تحلیل بازار بورس هفته چهارم مرداد

بورس تهران هفته‌ای را پشت سر گذاشت که در آن سطح ۵.۹ میلیون واحد برای نخستین بار شکسته شد و شاخص کل با رشد ۳.۶ درصدی خود را تا یک قدمی کانال شش میلیون واحد بالا کشید. بازاری که روز شنبه با فشار فروش و خروج بیش از سه هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی آغاز شده بود، از روز دوم هفته ورق را برگرداند و در چهار روز متوالی با غلبه تقاضا بر عرضه، ارزش کل خود را به آستانه ۱۷ هزار همت رساند.

نکته مهم‌تر از خود عدد شاخص، جابه‌جایی نقدینگی میان بازارها بود. بخشی از پولی که هفته‌های قبل به سمت صندوق‌های طلا و ابزارهای درآمد ثابت رفته بود، این هفته مسیر خود را به سمت سهام تغییر داد و همین چرخش، موتور رشد بازار را روشن کرد.

روایت روزبه‌روز یک هفته صعودی و مسیر نقدینگی

شنبه بازار با حالت رنج و دست به دست شدن زیاد سهام شروع شد. تنها ۵۶ درصد نمادها مثبت بودند و شاخص کل با رشد ناچیز ۱۳۱ واحدی در سطح پنج میلیون و ۷۳۶ هزار واحد ایستاد. در همان روز سه هزار و ۷۱۴ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام خارج شد و در مقابل ۹۱۱ میلیارد تومان به صندوق‌های طلا ورود کرد. یکشنبه ترکیب معاملات عوض شد. سهم نمادهای مثبت به ۸۷ درصد رسید، شاخص ۲۹ هزار واحد بالا رفت و به پنج میلیون و ۷۶۶ هزار واحد نشست. ارزش معاملات به ۳۸ هزار و ۸۹۰ میلیارد تومان رسید و ۳.۲ همت پول حقیقی وارد بازار شد. این حجم ورود پول در یک روز، نقطه چرخش نقدینگی در هفته بود.

دوشنبه اوج قدرت خریداران بود. ۹۲ درصد نمادها سبز شدند و شاخص کل با جهش ۱۳۱ هزار واحدی تا یک قدمی کانال ۵.۹ میلیون واحد پیش رفت. ارزش معاملات این روز ۲۶ هزار و ۷۷۵ میلیارد تومان ثبت شد که در مقایسه با یکشنبه کمتر بود، اما رشد شاخص بیشتر بود.

این تفاوت نشان می‌دهد بخش زیادی از سهام در صف خرید قفل شده بود و عرضه‌ای برای معامله وجود نداشت. سه‌شنبه سد روانی شکست. با وجود رنج‌های منفی در میانه بازار برای شناسایی سود، شاخص کل با رشد ۵۱ هزار و ۱۲۹ واحدی در ارتفاع پنج میلیون و ۹۴۹ هزار و ۱۰۳ واحد بسته شد.

روز پایانی هفته چهره متفاوتی داشت. شاخص کل ابتدا به محدوده منفی رفت و در ادامه با تقویت تقاضا بازگشت و با رشد پنج هزار و ۱۱۴ واحدی معادل ۰.۰۹ درصد در سطح پنج میلیون و ۹۵۲ هزار و ۶۷۵ واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن اما ۱۳ هزار و ۸۸ واحد معادل ۰.۷۸ درصد رشد کرد و به یک میلیون و ۶۸۶ هزار و ۸۰۱ واحد رسید.

این فاصله عملکرد میان دو نماگر می‌گوید نمادهای کوچک و متوسط در روز آخر بهتر از سهام بزرگ ظاهر شدند. حدود دو سوم بازار مثبت بود، ۷۶.۶ میلیارد سهم دست به دست شد و ارزش معاملات به ۳۳ هزار و ۴۲۱ میلیارد تومان رسید. سرانه خرید حقیقی ۹۳ میلیون تومان و سرانه فروش ۸۴.۲ میلیون تومان بود و قدرت خرید در سطح ۱.۱ قرار گرفت.

خروج پول حقیقی این روز فقط ۱۵۱ میلیارد تومان بود که در برابر خروج سنگین ابتدای هفته رقم قابل اعتنایی نیست و بیشتر تعادل عرضه و تقاضا را نشان می‌دهد. مهم‌تر از آن، ۸.۶ همت تقاضای خرید در صف‌ها باقی ماند و به معاملات هفته آینده منتقل شد. در سطح گروه‌ها، بانک‌ها، معادن، فلزات اساسی، خودرویی‌ها و دارویی‌ها بیشترین اقبال را داشتند و در روز پایانی، بیشترین ورود پول حقیقی به دارویی و فلزات اساسی اختصاص یافت.

عوامل حمایتی و ریسک‌هایی که می‌تواند مسیر را عوض کند

سمت مثبت ماجرا از ارزندگی نسبی سهام شروع می‌شود. میانگین نسبت قیمت به درآمد بازار از سال ۱۳۹۹ روند نزولی داشته و اکنون زیر ۶.۵ واحد قرار گرفته است. ارزش دلاری بازار هم پایین آمده و در شرایطی که تورم درآمد ریالی شرکت‌ها را بالا می‌برد، فاصله قیمت سهام با بازارهای موازی مانند مسکن، خودرو و طلا محسوس شده است.

عامل دوم پیش‌خور شدن ریسک‌های منطقه‌ای است. شاخص کل از زمان بازگشایی نمادها در اردیبهشت تا امروز بیش از ۷۵ درصد رشد کرده و این رشد در دل ابهام سیاسی رخ داده است. تجربه بازگشایی فولاد مبارکه پس از یک اصلاح ۴۰ درصدی و استقبال خریداران هم همین را تأیید می‌کند. عامل سوم رفتار نرخ ارز است. تثبیت دلار در کانال ۱۸۷ هزار تومان، انتظار سود شرکت‌های صادراتی و کالایی را تقویت می‌کند و ورود پول به فلزات اساسی و معادن دقیقاً از این کانال قابل توضیح است.

سمت منفی هم کم‌وزن نیست. رشد سریع شاخص در چهار روز، انگیزه شناسایی سود را در محدوده شش میلیون واحد بالا برده و افزایش عرضه در روز پایانی هفته نشانه همین موضوع بود. ریسک دوم وابستگی شدید بازار به اخبار سیاسی است. ابهام درباره مذاکرات و تنش تنگه هرمز می‌تواند در یک جلسه معاملاتی جهت پول را عوض کند، ضمن اینکه بورس معمولاً به تحولات بیش‌واکنشی نشان می‌دهد.

ریسک سوم رقابت جدی دارایی‌های رقیب است. نوسان اونس جهانی و نرخ دلار در همین هفته صندوق‌های طلا و نقره را در روزهای متفاوتی قرار داد و هر جهش تازه در این بازارها می‌تواند بخشی از نقدینگی سهام را بیرون بکشد. ریسک چهارم ناهمگونی سودآوری شرکت‌ها است. گزارش‌های فصلی نشان داده صنایع غذایی، زراعت و دامپروری، پالایشی و دارویی توانسته‌اند فروش و حاشیه سود را همزمان بهبود دهند، در حالی که بخشی از بازار حتی در دوره صعودی هم بازدهی مناسبی نساخته است.

چشم‌انداز هفته آینده و راهبرد پیشنهادی برای سرمایه‌گذاران

هفته پیش رو با ۸.۶ همت تقاضای باقی‌مانده در صف‌ها آغاز می‌شود و همین رقم، احتمال تلاش بازار برای فتح کانال شش میلیون واحد را بالا می‌برد. اگر ارزش معاملات خرد بالای محدوده ۳۰ هزار میلیارد تومان حفظ شود و ورود پول حقیقی مثبت بماند، عبور از شش میلیون واحد و تثبیت بالای آن محتمل است و مسیر شاخص به سمت شش میلیون و ۱۰۰ تا ۶ میلیون و ۲۰۰ هزار واحد باز می‌شود.

در سناریوی مقابل، اگر عرضه‌ها در محدوده شش میلیون تشدید شود یا خبری منفی از فضای سیاسی برسد، اصلاح تا محدوده پنج میلیون و ۸۰۰ هزار واحد طبیعی است و به معنای پایان روند صعودی نیست. انتظار منطقی برای هفته‌های آتی، حرکتی سینوسی و متناوب با محدوده رشد ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار واحدی است و در صورت پایداری متغیرهای فعلی، سطح هفت میلیون واحد تا پایان سال معادل رشدی نزدیک به ۱۵ درصد از سطوح کنونی در دسترس قرار دارد با این حال رشد نیمه دوم سال به احتمال زیاد کندتر از پنج ماه ابتدایی خواهد بود و همگانی هم نخواهد بود.

برای سرمایه‌گذار، اولویت اول تعیین ترکیب دارایی است. مشخص کردن اینکه چه سهمی از سرمایه به سهام، چه بخشی به ابزارهای درآمد ثابت و چه بخشی به طلا و ارز اختصاص می‌یابد، پیش از انتخاب صنعت و سهم اهمیت دارد.

در گام بعد، تمرکز بر گروه‌هایی که گزارش‌های فصلی آنها رشد فروش همراه با بهبود حاشیه سود را نشان داده معقول‌تر از خرید برده معقول‌تر از خرید بر اساس موج صف‌های خرید است. تجربه همین هفته نشان داد بازار می‌تواند در فاصله یک روز از خروج سنگین پول حقیقی به ورود سه همتی برسد و مدیریت اندازه خرید، تعیین‌کننده‌تر از حدس زدن جهت بعدی قیمت است.