«جهاد اقتصادی» نام سال ۱۳۹۰ و مطالبهٔ شدت عمل در میدان اقتصاد است، نه سند ۲۴ بندی و نه مترادف اقتصاد مقاومتی، جنگ اقتصادی یا اقتصاد جنگی. در شهریور ۱۴۰۵ سؤال عملیاتی این است: آیا در متریکهای رسمی، جهش بهرهوری و انضباط پولی دیده میشود یا فقط شعار؟ داشبورد میگوید رشد واقعی ضعیف یا منفی بدون نفت، تورم نقطهای ۸۹ درصد (مرکز آمار، مرداد) و رشد پایه پولی ۶۱٫۵ درصد (بانک مرکزی، اسفند ۱۴۰۴) فاصلهٔ آشکاری با «جهش مقاومتی» دارد. تمایز رشد و توسعه را در «توسعه اقتصادی با رشد اقتصادی چه فرقی دارد؟» بخوانید؛ اینجا تعریف چهار مفهوم و سنجش ۱۴۰۵ است.
چهار عبارت اغلب در یک جمله قاطی میشوند: جهاد اقتصادی، اقتصاد مقاومتی، جنگ اقتصادی، اقتصاد جنگی. یکی نام سال و روحیهٔ عمل است. یکی سند سیاست کلی است. یکی توصیف فشار بیرونی است. یکی چارچوب مدیریت داخلی منابع در شوک جنگی است. اگر اینها یکی گرفته شوند، هر تیتر سیاسی جای سنجش مینشیند و داشبورد متریک بیمعنا میشود.
جهاد اقتصادی در پیام نوروزی ۱۳۹۰ دقیقاً چه تعریفی داشت؟
در پیام تحویل سال ۱۳۹۰، رهبر انقلاب سال را «جهاد اقتصادی» نامید و محور عمیقترین مسائل کشور را اقتصاد دانست. متن رسمی عربی همان پیام در arabic.khamenei.ir میگوید حرکت طبیعی کافی نیست؛ باید حرکت جهادی و جهشی در میدان اقتصاد باشد. بازتابهای همزمان فارسی نیز همین نامگذاری و پیوند با تحریم را ثبت کردهاند؛ از جمله گزارش بیبیسی فارسی.
این تعریف سه قفل دارد. اول: مرجع زمانی ۱۳۹۰ است، نه شعار سال ۱۴۰۵. دوم: محتوا «شدت عمل و جهش» است، نه یک سند شمارهدار با ۲۴ بند اجرایی. سوم: هدف اعلامشده پاسخ به فشار اقتصادی دشمن و پیشبرد دههٔ پیشرفت و عدالت بوده است؛ نه جایگزینی حسابهای ملی یا جایگزین شدن با «اقتصاد مقاومتی» بهعنوان متن حقوقی جداگانه.
پس جهاد اقتصادی را اینطور بخوانید: مطالبهٔ سرعت و جدیت بالاتر از روال عادی در تولید، بهرهوری و پیشرفت اقتصادی. اگر در ۱۴۰۵ کسی آن را با «اقتصاد مقاومتی» یکی کند، سند ۱۳۹۲ را با نام سال ۱۳۹۰ قاطی کرده است. اگر آن را با «جنگ اقتصادی» یکی کند، محیط تهدید بیرونی را با شدت عمل داخلی یکی کرده است.
اقتصاد مقاومتی چه سندی است و بند ۲۰ چه میگوید؟
سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی در ۲۹ بهمن ۱۳۹۲ با ۲۴ بند به رؤسای قوا ابلاغ شد. متن کامل در پایگاه رهبری است: leader.ir/fa/content/11480. هدف اعلامشده تأمین رشد پویا، بهبود شاخصهای مقاومت اقتصادی و دستیابی به اهداف سند چشمانداز بیستساله است. رویکرد صریح سند: جهادی، انعطافپذیر، فرصتساز، مولد، درونزا، پیشرو و برونگرا.
مقدمهٔ همان ابلاغیه از «جنگ تحمیلی اقتصادی» دشمن و فراهمکردن زمینهٔ «جهاد مقدس» اقتصادی سخن میگوید. یعنی خود سند، جنگ اقتصادی را محیط تهدید میداند و رویکرد جهادی را روحیهٔ اجرا. بند ۲۰ میگوید تقویت فرهنگ جهادی در ایجاد ارزش افزوده، تولید ثروت، بهرهوری، کارآفرینی، سرمایهگذاری و اشتغال مولد. پس «جهادی بودن» داخل اقتصاد مقاومتی یک بند فرهنگی–عملیاتی است؛ خودِ «جهاد اقتصادی» نام سال ۱۳۹۰ باقی میماند.
شعار سال ۱۴۰۵ در روایتهای رسمی «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملّی و امنیّت ملّی» اعلام شده است. این شعار، چرخهٔ کوتاهمدت اولویت است. سند ۱۳۹۲ چرخهٔ سیاست کلی است. نام سال ۱۳۹۰ آرشیو تاریخی شدتعمل است. یکی جای دیگری را پر نمیکند. نسبت افق تمدنی با متریکهای پیشرفت در «رهبر پیشرفت چیست؛ فاصله اقتصاد ۱۴۰۵ با افق ۱۴۴۴» جدا باز شده است.
جنگ اقتصادی با اقتصاد جنگی چه فرقی دارد؟
جنگ اقتصادی در ادبیات رسمی، فشار و تهاجم بیرونی است: تحریم، انسداد مالی، ضربه به درآمد نفتی و محدودسازی تجارت. مقدمهٔ ابلاغیهٔ اقتصاد مقاومتی همین محیط را توصیف میکند. این توصیف، سند سیاست داخلی با چکلیست تخصیص نان و دارو نیست؛ محیط تهدید است.
اقتصاد جنگی در چارچوب عملیاتی چارسو، مدیریت داخلی منابع در شرایط جنگ یا شوک جنگی است: اولویت نان، دارو، سوخت، نگهداشت بنگاههای حیاتی و تخصیص هدفمند. آن چارچوب در «چگونه در شرایط جنگی اقتصاد را سرپا نگه داریم؟» و معیارهای نجات بنگاه در «کدام بنگاهها در جنگ باید حمایت شوند؟» آمده است. اقتصاد جنگی مترادف جهاد اقتصادی نیست؛ یکی مدیریت اضطراری منابع است، دیگری مطالبهٔ جهش فراتر از روال عادی.
گلوگاه انرژی و فشار بیرونی بر جریان نفت در «تنگه هرمز چیست» و پنج شاخص پساجنگ در «پنج شاخص اقتصاد ایران بعد از جنگ» جدا خوانده میشوند. اینجا فقط مرز واژهها قفل میشود.
جدول چهارمفهومی؛ جهاد اقتصادی، اقتصاد مقاومتی، جنگ اقتصادی و اقتصاد جنگی
جدول زیر برای جلوگیری از قاطیشدن تیترهاست. ستون «سنجه عملیاتی» پیشنهاد سنجش است، نه ادعای اینکه نهاد رسمی همین KPI را با همان نام منتشر میکند.
| مفهوم | چیست | سند/مرجع | چه چیزی نیست | سنجه عملیاتی پیشنهادی |
|---|---|---|---|---|
| جهاد اقتصادی | نام سال ۱۳۹۰؛ مطالبهٔ حرکت جهادگونه/جهشی در اقتصاد فراتر از روال طبیعی | پیام نوروزی ۱۳۹۰ (آینه رسمی عربی khamenei؛ بازتاب فارسی همزمان) | سند ۲۴ بندی؛ مترادف اقتصاد مقاومتی؛ چکلیست اقتصاد جنگی | رشد بهرهوری و تشکیل سرمایه؛ کاهش وابستگی شوکپذیر؛ انضباط پایه پولی/نقدینگی در برابر تورم |
| اقتصاد مقاومتی | سیاستهای کلی ۲۴ بند؛ رویکرد جهادی، درونزا، پیشرو، برونگرا | ابلاغ ۲۹ بهمن ۱۳۹۲ — leader.ir/fa/content/11480؛ بند ۲۰ فرهنگ جهادی | نام سال ۱۳۹۰؛ فقط شعار ضدتحریم بدون بندهای اجرایی | پیشرفت بندهای سند (تولید داخل، تابآوری ارزی، کاهش آسیبپذیری، فرهنگ جهادی بند ۲۰) با متریک سالانه |
| جنگ اقتصادی | فشار/تهاجم بیرونی (تحریم، انسداد مالی، ضربه به درآمد نفتی) | مقدمه ابلاغیه اقتصاد مقاومتی و خطابی رسمی درباره جنگ اقتصادی | سند سیاست داخلی؛ مترادف جهاد اقتصادی | شدت تحریم/انسداد، افت صادرات نفت وصولشده، هزینه بیمه و لجستیک، فشار بر ذخایر |
| اقتصاد جنگی | مدیریت داخلی منابع در شوک جنگی؛ اولویت نان/دارو/سوخت و تخصیص هدفمند | چارچوب عملیاتی شرایط جنگی چارسو (نه سند مترادف جهاد) | نام سال ۱۳۹۰؛ سیاستهای کلی ۲۴ بند | پایداری زنجیره کالای اساسی، نرخ تعطیلی بنگاه حیاتی، سهم حمایت هدفمند، زمان بازیابی شبکه |
داشبورد متریکهای شهریور ۱۴۰۵؛ شدت عمل دیده میشود یا فقط شعار؟
جهاد اقتصادی اگر در ۱۴۰۵ معنا داشته باشد، باید در شدت عمل دیده شود: بهرهوری، سرمایهگذاری ثابت، کاهش وابستگی شوکپذیر، و انضباط پولی. جدول زیر آخرین ارقام قفلشده نزدیک به بافت شهریور ۱۴۰۵ است. دوره هر ردیف روی برچسب منبع بماند؛ اسفند ۱۴۰۴ را «شهریور ۱۴۰۵» نخوانید.
| شاخص | رقم | دوره | منبع | خوانش عملیاتی |
|---|---|---|---|---|
| پایه پولی | ۲۱٬۹۵۹٫۳ هزار میلیارد ریال (~۲٬۱۹۶ همت)؛ رشد ۱۲ماهه ۶۱٫۵٪ | پایان اسفند ۱۴۰۴ | بانک مرکزی — 35585 و 35587 | شتاب پولی بالا؛ فاصله با انضباط لازم برای «جهش واقعی» |
| نقدینگی | ۱۵۵٬۸۱۲٫۲ هزار میلیارد ریال (~۱۵٬۵۸۱ همت)؛ رشد ۵۳٫۳٪ | پایان اسفند ۱۴۰۴ | بانک مرکزی — همان صفحات | گسترش پول بدون همراهی تولید، فضای قیمت را فشرده میکند |
| ضریب فزاینده | ۷٫۰۹۵ | پایان اسفند ۱۴۰۴ | بانک مرکزی | پل پایه به نقدینگی؛ بدون انضباط بانکی، جهش پولی ادامه مییابد |
| GDP با نفت / بدون نفت | +۰٫۲٪ / −۰٫۳٪ (پایه ۱۴۰۰) | سال ۱۴۰۴ | مرکز آمار (بازتاب رسمی/تسنیم) | تقریباً توقف تولید؛ بدون نفت منفی — خلاف تصویر «جهش» |
| GDP (مقایسه بینالمللی) | WB حدود −۲٫۷٪ ؛ IMF FY2026 حدود −۵٫۴٪ | افق مالی ۲۰۲۵/۲۶ و FY2026 | بانک جهانی MPO؛ IMF WEO Update ژوئیه ۲۰۲۶ | سه روششناسی جدا؛ میانگین نکنید؛ هر سه از جهش دورند |
| تشکیل سرمایه ثابت ناخالص | −۲٫۸٪ (ماشینآلات −۵٫۸٪؛ ساختمان +۱٫۳٪) | سال ۱۴۰۴ | مرکز آمار | سرمایهگذاری ثابت منفی؛ موتور جهش فیزیکی ضعیف است |
| تورم CPI خانوارها | شاخص ۷۰۰٫۱؛ ماهانه ۳٫۴٪؛ نقطهبهنقطه ۸۹٪؛ سالانه ۶۹٫۹٪ | مرداد ۱۴۰۵ | مرکز آمار (آینه دنیای اقتصاد / باشگاه خبرنگاران جوان) | نزدیکترین ماه رسمی به شهریور؛ CPI شهریور ممکن است هنوز منتشر نشده باشد |
خوانش یکخطی داشبورد: اگر جهاد اقتصادی یعنی شدت عمل مولد و مقاوم، ترکیب رشد واقعی نزدیک صفر یا منفی بدون نفت + تورم نقطهای ۸۹ درصد + رشد پایه پولی ۶۱٫۵ درصد نشان میدهد فاصله با جهش مقاومتی بزرگ است. پول زیاد شده؛ تولید واقعی نه. جزئیات مسیر تامین مالی بدون پولیسازی در «توسعه اقتصادی بدون چاپ پول؛ تامین مالی بازسازی از کجا؟» آمده است.
پیام نوروزی ۱۳۹۰ چه چیزی را از «حرکت طبیعی» جدا کرد؟
جمله کلیدی پیام این است که حرکت طبیعی کافی نیست. معنی عملیاش این نیست که اقتصاد باید همیشه در وضعیت اضطراری بماند. معنیاش این است که در برابر فشار بیرونی و عقبماندگی بهرهوری، سرعت عادی دستگاه بروکراسی پاسخگو نیست. جهش یعنی تغییر نرخ پیشرفت در تولید، دانش کاربردی، کاهش اتلاف و افزایش ارزش افزوده؛ نه فقط افزایش تیتر بودجهای یا رشد اسمی نقدینگی.
این تفکیک امروز هم بهکار میآید. رشد پایه پولی ۶۱٫۵ درصدی اسفند ۱۴۰۴ به روایت بانک مرکزی، از جنس «شتاب پولی» است نه لزوماً شتاب مولد. اگر کسی رشد نقدینگی را با جهاد اقتصادی یکی بگیرد، تعریف ۱۳۹۰ را وارونه کرده است. جهاد اقتصادی در اصل میخواست میدان واقعی اقتصاد را جلو ببرد؛ میدان واقعی با محصول، سرمایهگذاری ثابت و قیمت پایدار سنجیده میشود، نه با انبساط ترازنامه.
نکته تاریخی دوم: نام سال ۱۳۹۰ در گاهشمار رسمی اقتصاد مقاومتی هم آمده است، اما بهعنوان یکی از شعارهای سالانه پیش از تثبیت سند ۱۳۹۲. گاهشمار leader.ir نشان میدهد لفظ اقتصاد مقاومتی از حدود ۱۳۸۹ در گفتمان رسمی پررنگ شده و سند ۲۴ بند در ۱۳۹۲ نشسته است. ترتیب زمانی مهم است: اول مطالبه شدت عمل (۱۳۹۰)، بعد چارچوب سیاست کلی (۱۳۹۲).
بندهای کلیدی اقتصاد مقاومتی چگونه به سنجش ۱۴۰۵ وصل میشوند؟
خواندن همه ۲۴ بند در یک گزارش ممکن نیست؛ اما چند لنگر برای داشبورد کافی است. رویکرد درونزا و برونگرا یعنی همزمان ظرفیت داخل و پیوند خارجی هوشمند. مولد بودن یعنی ارزش افزوده و اشتغال مولد، نه گردش اسمی پول. انعطافپذیر بودن یعنی شوک تحریم یا جنگ نباید کل سیستم تخصیص را از کار بیندازد. بند ۲۰ صریحاً فرهنگ جهادی را به بهرهوری و سرمایهگذاری گره میزند.
اگر این لنگرها را روی داده ۱۴۰۴–۱۴۰۵ بگذاریم، تضاد روشن است. تشکیل سرمایه ثابت ناخالص به روایت مرکز آمار در ۱۴۰۴ حدود ۲٫۸ درصد منفی بوده است. GDP بدون نفت منفی بوده است. تورم نقطهای مرداد مرکز آمار ۸۹ درصد بوده است. اینها با «مولد، پیشرو و فرصتساز» فاصله دارند؛ حتی اگر بخشی از فاصله به جنگ اقتصادی و شوک جنگی بیرونی برگردد. تمایز محیط تهدید با کارنامه داخلی، همان کاری است که جدول چهارمفهومی انجام میدهد.
اتصال دیگر، تامین مالی است. اقتصاد مقاومتی بدون کانال تامین غیرتورمی، به رشد پولی ختم میشود. مسیر اوراق، زنجیره تامین، مالیات و صندوق در برابر پولیسازی، موضوع بستهای جداست؛ اینجا فقط یادآوری میشود که روحیه جهادی بدون انضباط مالی، به ضد خود تبدیل میشود.
اقتصاد جنگی چه اولویتهایی دارد که جهاد اقتصادی جایگزین آنها نیست؟
در شوک جنگی، اولین سؤال «کدام کالای اساسی قطع نشود؟» است نه «چگونه دهه پیشرفت را جهش دهیم؟». اولویت نان، دارو، سوخت، برق شبکه حیاتی و نگهداشت بنگاههایی که قطعشان زنجیره اشتغال و امنیت غذایی را میشکند، منطق اقتصاد جنگی است. آن منطق کوتاهمدت و تخصیصی است.
جهاد اقتصادی افق شدت عمل برای پیشرفت را میگوید. اگر در میانه جنگ فقط از جهاد اقتصادی حرف زده شود و صف نان و دارو مدیریت نشود، واژهها جابهجا شدهاند. اگر فقط اقتصاد جنگی بماند و پس از تثبیت نسبی، هیچ مسیری به سرمایهگذاری و بهرهوری باز نشود، کشور در حالت اضطرای دائمی میماند. ترتیب درست: اول پایداری حیاتی (اقتصاد جنگی)، همزمان خنثیسازی فشار بیرونی (خوانش جنگ اقتصادی)، سپس شدت عمل مولد در چارچوب اقتصاد مقاومتی؛ نام جهاد اقتصادی سنجه شدت همان لایه سوم است.
حمایت بنگاه هم باید هدفمند باشد. معیارهای نجات تولید در گزارش جدا آمده است. حمایت بیهدف با نقدینگی تازه، همان مسیر تورم ۸۹ درصدی را تغذیه میکند و با روحیه جهادی مولد در تضاد است.
سه لایه سنجش جهاد اقتصادی در ۱۴۰۵ کداماند؟
لایه تولید و سرمایه
GDP بدون نفت منفی و تشکیل سرمایه ثابت منفی یعنی شدت عمل هنوز به سطح محصول و ماشینآلات نرسیده است. شعار جهش بدون GFCF مثبت، روی کاغذ میماند.
لایه قیمت و معیشت
تورم نقطهای ۸۹ درصد مرکز آمار در مرداد، فضای خانوار و بنگاه را برای جذب هر «حرکت جهشی» تنگ میکند. سبد بانک مرکزی را با مرکز آمار میانگین نکنید؛ هر دو را جدا ببینید.
لایه پول و تامین مالی
رشد پایه پولی و نقدینگی در ۱۴۰۴ کمسابقه بوده است. اگر تامین بازسازی یا حمایت بنگاه دوباره از ترازنامه پولی بیاید، شدت عمل به تورم ترجمه میشود نه به ظرفیت مولد. این همان مرزی است که اقتصاد جنگی (تخصیص هدفمند) را از انبساط پولی بیهدف جدا میکند.
چرا قاطیکردن چهارمفهوم به سیاستگذاری آسیب میزند؟
اگر جنگ اقتصادی با اقتصاد جنگی یکی شود، فقط محیط تهدید دیده میشود و اولویت تخصیص داخلی گم میشود. اگر جهاد اقتصادی با اقتصاد مقاومتی یکی شود، نام سال جای بندهای قابلسنجش سند ۱۳۹۲ مینشیند. اگر هر چهار عبارت فقط برچسب تبلیغاتی شوند، داشبورد شهریور ۱۴۰۵ نادیده گرفته میشود.
ترتیب درست برای خواننده اقتصادی این است: اول مرز واژهها، بعد سند، بعد متریک. جهاد اقتصادی میپرسد «شدت عمل هست؟». اقتصاد مقاومتی میپرسد «بندهای ۲۴گانه جلو رفته؟». جنگ اقتصادی میپرسد «فشار بیرونی چقدر است؟». اقتصاد جنگی میپرسد «اولویت نان و دارو و بنگاه حیاتی حفظ شده؟». هر سؤال ابزار خودش را دارد.
جمعبندی؛ جهاد اقتصادی در متریکهای ۱۴۰۵ شعار است یا شدت عمل؟
جهاد اقتصادی نام سال ۱۳۹۰ و مطالبهٔ حرکت فراتر از روال طبیعی است. اقتصاد مقاومتی سند ۲۴ بند ۱۳۹۲ است که خودش از جنگ اقتصادی دشمن و فرهنگ جهادی سخن میگوید. جنگ اقتصادی محیط تهدید بیرونی است. اقتصاد جنگی مدیریت داخلی منابع در شوک است. این چهارتا مترادف نیستند.
در بافت شهریور ۱۴۰۵، نزدیکترین داشبورد رسمی نشان میدهد تولید واقعی ضعیف یا منفی بدون نفت، سرمایهگذاری ثابت منفی، تورم نقطهای بسیار بالا و رشد پولی بسیار سریع. این ترکیب با تصویر «جهش» سازگار نیست. تا وقتی بهرهوری، تشکیل سرمایه و انضباط پولی در متریکها برنگردند، تکرار واژه جهاد اقتصادی فقط حافظهٔ تاریخی ۱۳۹۰ را زنده میکند، نه کارنامهٔ ۱۴۰۵ را.
کار درست برای سیاستگذار و خواننده یکی است: هر ادعا را به یک سنجه بچسبانید. اگر ادعا جهاد است، GFCF و GDP بدون نفت و تورم را نشان دهید. اگر ادعا مقاومتی است، بند سند و شاخص تابآوری را نشان دهید. اگر ادعا جنگ اقتصادی است، شدت فشار بیرونی را نشان دهید. اگر ادعا اقتصاد جنگی است، پایداری کالای اساسی و بنگاه حیاتی را نشان دهید. بدون این نقشه، تیترها جایگزین تحلیل میشوند.
سؤالات متداول درباره جهاد اقتصادی
جهاد اقتصادی چیست؟
نامگذاری نوروزی سال ۱۳۹۰ و مطالبهٔ حرکت جهادگونه و جهشی در عرصه اقتصاد، فراتر از حرکت طبیعی؛ پاسخ به تحریم و ضرورت پیشرفت. سند ۲۴ بندی نیست.
جهاد اقتصادی با اقتصاد مقاومتی چه فرقی دارد؟
جهاد اقتصادی نام سال و روحیه شدت عمل است. اقتصاد مقاومتی سیاستهای کلی ۲۴ بند ابلاغ ۲۹ بهمن ۱۳۹۲ است. سند مقاومتی از رویکرد جهادی و بند ۲۰ فرهنگ جهادی سخن میگوید، اما خودش جایگزین نام سال ۱۳۹۰ نیست.
جنگ اقتصادی همان اقتصاد جنگی است؟
خیر. جنگ اقتصادی فشار بیرونی است. اقتصاد جنگی مدیریت داخلی منابع در شرایط جنگ یا شوک جنگی است.
آیا جهاد اقتصادی در ۱۴۰۵ سند جدیدی دارد؟
خیر بهعنوان سند ۲۴ بندی جدید. شعار سال ۱۴۰۵ بر اقتصاد مقاومتی تأکید دارد و از نام سال ۱۳۹۰ متمایز است. سنجش ۱۴۰۵ با متریک است نه با سند جدید همنام.
کدام متریکها برای سنجش شدت عمل پیشنهادیاند؟
رشد GDP بدون نفت، تشکیل سرمایه ثابت، تورم نقطهای و سالانه، رشد پایه پولی و نقدینگی، و شاخصهای کاهش وابستگی شوکپذیر (نفت/ارز/لجستیک). ارقام را با نام نهاد و دوره بخوانید و میانگین منابع متناقض نگیرید.
چرا تورم شهریور در داشبورد نیست؟
چون تا ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ (۵ سپتامبر ۲۰۲۶) شاخص CPI شهریور در بازتاب رسمی تأییدشده قفل نشد. آخرین ماه مرکز آمار در این بسته مرداد است: شاخص ۷۰۰٫۱، نقطهبهنقطه ۸۹٪، سالانه ۶۹٫۹٪.
منابع دادههای گزارش
- پیام نوروزی ۱۳۹۰ — نامگذاری «جهاد اقتصادی»؛ متن عربی رسمی: arabic.khamenei.ir/news/4294 ؛ بازتاب فارسی: BBC Persian
- سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی — ابلاغ ۲۹ بهمن ۱۳۹۲ (۲۴ بند): leader.ir/fa/content/11480
- گاهشمار رسمی اقتصاد مقاومتی در پایگاه رهبری (جایگاه نام سالها): leader.ir/fa/content/16066
- بانک مرکزی — پایه پولی ۲۱٬۹۵۹٫۳ هزار میلیارد ریال و رشد ۶۱٫۵٪؛ نقدینگی ۱۵۵٬۸۱۲٫۲ و رشد ۵۳٫۳٪؛ ضریب فزاینده ۷٫۰۹۵ (اسفند ۱۴۰۴): cbi.ir/page/35585 ، cbi.ir/page/35587
- مرکز آمار — GDP ۱۴۰۴ با نفت +۰٫۲٪ / بدون نفت −۰٫۳٪؛ GFCF −۲٫۸٪ (بازتاب تسنیم/مراکز خبری ناقل SCI)
- بانک جهانی MPO آوریل ۲۰۲۶ — رشد حدود −۲٫۷٪ (جدا از SCI نگه داشته شود)
- IMF WEO Update ژوئیه ۲۰۲۶ — رشد FY2026 حدود −۵٫۴٪ (جدا از SCI و WB)
- تورم مرداد ۱۴۰۵ مرکز آمار — شاخص ۷۰۰٫۱؛ ماهانه ۳٫۴٪؛ نقطهبهنقطه ۸۹٪؛ سالانه ۶۹٫۹٪ (آینه دنیای اقتصاد / باشگاه خبرنگاران جوان)
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟