بررسی دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد سهم مسکن از کل هزینه خانوارهای شهری کشور در سال ۱۴۰۴ به ۴۱.۷ درصد رسیده است؛ رقمی که نسبت به سهم ۴۳.۷ درصدی سال ۱۴۰۳، کاهش ۲ واحد درصدی را نشان میدهد. با وجود این کاهش، وضعیت استان تهران متفاوت است و خانوارهای شهری این استان بهطور متوسط ۵۶.۷ درصد از مخارج خود را صرف مسکن کردهاند؛ یعنی ۱۵ واحد درصد بیشتر از میانگین کشوری.
همزمان، تورم اجاره در سال ۱۴۰۴ با کاهش حدود ۶ واحد درصدی به ۳۴ درصد رسیده، در حالی که تورم عمومی با افزایش ۱۸ واحد درصدی در سطح ۵۰.۶ درصد قرار گرفته است. این اختلاف ۱۶.۶ واحد درصدی نشان میدهد سرعت افزایش سطح عمومی قیمتها از رشد اجارهبها بیشتر بوده است.
بهروزرسانی 25 آبان ۱۴۰۵: دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد سهم مسکن از هزینه خانوارهای شهری کشور در سال ۱۴۰۴ به ۴۱.۷ درصد رسیده است؛ این نسبت در استان تهران با ثبت ۵۶.۷ درصد، بهمراتب بالاتر از میانگین کشوری قرار دارد.
سهم مسکن از هزینه خانوارهای شهری چقدر کاهش یافت؟
بر اساس آمارهای منتشرشده، سهم مسکن از هزینه خانوارهای شهری در سال ۱۴۰۳ معادل ۴۳.۷ درصد بود که در سال ۱۴۰۴ به ۴۱.۷ درصد کاهش یافت. این تغییر به معنای افت ۲ واحد درصدی سهم مسکن در ترکیب هزینههای خانوار است.
با این حال، کاهش سهم یک گروه هزینهای الزاما به معنای کاهش مبلغ پرداختی برای آن نیست. زمانی که هزینه خوراک، حملونقل و سایر کالاها و خدمات سریعتر از هزینه مسکن افزایش پیدا کند، سهم نسبی مسکن در مجموع مخارج خانوار ممکن است کاهش یابد.
جدول سهم مسکن از هزینه خانوار در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴
| شاخص | مقدار |
| سهم مسکن در خانوارهای شهری سال ۱۴۰۳ | ۴۳.۷ درصد |
| سهم مسکن در خانوارهای شهری سال ۱۴۰۴ | ۴۱.۷ درصد |
| میزان تغییر سالانه | کاهش ۲ واحد درصدی |
| سهم مسکن در استان تهران | ۵۶.۷ درصد |
| اختلاف تهران با میانگین کشور | ۱۵ واحد درصد |
چرا سهم مسکن در تهران به ۵۶.۷ درصد رسیده است؟
آمارهای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد سهم مسکن در هزینه خانوارهای شهری استان تهران به ۵۶.۷ درصد رسیده است. این میزان حدود ۱.۳۶ برابر میانگین شهری کشور و ۲۶.۷ واحد درصد بالاتر از معیار ۳۰ درصدی استطاعت مسکن است.
به بیان دیگر، از هر ۱۰۰ واحد هزینه خانوار شهری در استان تهران، بهطور متوسط ۵۶.۷ واحد به مسکن اختصاص یافته و ۴۳.۳ واحد برای سایر هزینهها باقی مانده است.
اجارهنشینی در تهران؛ سهم پول پیش و اجاره در مناطق مختلف چقدر است؟
هزینه اجاره یک آپارتمان فقط به مبلغی که ماهانه پرداخت میکنید محدود نمیشود. میزان پول پیش و نسبت آن به اجاره ماهانه هم بخش مهمی از معادله بازار مسکن است؛ ترکیبی که میتواند از منطقهای به منطقه دیگر و حتی از یک موجر به موجر دیگر تفاوت زیادی داشته باشد.
در گزارش این هفته، با بررسی بیش از ۱۴۰ هزار آگهی رهن و اجاره در تهران، به سراغ دو پرسش رفتیم: اجاره هر مترمربع آپارتمان در مناطق ۲۲گانه چقدر است و موجران در هر منطقه چه سهمی از ارزش اجاره را بهصورت پول پیش مطالبه میکنند؟
نتایج نشان میدهد منطقه یک با میانه اجاره ماهانه یک میلیون و ۳۵۰ هزار تومان به ازای هر مترمربع، گرانترین منطقه تهران است. در مقابل، منطقه ۱۸ با ۳۴۰ هزار تومان کمترین رقم را دارد.
اما تفاوت فقط به سطح قیمتها محدود نمیشود. در مناطق ۲۰ و ۲۱، میانه سهم ودیعه از ارزش اجاره به ۶۰ درصد میرسد؛ در حالی که این نسبت در منطقه یک فقط ۳۳ درصد است. به بیان دیگر، در مناطق گرانتر، سهم اجاره ماهانه در ترکیب پرداختها میتواند بیشتر باشد.
تورم اجاره در سال ۱۴۰۴ چقدر کمتر از تورم عمومی بود؟
دادههای منتشرشده نشان میدهد تورم اجاره در سال ۱۴۰۴ به حدود ۳۴ درصد رسیده است. این در حالی است که تورم عمومی در همین دوره به ۵۰.۶ درصد افزایش یافته است.
بنابراین، فاصله تورم عمومی و تورم اجاره در سال گذشته به ۱۶.۶ واحد درصد رسیده است؛ موضوعی که میتواند بخشی از کاهش سهم نسبی مسکن در سبد هزینه خانوار را توضیح دهد.
| شاخص | مقدار در سال ۱۴۰۴ |
| تورم اجاره | ۳۴ درصد |
| تورم عمومی | ۵۰.۶ درصد |
| کاهش تورم اجاره | حدود ۶ واحد درصد |
| افزایش تورم عمومی | ۱۸ واحد درصد |
| فاصله تورم عمومی و اجاره | ۱۶.۶ واحد درصد |
آیا هزینه مسکن خانوارهای ایرانی در محدوده استطاعت قرار دارد؟
یکی از معیارهای رایج برای سنجش استطاعت مسکن، اختصاص حداکثر ۳۰ درصد از منابع مالی خانوار به هزینه تأمین مسکن است. مقایسه این معیار با آمارهای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد سهم مسکن در هزینه خانوارهای شهری کشور ۱۱.۷ واحد درصد بالاتر از این آستانه قرار دارد. در استان تهران نیز فاصله با معیار یادشده به ۲۶.۷ واحد درصد میرسد.
همچنین سهم بالاتر از ۵۰ درصد معمولا بهعنوان نشانهای از فشار شدید هزینه مسکن مورد توجه قرار میگیرد. بر این اساس، رقم ۵۶.۷ درصدی استان تهران نشاندهنده سهم بالای مسکن در ساختار مخارج خانوارهای شهری این استان است.
البته برای سنجش دقیق استطاعت مستأجران باید علاوه بر این آمار، نسبت اجاره به درآمد، سطح درآمد خانوار و تفاوت میان مالکان و مستأجران نیز بررسی شود.
جمعبندی؛ سهم بالای مسکن در هزینه خانوارهای تهرانی
آمارهای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد اگرچه سهم مسکن از کل هزینه خانوارهای شهری کشور نسبت به سال قبل ۲ واحد درصد کاهش یافته و به ۴۱.۷ درصد رسیده، اما همچنان بخش قابلتوجهی از مخارج خانوارها را تشکیل میدهد. این وضعیت در استان تهران پررنگتر است؛ جایی که سهم مسکن با ثبت ۵۶.۷ درصد، ۱۵ واحد درصد بالاتر از میانگین شهری کشور قرار دارد.
از سوی دیگر، تورم ۳۴ درصدی اجاره در برابر تورم عمومی ۵۰.۶ درصدی نشان میدهد کاهش سهم نسبی مسکن همزمان با افزایش سریعتر سایر هزینههای زندگی اتفاق افتاده است. بنابراین، افت این سهم را نمیتوان بهتنهایی نشانه بهبود استطاعت مسکن دانست.
در مجموع، دادهها نشان میدهد مسکن همچنان یکی از بزرگترین اجزای هزینه خانوارهای شهری، بهویژه در استان تهران است و بررسی تغییرات آن در کنار درآمد خانوار و سایر هزینههای ضروری، تصویر دقیقتری از وضعیت معیشتی ارائه میدهد.
سوالات متداول
۱. سهم مسکن از هزینه خانوارهای شهری در سال ۱۴۰۴ چقدر بود؟
بر اساس آمارهای مرکز آمار ایران، سهم مسکن از کل هزینه خانوارهای شهری در سال ۱۴۰۴ معادل ۴۱.۷ درصد بوده است.
۲. خانوارهای تهرانی چند درصد از هزینههای خود را صرف مسکن میکنند؟
سهم مسکن از کل هزینه خانوارهای شهری استان تهران در سال ۱۴۰۴ به ۵۶.۷ درصد رسیده است.
۳. سهم هزینه مسکن نسبت به سال ۱۴۰۳ چقدر تغییر کرده است؟
این سهم از ۴۳.۷ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۴۱.۷ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته که معادل افت ۲ واحد درصدی است.
۴. تورم اجاره در سال ۱۴۰۴ چند درصد بوده است؟
بر اساس آمارهای ارائهشده، تورم اجاره در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۴ درصد بوده که ۱۶.۶ واحد درصد کمتر از تورم عمومی ۵۰.۶ درصدی است.
۵. آیا کاهش سهم مسکن به معنای ارزانشدن اجارهبهاست؟
خیر. کاهش سهم مسکن میتواند ناشی از رشد سریعتر سایر هزینههای خانوار باشد و لزوما به معنای کاهش مبلغ اجاره یا بهبود قدرت خرید نیست.
منابع:
- مرکز آمار ایران — آمار هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی.
- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران — دادههای اقتصادی و شاخصهای مرتبط با تورم.




نظر شما در مورد این مطلب چیه؟