انصارالله: کشتی‌های آمریکا و اروپا را در دریای سرخ هدف نمی‌گیریم؛ عربستان استثناست

- اندازه متن +

انصارالله یمن اعلام کرده است که کشتی‌های آمریکا و دیگر کشورها در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب هدف عملیات این گروه نیستند و عملیات فعلی بر عربستان سعودی متمرکز است. محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی انصارالله، به آسوشیتدپرس گفته این گروه به واشینگتن نیز اطمینان داده است که کشتی‌های آمریکایی را هدف قرار نمی‌دهد. با این حال، این پیام به معنای امن‌شدن دریای سرخ نیست؛ اتحادیه اروپا هم‌زمان سطح هشدار عملیات دریایی «آسپیدس» را افزایش داده و خواستار تقویت حضور نظامی برای حفاظت از کشتیرانی شده است.

انصارالله درباره کشتی‌های آمریکا و اروپا چه گفته است؟

مهم‌ترین بخش تحول تازه دریای سرخ به دامنه اهداف اعلام‌شده انصارالله مربوط است. محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی این گروه، در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس گفته است انصارالله در تنگه باب‌المندب قصد هدف قرار دادن آمریکا یا کشورهای دیگر را ندارد و عربستان سعودی را استثنا کرده است.

این موضع از نظر کشتیرانی اهمیت دارد، زیرا نشان می‌دهد انصارالله تلاش می‌کند میان منازعه مستقیم خود با عربستان و عبور کشتی‌های سایر کشورها تمایز ایجاد کند.

با این حال، میان «اعلام اینکه یک کشتی هدف نیست» و «تضمین امنیت عبور آن کشتی» تفاوت مهمی وجود دارد. شرکت‌های کشتیرانی، بیمه‌گران و نیروهای دریایی اروپایی همچنان باید ریسک عملیاتی باب‌المندب و دریای سرخ را جداگانه ارزیابی کنند.

حوثی‌ها به آمریکا چه تضمینی داده‌اند؟

موضع مربوط به کشتی‌های آمریکایی از پشتوانه روشن‌تری برخوردار است. البخیتی گفته است پس از تماس واشینگتن با انصارالله، دو طرف از طریق مذاکرات با میانجی‌گری عمان درباره عدم هدف‌گیری متقابل گفت‌وگو کرده‌اند.

به گفته او، انصارالله تأکید کرده است که کشتی‌های آمریکایی را هدف قرار نخواهد داد. این توافق به تفاهم سال ۲۰۲۵ بازمی‌گردد که بر اساس آن، توقف حملات آمریکا به مواضع انصارالله با توقف هدف‌گیری کشتی‌های آمریکایی همراه شد.

یورونیوز نیز در ۲۱ سپتامبر گزارش داد که یک مقام ارشد انصارالله از اطمینان‌دادن به واشینگتن درباره عدم حمله به شناورهای آمریکایی در دریای سرخ خبر داده است.

یورونیوز: انصارالله می‌گوید کشتی‌های آمریکایی در دریای سرخ هدف قرار نمی‌گیرند

پس چرا اتحادیه اروپا هنوز دریای سرخ را پرخطر می‌داند؟

اینجا مهم‌ترین نکته‌ای قرار دارد که در نسخه اولیه خبر کم‌رنگ بود. موضع اعلامی انصارالله هنوز باعث نشده ارزیابی امنیتی اروپا تغییر اساسی کند.

کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرده است که مأموریت دریایی «آسپیدس» به دلیل وخامت شرایط امنیتی، سطح هشدار شناورهای خود را افزایش داده و عملیات اسکورت کشتی‌های تجاری را ادامه می‌دهد.

او همچنین گفته است برای مقابله مؤثر با تهدیدهای موجود در دریای سرخ، این مأموریت به بیش از ۱۰ ناو نیاز دارد؛ در حالی که شمار شناورهای موجود کمتر از سطح مورد نیاز است.

بنابراین وضعیت فعلی را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

بازیگر	موضع فعلی	نتیجه برای کشتیرانی
انصارالله	می‌گوید آمریکا و دیگر کشورها هدف نیستند و تمرکز بر عربستان است	کاهش دامنه اهداف اعلامی
آمریکا	کانال مذاکره با انصارالله از طریق عمان فعال بوده است	کاهش خطر اعلامی برای شناورهای آمریکایی
اتحادیه اروپا	سطح هشدار آسپیدس را افزایش داده است	ریسک دریانوردی همچنان بالا ارزیابی می‌شود
عربستان سعودی	هدف اصلی عملیات اعلامی انصارالله باقی مانده است	ریسک بالا برای منافع و کشتیرانی مرتبط با عربستان

سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا: ادامه حفاظت آسپیدس از کشتی‌های تجاری در دریای سرخ

چرا انصارالله عربستان را از این پیام مستثنا کرده است؟

درگیری کنونی انصارالله و عربستان به مجموعه‌ای از تحولات نظامی در یمن، حملات به زیرساخت‌ها و مناقشه بر سر محدودیت‌های اعمال‌شده بر مناطق تحت کنترل انصارالله گره خورده است.

البخیتی به آسوشیتدپرس گفته است حملات علیه عربستان تا زمانی که آنچه انصارالله «محاصره» مناطق تحت کنترل خود می‌خواند پایان نیابد، ادامه خواهد یافت.

انصارالله پیش‌تر محدودیت دریایی علیه کشتی‌های مرتبط با عربستان را اعلام کرده بود. همین تحول اهمیت باب‌المندب را برای صادرات انرژی عربستان افزایش داد و ریاض نیز در واکنش، ایجاد یک ائتلاف چندملیتی دفاع دریایی را در دستور کار قرار داد.

برای بررسی اثر اقتصادی این فشار بر ریاض، چارسو اقتصاد در گزارش محاصره دریایی یمن چه فشاری بر اقتصاد عربستان می‌گذارد؟ اثر محدودیت کشتیرانی بر صادرات، انرژی و هزینه‌های عربستان را بررسی کرده است.

باب‌المندب چرا برای آمریکا و اروپا اهمیت دارد؟

باب‌المندب دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند و همراه با کانال سوئز بخشی از یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجاری میان آسیا و اروپا است.

به همین دلیل حتی اگر انصارالله رسماً کشتی‌های اروپایی و آمریکایی را از فهرست اهداف خود کنار بگذارد، افزایش احتمال درگیری در اطراف این آبراه می‌تواند همچنان بر بیمه جنگ، تصمیم شرکت‌های کشتیرانی، زمان سفر و هزینه حمل بار اثر بگذارد.

این اهمیت زمانی بیشتر شده که اختلال در مسیرهای انرژی منطقه، دریای سرخ را به یکی از مسیرهای حساس انتقال نفت تبدیل کرده است.

چارسو اقتصاد در تحلیل انسداد تنگه باب‌المندب چه شوکی به بازار انرژی وارد می‌کند؟ این سناریو را به‌صورت جداگانه بررسی کرده است.

آیا پیام انصارالله باعث کاهش ریسک بیمه کشتی‌های اروپایی می‌شود؟

نه لزوماً. شرکت‌های بیمه دریایی فقط به بیانیه سیاسی یک طرف درگیری نگاه نمی‌کنند. موقعیت کشتی، مالکیت، پرچم، مقصد، محموله، سابقه فعالیت شرکت و احتمال حمله اشتباهی یا گسترش درگیری نیز در ارزیابی ریسک مؤثر است.

ادامه عملیات آسپیدس و افزایش سطح هشدار اروپا نشان می‌دهد که از دید امنیت دریایی، هنوز شرایط برای اعلام بازگشت عادی کشتیرانی فراهم نشده است.

اتحادیه اروپا در روزهای اخیر حتی درباره افزایش تعداد شناورها و هواگردهای مأموریت آسپیدس گفت‌وگو کرده است.

تفاوت پیام انصارالله با «تضمین امنیت دریای سرخ» چیست؟

عدم هدف‌گیری
یعنی یک طرف درگیری اعلام می‌کند قصد حمله عمدی به گروه مشخصی از کشتی‌ها را ندارد.
تضمین عبور
به سطح بالاتری از اطمینان عملیاتی نیاز دارد و باید خطر حمله، مین، پهپاد، موشک، درگیری متقابل و خطای شناسایی کاهش یافته باشد.
کاهش ریسک بیمه
زمانی اتفاق می‌افتد که ارزیابی شرکت‌های بیمه و اطلاعات امنیت دریایی نشان دهد احتمال خسارت واقعاً کاهش یافته است.
بازگشت کامل کشتیرانی
شرکت‌های بزرگ باید دوباره مسیر باب‌المندب و سوئز را از نظر اقتصادی و امنیتی به مسیرهای جایگزین ترجیح دهند.

در نتیجه، تیتر «حوثی‌ها به اروپا گفتند کشتی‌تان را نمی‌زنیم» هسته خبر را منتقل می‌کند، اما نباید در بدنه به «امن شدن دریای سرخ» ترجمه شود.

آخرین وضعیت؛ حملات علیه عربستان متوقف نشده است

تحولات امروز نشان می‌دهد استثنای عربستان در موضع انصارالله فقط یک عبارت دیپلماتیک نیست. عربستان در ۲۵ سپتامبر از رهگیری موشک‌های بالستیک شلیک‌شده از یمن خبر داده و فرانسه نیز از آمادگی برای ارائه حمایت نظامی به منظور حفاظت از منطقه راهبردی ینبع سخن گفته است.

ینبع برای بازار انرژی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا پایانه مهم صادرات نفت عربستان در ساحل دریای سرخ است و از طریق خط لوله شرق–غرب به مناطق نفت‌خیز شرق این کشور متصل می‌شود.

بنابراین تنش دریای سرخ اکنون دو سطح متفاوت دارد: کاهش احتمال هدف‌گیری مستقیم برخی کشتی‌های غربی از یک سو، و ادامه فشار نظامی بر عربستان و زیرساخت‌های انرژی آن از سوی دیگر.

پیام تازه انصارالله چه اثری بر بازار انرژی دارد؟

اثر کوتاه‌مدت این پیام برای بازار نفت دوگانه است. کاهش احتمال برخورد مستقیم انصارالله با کشتی‌های آمریکا و اروپا می‌تواند بخشی از ریسک تشدید بین‌المللی بحران را کاهش دهد؛ اما ادامه حملات به عربستان و نگرانی درباره صادرات از ینبع همچنان ریسک عرضه را بالا نگه می‌دارد.

در معاملات ۲۴ سپتامبر، نگرانی از حملات تازه علیه عربستان یکی از عوامل افزایش قیمت نفت بود. این واکنش نشان می‌دهد معامله‌گران بیشتر از اینکه صرفاً به ملیت کشتی‌ها نگاه کنند، امنیت زیرساخت و جریان واقعی صادرات انرژی را دنبال می‌کنند.

به بیان ساده، پیام سیاسی به اروپا می‌تواند ریسک یک سناریوی خاص را کاهش دهد، اما تا زمانی که جنگ عربستان و انصارالله و تهدید زیرساخت‌های انرژی ادامه دارد، پریمیوم ژئوپلیتیکی دریای سرخ از بازار حذف نمی‌شود.

آیا دریای سرخ برای کشتی‌های اروپایی و آمریکایی امن شده است؟

خیر. شواهد موجود فقط نشان می‌دهد انصارالله دامنه اهداف اعلامی خود را محدود کرده و می‌گوید آمریکا و دیگر کشورها هدف عملیات فعلی نیستند.

در مقابل، مأموریت آسپیدس اتحادیه اروپا همچنان اسکورت کشتی‌های تجاری را ادامه می‌دهد و سطح هشدار خود را افزایش داده است. این دو گزاره متناقض نیستند: یک طرف می‌تواند بگوید قصد حمله ندارد، در حالی که طرف مقابل همچنان احتمال حمله، خطای محاسباتی یا تشدید ناگهانی بحران را بالا ارزیابی کند.

پرسش‌های پرتکرار درباره پیام انصارالله و دریای سرخ

آیا حوثی‌ها گفته‌اند کشتی‌های اروپایی را نمی‌زنند؟
محمد البخیتی گفته است انصارالله آمریکا یا کشورهای دیگر را در باب‌المندب هدف قرار نمی‌دهد و عربستان را استثنا کرده است. این موضع شامل کاهش تهدید اعلامی علیه کشتی‌های اروپایی نیز می‌شود، اما تضمین حقوقی یا بیمه‌ای برای عبور آنها محسوب نمی‌شود.
آیا انصارالله کشتی‌های آمریکایی را هدف قرار می‌دهد؟
طبق اظهارات البخیتی، انصارالله به واشینگتن اطمینان داده است که شناورهای آمریکایی را هدف قرار نخواهد داد. مذاکرات مربوط به این موضوع با میانجی‌گری عمان انجام شده است.
هدف اصلی عملیات انصارالله در دریای سرخ چیست؟
در موضع فعلی این گروه، عربستان سعودی و منافع مرتبط با آن هدف اصلی معرفی شده‌اند. انصارالله ادامه عملیات را به پایان محدودیت‌های اعمال‌شده بر مناطق تحت کنترل خود مرتبط کرده است.
آیا اتحادیه اروپا سطح هشدار دریای سرخ را کاهش داده است؟
خیر. برعکس، مأموریت آسپیدس سطح هشدار شناورهای خود را افزایش داده و اتحادیه اروپا در حال بررسی تقویت حضور دریایی و هوایی در منطقه است.
نقش عمان در مذاکره آمریکا و انصارالله چیست؟
عمان کانال میانجی‌گری میان واشینگتن و انصارالله بوده است. گفت‌وگوهای اخیر نیز بر حفظ تفاهم عدم هدف‌گیری متقابل میان آمریکا و انصارالله متمرکز بوده‌اند.
آیا نفتکش‌ها می‌توانند بدون خطر از باب‌المندب عبور کنند؟
ریسک همچنان وجود دارد. وضعیت یک نفتکش به مالکیت، پرچم، مقصد، ارتباط تجاری با عربستان و ارزیابی امنیتی مسیر بستگی دارد و عملیات اسکورت اروپایی نیز همچنان ادامه دارد.

جمع‌بندی؛ کاهش دامنه هدف با پایان بحران فرق دارد

پیام تازه انصارالله یک تغییر مهم در مدیریت تنش دریای سرخ است: این گروه می‌گوید به دنبال درگیری با آمریکا و دیگر کشورها در باب‌المندب نیست و تمرکز عملیات خود را بر عربستان قرار داده است. واشینگتن نیز از طریق عمان با انصارالله درباره عدم هدف‌گیری متقابل ارتباط داشته است.

اما این تحول هنوز معادل عادی‌شدن دریای سرخ نیست. افزایش سطح هشدار آسپیدس، درخواست اروپا برای اعزام شناورهای بیشتر و ادامه حملات انصارالله علیه عربستان نشان می‌دهد ریسک امنیتی باب‌المندب همچنان بالاست.

برای بازار انرژی و کشتیرانی، مهم‌ترین متغیر بعدی این خواهد بود که آیا پیام عدم هدف‌گیری به کاهش واقعی حملات دریایی، هزینه بیمه و بازگشت تدریجی کشتی‌ها به مسیر باب‌المندب و کانال سوئز منجر می‌شود یا نه.