاف نگه دارید؛ بقیه را به مسیر بازار و تامین غیرتورمی بسپارید. جزئیات معیار در ۳۰۰۱۴ است.

جنگ اقتصادی بیرونی با اقتصاد جنگی داخلی چه نسبتی دارد؟

فشار بیرونی — تحریم، انسداد مالی، ضربه به درآمد نفتی — محیط تهدید است. اقتصاد جنگی پاسخ داخلی تخصیص است. یکی علت فشار است؛ دیگری شیوه مدیریت منابع زیر فشار. قاطی‌کردن این دو باعث می‌شود یا فقط دشمن بیرونی دیده شود و کارنامه داخلی نادیده بماند، یا فقط سیاست داخلی سرزنش شود و شدت شوک بیرونی کم‌اهمیت جلوه کند.

در شهریور ۱۴۰۵، خوانش درست این است: فشار بیرونی می‌تواند نیاز به بقا را واقعی کند؛ اما انتخاب ابزار بقا — پولی یا غیرپولی — کارنامه داخلی است. انضباط جهادگونه دقیقاً جایی معنا پیدا می‌کند که ابزار داخلی از حالت اضطرار دائمی خارج شود، نه آنجا که وجود فشار انکار شود.

نسبت درست برای تحلیل این است که جنگ اقتصادی شدت قید بیرونی را می‌سنجد و اقتصاد جنگی کیفیت پاسخ داخلی را. اگر قید بیرونی سخت باشد، نیاز بقا واقعی است. اگر پاسخ داخلی فقط پولی باشد، هزینه انضباط بالا می‌رود. جهاد اقتصادی در این نقشه، استاندارد کیفیت پاسخ داخلی در افق بلند است: شدت عمل مولد، نه شدت خلق پول.

مسیر بدون چاپ پول چگونه از بقا به انضباط پل می‌زند؟

پل عملیاتی، جایگزینی تدریجی تامین پولی با اوراق واقعی، زنجیره تامین، مالیات پایدار، صندوق و مشارکت است. بسته ۳۲۶۸۹ این کانال‌ها را جدول کرده است. اینجا نکته تحلیلی این است: بقا بدون پل، به انضباط نمی‌رسد. انضباط بدون تثبیت اولیه بقا هم ممکن است شوک دوم بسازد. ترتیب پیشنهادی: تثبیت حیاتی ← شفاف‌سازی هزینه بقا ← انتقال تامین به کانال غیرتورمی ← بازکردن فضای GFCF.

این ترتیب با رویکرد سند اقتصاد مقاومتی مولد، انعطاف‌پذیر، درون‌زا و برون‌گرا سازگارتر از ماندن در انبساط دائم است. شدت عمل جهادی یعنی سرعت بخشیدن به همین انتقال، نه سرعت بخشیدن به رشد پایه پولی.

مکانیسم‌های انتقال فشار از بقا به انضباط؛ چگونه کار می‌کنند؟

• تامین بقایی و رشد پایه پولی

  نیاز اضطراری بودجه یا بنگاه حیاتی اگر از مسیر بانک‌های تحت فشار ذخیره تامین شود، در نهایت می‌تواند پایه پولی را بالا ببرد. رقم اسفند ۱۴۰۴ (+۶۱٫۵٪) نشان می‌دهد فضای پولی منبسط بوده است؛ هر تفسیر جزئی باید به منبع CBI بچسبد.

• تورم و فرسایش افق سرمایه‌گذاری

  تورم نقطه‌ای ۸۹ درصد مرداد، قرارداد و GFCF را گران و نامطمئن می‌کند. انضباط بلندمدت بدون کاهش تورم عملاً شروع نمی‌شود.

• GDP و GFCF به‌عنوان شرط خروج

  تولید نزدیک صفر و سرمایه‌گذاری ضعیف یعنی ظرفیت آینده ساخته نمی‌شود. خروج از اقتصاد جنگی بدون بازگشت تشکیل سرمایه، شعار می‌ماند.

• بازار کار به‌عنوان قید اجتماعی

  بیکاری ۹٫۱ درصد و بیکاری جوانان ۲۳٫۴ درصد سرعت خروج از بقا را محدود می‌کند. هدفمندسازی حمایت مهم‌تر از قطع ناگهانی است.

• پل ۳۲۶۸۹؛ تامین بدون چاپ پول

  اوراق، زنجیره تامین، مالیات و صندوق جایگزین خلق اعتبار تورمی می‌شوند. بدون این پل، حلقه بقا–تورم بازتولید می‌شود.

ریسک طولانی‌شدن حالت بقا چیست؟

اولین ریسک، عادی‌شدن اضطرار است. وقتی هر فصل «شرایط ویژه» نامیده شود، اصلاح ساختاری عقب می‌افتد و ابزار بقا به روال تبدیل می‌شود. دومین ریسک، فرسایش سرمایه فیزیکی و انسانی است: تورم و نااطمینانی، ماشین‌آلات و مهارت را فراری می‌دهد. سومین ریسک، از دست رفتن لنگر انتظارات است؛ بعد از تورم‌های بالا، بازگرداندن اعتماد سخت‌تر از جلوگیری اولیه است.

ریسک چهارم سیاسی–اقتصادی است: هر پیشنهاد انضباطی به‌عنوان تهدید بقا برچسب می‌خورد. در آن فضا، حتی مسیرهای غیرتورمی تامین هم با تأخیر جلو می‌روند. پنجمین ریسک، رقابت نادرست واژه‌هاست: اگر جهاد اقتصادی فقط برچسب تبلیغاتی بقا شود، معنای شدت عمل مولد ۱۳۹۰ خالی می‌شود. هاب ۳۲۷۰۴ برای جلوگیری از همین قاطی‌شدن نوشته شده است.

آیا بقا و انضباط هم‌زمان ممکن است؟ بله، اما نه با یک ابزار واحد. بقا به تخصیص هدفمند و کف حیاتی نیاز دارد. انضباط به لنگر پولی، شفافیت کسری و کانال تامین جایگزین نیاز دارد. هم‌زمانی یعنی سبد دو لایه: لایه اول قطع‌نشدن نان و دارو و بنگاه حیاتی؛ لایه دوم سقف‌گذاری رشد پولی و جابه‌جایی تامین به مسیرهای ۳۲۶۸۹.

خطای رایج، یکی‌گرفتن دو لایه است. اگر همه چیز «بقا» نامیده شود، انضباط قربانی می‌شود. اگر همه چیز «انضباط» نامیده شود بدون تثبیت حیاتی، بقا می‌شکند و انضباط هم مشروعیت از دست می‌دهد. متریک‌های ۱۴۰۵ هشدار می‌دهند لایه اول غالب شده و لایه دوم عقب مانده است.

هم‌زمانی نیازمند شفافیت هزینه است. تا وقتی هزینه بقا در بودجه و ترازنامه پولی پنهان بماند، سیاست‌گذار نمی‌داند لایه اول چقدر خرج برمی‌دارد و لایه دوم چقدر جا دارد. شفاف‌سازی به‌معنای افشای اسرار امنیتی نیست؛ به‌معنای جدا کردن ردیف‌های حیاتی از ردیف‌های عادتی است. اگر هر یارانه و هر خط اعتباری «حیاتی» نامیده شود، هدفمندسازی بی‌معنا می‌شود.

نشانه پیشرفت هم‌زمانی در متریک این است: تورم نقطه‌ای و رشد پایه پولی آرام شوند، در حالی که شاخص‌های پایداری کالای اساسی و اشتغال حیاتی نشکند. اگر فقط تورم پایین بیاید و اشتغال حیاتی فرو بریزد، بقا قربانی شده است. اگر فقط اشتغال اسمی با اعتبار تازه حفظ شود و تورم بالا بماند، انضباط قربانی شده است. داشبورد دو ستونه همین را می‌سنجد.

جمع‌بندی؛ متریک‌های ۱۴۰۵ کدام حالت را غالب نشان می‌دهند؟

اقتصاد جنگی منطق بقا کوتاه‌مدت است. جهاد اقتصادی در خوانش شدت عمل ۱۳۹۰ و رویکرد مقاومتی منطق انضباط بلندمدت مولد است. تعریف کامل چهار مفهوم در ۳۲۷۰۴ است؛ اینجا بده‌بستان افق بود.

داشبورد نزدیک به شهریور ۱۴۰۵ — رشد پایه پولی ۶۱٫۵ درصد و نقدینگی ۵۳٫۳ درصد (اسفند ۱۴۰۴، بانک مرکزی)، تورم نقطه‌ای ۸۹ درصد (مرداد، مرکز آمار)، GDP نزدیک صفر یا منفی بدون نفت (۱۴۰۴)، و بیکاری ۹٫۱ درصد (بهار ۱۴۰۵) — با غلبه فشار بقا سازگارتر است تا با انضباط بلندمدت. این جمله به معنای پایان جنگ یا انکار فشار بیرونی نیست. به معنای این است که سنجه‌های انضباط تحت فشارند و خروج نیازمند پل تامین غیرتورمی و بازگشت تشکیل سرمایه است.

کار درست برای سیاست‌گذار و خواننده یکی است: هر ادعا را به افق بچسبانید. اگر ادعا بقاست، پایداری کالای اساسی و بنگاه حیاتی را نشان دهید. اگر ادعا جهاد و انضباط است، تورم، GFCF، GDP بدون نفت و مسیر تامین بدون پولی‌سازی را نشان دهید. بدون این تفکیک، تیترها دوباره واژه‌نامه را قاطی می‌کنند و داشبورد بی‌معنا می‌شود.

سؤالات متداول درباره بقا و انضباط

• تفاوت اقتصاد جنگی با جهاد اقتصادی در یک جمله چیست؟

  اقتصاد جنگی مدیریت داخلی منابع برای بقا در شوک است؛ جهاد اقتصادی مطالبه شدت عمل مولد و انضباط بلندمدت است. مترادف نیستند. جزئیات در هاب ۳۲۷۰۴.

• چرا می‌گویید در ۱۴۰۵ بقا غالب است؟

  چون ترکیب رشد پولی بالا، تورم نقطه‌ای ۸۹ درصد، رشد واقعی نزدیک صفر و فشار بیکاری با منطق بقا هم‌خوان‌تر از انضباط است. این خوانش داشبورد است نه پیش‌گویی سیاسی.

• آیا انضباط یعنی قطع فوری حمایت بنگاه؟

  خیر. انضباط یعنی هدفمندسازی و انتقال تامین به مسیر غیرتورمی، نه شوک درمانی کور. معیار بنگاه حیاتی در ۳۰۰۱۴ آمده است.

• آیا رهبر درباره جهاد اقتصادی در ارقام ۱۴۰۵ حرفی زده که اینجا آمده؟

  خیر. نام جهاد اقتصادی به پیام نوروزی ۱۳۹۰ برمی‌گردد. شعار ۱۴۰۵ جداست. هیچ نقل‌قول جعلی ۱۴۰۵ ساخته نشده است.

• SCI و CBI را چرا میانگین نمی‌کنید؟

  چون سبد و روش فرق دارد. تورم و GDP را با برچسب نهاد جدا نگه دارید.

• خروج از حالت بقا از کجا شروع می‌شود؟

  از تثبیت زنجیره حیاتی به‌علاوه پل تامین بدون چاپ پول (۳۲۶۸۹) و بازگشت تشکیل سرمایه؛ نه از شعار خالی.

منابع داده‌های گزارش

• هاب تعریفی چارسو — جهاد اقتصادی چیست (۳۲۷۰۴): لینک پست ۳۲۷۰۴
• پیام نوروزی ۱۳۹۰ — نام‌گذاری جهاد اقتصادی (آینه عربی رسمی): arabic.khamenei.ir/news/4294
• سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی — ۲۹ بهمن ۱۳۹۲: leader.ir/fa/content/11480
• بانک مرکزی — پایه پولی و نقدینگی اسفند ۱۴۰۴: cbi.ir/page/35585 ، cbi.ir/page/35587
• مرکز آمار — تورم مرداد ۱۴۰۵ (آینه دنیای اقتصاد): donya-e-eqtesad.com …4291304
• بانک مرکزی — یادداشت تورم ماهانه مرداد (۳٫۷٪، جدا از SCI): cbi.ir/showitem/35975
• مرکز آمار — GDP سال ۱۴۰۴ (+۰٫۲٪ / −۰٫۳٪) از بازتاب رسمی/انتخاب؛ GDP بانک مرکزی حدود −۰٫۷٪ جدا نگه داشته شود
• مرکز آمار — نیروی کار بهار ۱۴۰۵ (بیکاری ۹٫۱٪): mehrnews.com/news/6902450
• چارسو — اقتصاد جنگی عملیاتی: 30200 ؛ بنگاه حیاتی: 30014
• چارسو — توسعه بدون چاپ پول: 32689