وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی امروز (۱۵ شهریور ۱۴۰۵) مرحله نخست شارژ کالابرگ الکترونیکی شهریورماه را آغاز کرد. بر اساس زمانبندی اعلامشده، سرپرستان خانوارهایی که رقم پایانی کد ملی آنها «۰»، «۱» و «۲» است، به همراه خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی (کمیته امداد و بهزیستی) و خانوادههای نیروهای مسلح، مشمول دریافت اعتبار یک میلیون تومانی به ازای هر نفر شدهاند .
بر اساس جدول زمانبندی وزارت رفاه، واریز اعتبار در سه نوبت انجام میشود: گروه دوم با کدهای ملی ۳، ۴، ۵ و ۶ در ۲۵ شهریور و گروه سوم با کدهای ۷، ۸ و ۹ در ۵ مهر ماه اعتبار خود را دریافت خواهند کرد . این تغییر در بازه زمانی واریز که از مردادماه از ۵ روز به ۱۰ روز افزایش یافته، با هدف توزیع متوازن بار شبکه بانکی و تسهیل فرآیند خرید برای خانوارها طراحی شده است .
تحلیل ۵ نکته کلیدی از فرآیند شارژ کالابرگ شهریور:
واکاوی ابعاد پنهان کالابرگ از مبلغ اسمی تا قدرت خرید واقعی
با نگاهی فراتر از اطلاعرسانی ساده، ابعاد اقتصادی و معیشتی این مرحله از واریز کالابرگ، حاوی نکات قابلتأملی است که در ادامه به آنها میپردازیم:
۱. مبلغ ثابت در شرایط تورمی؛
اعتبار یک میلیون تومانی به ازای هر عضو خانوار، بدون تغییر نسبت به ماههای گذشته باقی مانده است . با توجه به افزایش قیمت کالاهای اساسی در ماههای اخیر، ارزش واقعی این اعتبار نسبت به ابتدای طرح کاهش یافته و کارشناسان معتقدند قدرت خرید آن بهطور محسوسی افت داشته است . وزارت رفاه نیز اعلام کرده که افزایش مبلغ کالابرگ منوط به تأمین منابع مالی بوده و به نیمه دوم سال موکول شده است .
۲. تغییر رویه در زمانبندی واریز؛
افزایش فاصله زمانی شارژ گروههای مختلف از ۵ روز به ۱۰ روز، از مردادماه اجرایی شده و هدف آن مدیریت بهتر شبکه بانکی و جلوگیری از اختلال در پایانههای فروشگاهی عنوان شده است . این تغییر، اگرچه به نفع نظام بانکی است، اما ممکن است برای برخی خانوارها که منتظر دریافت اعتبار هستند، ایجاد نااطمینانی کند.
۳. شمولیت کامل دهکها؛
مقامهای وزارت تعاون تأکید کردهاند که هیچ دهکی از طرح کالابرگ حذف نشده و تغییر زمان شارژ، به معنای کنار گذاشتن گروهی از مشمولان یا حذف یکی از نوبتهای پرداخت نیست . با این حال، بحث هدفمندتر کردن حمایتها و اختصاص افزایش اعتبار به دهکهای پایینتر، در دستور کار دولت و مجلس قرار دارد .
۴. تفاوت کالابرگ با یارانه نقدی؛
کالابرگ بهصورت اعتبار خرید و نه وجه نقد، در اختیار خانوارها قرار میگیرد و صرفاً برای خرید اقلام سبد غذایی مصوب قابل استفاده است . این تفاوت، اگرچه مانع از خروج نقدینگی از چرخه کالاهای اساسی میشود، اما انعطافپذیری خانوارها را برای مدیریت هزینههای خود کاهش میدهد.
۵. چشمانداز افزایش اعتبار؛
بر اساس اظهارات وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، افزایش مبلغ کالابرگ به منابع بودجهای دولت بستگی دارد و اراده دولت و مجلس بر این است که در شرایط فعلی تورم، حمایت بیشتری از خانوارها صورت گیرد . همچنین رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس از قرار گرفتن افزایش مبلغ به دو میلیون تومان در دستور کار خبر داده است، اما این موضوع هنوز بهصورت رسمی تصویب و ابلاغ نشده است .
آیا افزایش مبلغ کالابرگ به واقعیت میپیوندد؟
با نگاهی جامع به روند شارژ کالابرگ در شهریورماه و بحثهای مطرحشده درباره افزایش آن، به نظر میرسد دولت با چالش جدی بین محدودیت منابع مالی و ضرورت حمایت از معیشت خانوارها مواجه است. در حالی که اعتبار یک میلیون تومانی فعلی، با توجه به تورم مزمن کالاهای اساسی، بخش قابلتوجهی از کارایی اولیه خود را از دست داده است ، اما هرگونه افزایش نیازمند تأمین منابع بودجهای و تصمیمگیری در مورد نحوه تخصیص هدفمند آن به دهکهای پایینتر است.
با توجه به اعلام وزارت رفاه مبنی بر موکول شدن بررسی افزایش رقم به نیمه دوم سال، به نظر میرسد در کوتاهمدت تغییری در مبلغ اعتبار ایجاد نشود و خانوارها باید با همین میزان، هزینههای سبد غذایی خود را مدیریت کنند. آینده نشان خواهد داد که آیا دولت میتواند با تأمین منابع لازم و اجرای سیاستهای هدفمندتر، گامی مؤثر در افزایش قدرت خرید خانوارها بردارد یا اینکه این حمایت، در سایه تورم فزاینده، باز هم پاسخگوی نیازهای اساسی نخواهد بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟