مایک والتز، نماینده آمریکا در سازمان ملل، دلیل مخالفت دونالد ترامپ با طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را تشریح کرد. به گفته والتز، واشنگتن با این طرح مخالفت کرد چون ایران رفع تحریمها و دسترسی به میلیاردها دلار دارایی مسدودشده را پیش از ورود به مذاکرات هستهای میخواست. تهران روایت متفاوتی دارد و میگوید رفع محاصره و آزادسازی داراییهایش «امتیاز تازه» نیست، بلکه مرحله نخست اعتمادسازی پیش از بازگشت به مذاکرات است.
آخرین بهروزرسانی: دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۳۲ به وقت تهران.
به گزارش چارسو اقتصاد، مایک والتز، نماینده آمریکا در سازمان ملل، روز یکشنبه در برنامه «State of the Union» شبکه CNN جزئیات بیشتری درباره علت رد پیشنهاد ایران از سوی دونالد ترامپ ارائه کرد.
والتز گفت ایران در پیشنهاد خود خواستار رفع میلیاردها دلار تحریم و دسترسی به میلیاردها دلار دارایی مسدودشده شده بود و از نگاه دولت آمریکا، تهران این اقدامات را پیش از آغاز مذاکرات درباره برنامه هستهای مطالبه میکرد.
او گفت ایران از نگاه واشنگتن «همه چیز را از ابتدا» میخواست و سپس وعده مذاکره میداد. این توصیف موضع دولت آمریکاست و ایران چارچوب پیشنهادی خود را به شکل متفاوتی توضیح داده است.
چرا آمریکا طرح ایران برای تنگه هرمز را رد کرد؟
جیک تپر، مجری CNN، در گفتوگو با والتز پرسید ترامپ مشخصاً با کدام بخش پیشنهاد ایران مخالفت کرده است.
والتز در پاسخ سه محور را مطرح کرد:
رفع تحریمها پیش از مذاکرات
والتز گفت ایران خواستار رفع حجم بزرگی از تحریمهایی شده بود که آمریکا در چارچوب فشار اقتصادی علیه تهران اعمال کرده است.
دسترسی به داراییهای مسدودشده
نماینده آمریکا در سازمان ملل گفت تهران همچنین خواستار دسترسی به میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران شده بود.
مذاکرات هستهای پس از اجرای اقدامات اولیه
اعتراض اصلی دولت آمریکا به ترتیب اجرای طرح بود. والتز گفت ایران از نگاه واشنگتن ابتدا اجرای خواستههای اقتصادی خود را مطالبه کرده و سپس وعده ورود به مذاکرات هستهای را داده است.
طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز چه بود؟
براساس جزئیاتی که از پیشنهاد ایران منتشر شده، تهران یک مسیر مرحلهای برای کاهش تنش، بازگشایی تنگه هرمز و سپس بازگشت به مذاکرات هستهای پیشنهاد کرده است.
| مرحله | پیشنهاد اعلامشده ایران |
|---|---|
| روزهای نخست | اجرای اقدامات اعتمادساز از سوی آمریکا، از جمله کاهش فشار اقتصادی، رفع محاصره و آزادسازی داراییهای مسدودشده |
| روز ششم | بازگشایی تنگه هرمز براساس طرح تشریحشده از سوی ایران |
| روز هفتم | بازگشت به مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی |
| پرونده هستهای | بررسی در مرحله بعد از اقدامات اولیه اعتمادساز |
گزارشهای منتشرشده درباره پیشنهاد ایران همچنین نشان میدهد تهران خواستار رفع محدودیتهای مربوط به صادرات نفت، پایان جنگ در جبهههای مختلف و آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده خود بوده است.
اختلاف اصلی ایران و آمریکا بر سر چیست؟
اختلاف فقط بر سر اصل مذاکره نیست؛ مسئله اصلی این است که کدام طرف باید نخست اقدام کند.
آمریکا با ترتیبی که در آن بخش مهمی از فشارهای اقتصادی پیش از مذاکرات هستهای برداشته شود مخالفت کرده است. ایران در مقابل معتقد است بدون یک اقدام اعتمادساز اولیه، ورود مستقیم به پرونده هستهای منطقی نیست.
| موضوع | روایت آمریکا | روایت ایران |
|---|---|---|
| رفع تحریمها | ایران خواستار امتیازهای اقتصادی پیش از مذاکره است | بخشی از اقدامات اعتمادساز و حقوق ایران است |
| داراییهای مسدودشده | ایران دسترسی به میلیاردها دلار دارایی را از ابتدا میخواهد | تهران آزادسازی داراییهای خود را خواستهای تازه نمیداند |
| تنگه هرمز | آمریکا خواهان بازگشایی مسیر کشتیرانی است | بازگشایی به اجرای شروط مشخص وابسته شده است |
| پرونده هستهای | واشنگتن خواهان ورود به مذاکرات هستهای بدون اجرای کامل مطالبات اولیه تهران است | تهران میگوید موضوعات هستهای در مرحله بعد بررسی شوند |
والتز: ترامپ به حسننیت ایران اطمینان ندارد
مایک والتز در ادامه مصاحبه با CNN گفت ترامپ اطمینان ندارد ایران با حسننیت وارد این روند شده باشد یا مذاکرات در نهایت به توافق مورد نظر واشنگتن درباره برنامه هستهای ایران منجر شود.
او برای توضیح این موضع به تفاهمنامه پیشین میان ایران و آمریکا نیز اشاره کرد و ایران را به نقض آن از طریق حملات به کشتیرانی بینالمللی متهم کرد. این ادعا بخشی از استدلال دولت آمریکاست و تهران روایت متفاوتی از مسئولیت بحران و وضعیت تنگه هرمز ارائه کرده است.
ترامپ نیز پیشتر اعلام کرده بود پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را نمیپذیرد. جزئیات موضع او در گزارش ترامپ: هر توافقی که ایران بخواهد با آن فوراً تجارت را از سر بگیرد، رد میکنم آمده است.
عراقچی: رفع محاصره و آزادسازی داراییها امتیاز تازه نیست
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با شبکه NBC روایت متفاوتی از شروط تهران ارائه کرده است.
عراقچی گفته اقدامات مورد درخواست ایران «موضوعات جدید» نیستند و تهران آنها را حقوقی میداند که باید مورد احترام قرار گیرند.
رفع محاصره
تهران خواهان پایان فشارها و محدودیتهایی است که در چارچوب محاصره اقتصادی و دریایی علیه ایران اعمال شده است.
آزادسازی داراییهای ایران
عراقچی گفته است ایران خواهان آزادسازی پولها و داراییهایی است که تهران مسدود شدن آنها را غیرقانونی میداند.
اعتمادسازی پیش از پرونده هستهای
وزیر امور خارجه ایران گفته تهران موضوعات هستهای را در طرح فعلی به مرحله بعد موکول کرده و ابتدا خواهان اقدامات اعتمادساز است.
چرا ترتیب اجرای توافق به گره اصلی تبدیل شده است؟
کنار هم گذاشتن اظهارات والتز و عراقچی نشان میدهد اختلاف اصلی فقط درباره فهرست مطالبات نیست؛ ترتیب اجرای تعهدات به یکی از گرههای اصلی مذاکرات تبدیل شده است.
دولت آمریکا نمیخواهد بخش مهمی از فشار اقتصادی، تحریمها و داراییهای مسدودشده را پیش از دریافت تعهدات مورد نظر خود در پرونده هستهای کنار بگذارد.
ایران نیز نمیخواهد پیش از مشاهده اقدام عملی از سوی آمریکا وارد مرحله اصلی امتیازدهی یا مذاکرات هستهای شود.
همین اختلاف در گزارش تحلیلی توافق ایران و آمریکا چرا گیر کرده؟ اختلاف بر سر ترتیب هرمز، تحریمها و پرونده هستهای بهطور کامل بررسی شده است.
درخواست تازه میانجیها از ایران چیست؟
همزمان با اختلاف دو طرف بر سر طرح هفتروزه، تلاش میانجیها برای پیدا کردن یک فرمول میانی ادامه دارد.
والاستریت ژورنال گزارش داده است میانجیها ایران را به ارائه یک امتیاز در پرونده هستهای ترغیب میکنند تا امکان احیای مذاکرات فراهم شود. جزئیات کامل امتیاز مورد بحث بهصورت عمومی اعلام نشده است.
آخرین وضعیت این تلاشها در گزارش مذاکرات ایران و آمریکا به کجا رسید؟ میانجیها خواستار امتیاز هستهای ایران شدند آمده است.
آیا ایران هنوز منتظر پاسخ رسمی آمریکا است؟
مقامهای ایرانی پیشتر اعلام کردهاند مواضع تهران از طریق میانجی قطری به طرف آمریکایی منتقل شده است و ایران منتظر پاسخ قطعی واشنگتن است.
ترامپ پیشنهاد ایران را بهصورت علنی رد کرده، اما تهران میان موضع علنی رئیسجمهور آمریکا و پاسخ رسمی منتقلشده از مسیر میانجی تفاوت قائل شده است.
آخرین موضع عراقچی درباره این موضوع در گزارش عراقچی: پاسخ رسمی آمریکا هنوز نرسیده؛ از شروط بازگشایی هرمز کوتاه نمیآییم منتشر شده است.
آخرین وضعیت طرح ایران برای تنگه هرمز
| موضوع | آخرین وضعیت |
|---|---|
| پیشنهاد هفتروزه ایران | از سوی ترامپ رد شده است |
| دلیل اعلامشده آمریکا | درخواست رفع تحریمها و دسترسی به داراییهای مسدودشده پیش از مذاکرات هستهای |
| موضع ایران | این اقدامات بخشی از اعتمادسازی و حقوق ایران توصیف شدهاند |
| بازگشایی تنگه هرمز | ایران آن را مشروط به اجرای اقدامات مورد نظر خود کرده است |
| پرونده هستهای | تهران خواهان بررسی آن در مرحله بعد است |
| تلاش میانجیها | ادامه دارد |
| زمان رسمی دور جدید مذاکرات | هنوز اعلام نشده است |
سوالات پرتکرار درباره طرح ایران برای تنگه هرمز
چرا طرح ایران برای تنگه هرمز رد شد؟
مایک والتز میگوید دولت آمریکا با ترتیب پیشنهادی تهران مخالف بود؛ زیرا ایران رفع تحریمها و دسترسی به میلیاردها دلار دارایی مسدودشده را پیش از ورود به مذاکرات هستهای میخواست.
طرح هفتروزه ایران برای هرمز چیست؟
براساس توضیحات منتشرشده، ایران پیشنهاد کرده بود آمریکا ابتدا اقدامات مشخصی برای کاهش فشار و اعتمادسازی انجام دهد، سپس تنگه هرمز باز شود و در مرحله بعد مذاکرات برای توافق نهایی ادامه پیدا کند.
تنگه هرمز چه زمانی باز میشود؟
زمان قطعی برای بازگشایی کامل تنگه اعلام نشده است. ایران بازگشایی را به اجرای شروط خود مرتبط کرده و آمریکا نیز چارچوب پیشنهادی تهران را نپذیرفته است.
آیا ایران لغو همه تحریمها را خواسته است؟
مایک والتز گفته ایران خواستار رفع میلیاردها دلار تحریم بوده است. گزارشهای منتشرشده درباره پیشنهاد ایران بهطور مشخص به رفع تحریمهای صادرات نفت، پایان محاصره و آزادسازی برخی داراییهای مسدودشده اشاره دارند؛ بنابراین تعبیر «لغو همه تحریمهای ایران» دقیقتر از اطلاعات منتشرشده نیست.
آیا مذاکرات ایران و آمریکا متوقف شده است؟
زمان رسمی دور جدید مذاکرات اعلام نشده، اما تلاش میانجیها برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن ادامه دارد.
اختلاف هستهای چه ارتباطی با بازگشایی هرمز دارد؟
اختلاف اصلی درباره ترتیب اقدامات است. ایران میخواهد ابتدا اعتمادسازی و کاهش فشار انجام شود و سپس پرونده هستهای بررسی شود؛ آمریکا با اجرای بخش عمده مطالبات ایران پیش از مذاکرات هستهای مخالفت کرده است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟