حملات نیروهای وابسته به انصارالله یمن به جنوب عربستان سعودی در روزهای اخیر وارد مرحله تازهای شده است. پس از حملات گسترده ۱۷ و ۱۸ شهریور به خمیسمشیط، ابها، جازان و نجران که عربستان زخمیشدن ۷۳ غیرنظامی و آسیب به برخی تأسیسات انرژی را تأیید کرد، منابع ایرانی در ۲۳ شهریور از شنیدهشدن دوباره صدای انفجار و فعالشدن هشدارها در خمیسمشیط و ابها خبر دادهاند. با این حال، تا زمان تنظیم این گزارش تأیید مستقل و رسمی درباره اصابت تازه به پایگاه هوایی ملک خالد در خمیسمشیط منتشر نشده است.
حمله یمن به خمیسمشیط و جنوب عربستان از کجا شروع شد؟
موج اصلی حملات در ۱۷ شهریور / ۸ سپتامبر آغاز شد. یحیی سریع، سخنگوی نظامی نیروهای وابسته به انصارالله یمن، اعلام کرد این نیروها با استفاده از دهها موشک بالستیک و پهپاد، اهدافی در جنوب عربستان را هدف قرار دادهاند.
بر اساس بیانیه انصارالله، تأسیسات متعلق به آرامکو در ابها، نجران و جازان و همچنین پایگاه هوایی ملک خالد در خمیسمشیط در فهرست اهداف قرار داشتند.
ائتلاف به رهبری عربستان نیز اصل حمله به خمیسمشیط، ابها، جازان و نجران را تأیید کرد و اعلام کرد ۷۳ غیرنظامی، از جمله زنان و کودکان، زخمی شدهاند. گزارشهای بینالمللی از وقوع آتشسوزی و اختلال در برخی تأسیسات انرژی جنوب عربستان نیز خبر دادند.
آسوشیتدپرس: حملات حوثیها به عربستان و زخمیشدن ۷۳ نفر
رویترز: حملات روز دوم به خمیسمشیط، ابها و جازان
پایگاه ملک خالد در خمیسمشیط چرا هدف مهمی است؟
پایگاه هوایی ملک خالد در منطقه عسیر یکی از مهمترین تأسیسات هوایی نظامی عربستان در جنوب این کشور است و در سالهای گذشته نیز بارها هدف حملات پهپادی و موشکی انصارالله قرار گرفته است.
یحیی سریع در توضیح موج اخیر حملات مدعی شد بخشی از عملیات هوایی عربستان علیه یمن از این پایگاه انجام میشود. رسانههای نزدیک به صنعاء نیز گفتهاند جنگندههای F-15SA از پایگاه ملک خالد و جنگندههای تایفون از پایگاه ملک فهد در طائف در حملات به یمن شرکت داشتهاند.
این ادعا درباره مبدأ دقیق همه پروازهای عملیاتی باید بهعنوان روایت طرف یمنی خوانده شود و نه یک داده مستقل تأییدشده.
آیا خمیسمشیط امروز دوباره هدف قرار گرفته است؟
در گزارشهای منتشرشده در منابع ایرانی و منطقهای از شنیدهشدن صدای انفجار و فعالشدن آژیر هشدار در خمیسمشیط و ابها سخن گفته شده و برخی منابع از هدف قرار گرفتن دوباره پایگاه ملک خالد خبر دادهاند.
اما تا زمان انتشار این گزارش، نه ائتلاف سعودی و نه خبرگزاریهای بینالمللی معتبر جزئیات مستقلی درباره نوع پرتابه، میزان خسارت یا اصابت مستقیم به پایگاه ملک خالد در روز ۲۳ شهریور منتشر نکردهاند.
چه چیزهایی درباره موج قبلی حملات قطعی است؟
| موضوع | وضعیت تأیید | منبع |
|---|---|---|
| حمله به خمیسمشیط، ابها، جازان و نجران | تأیید شده | ائتلاف سعودی، Reuters، AP |
| استفاده از موشک و پهپاد | تأیید شده | ائتلاف سعودی و انصارالله |
| ۷۳ زخمی | تأیید رسمی عربستان | ائتلاف سعودی، AP |
| هدف قرار گرفتن پایگاه ملک خالد در موج ۸ سپتامبر | ادعای انصارالله و گزارش رسانهها | یحیی سریع، رسانههای منطقهای |
| اصابت دوباره به پایگاه در ۲۳ شهریور | هنوز تأیید مستقل ندارد | گزارشهای منطقهای |
حمله به عربستان چه ارتباطی با جنگ داخلی یمن دارد؟
دور تازه حملات در شرایطی رخ داده که جنگ در داخل یمن نیز دوباره شدت گرفته است. نیروهای دولت مورد حمایت عربستان و نیروهای انصارالله در جبهههای غربی و ساحل دریای سرخ درگیر شدهاند.
آسوشیتدپرس در گزارش تازه ۱۴ سپتامبر از تشدید شدید درگیریها در یمن خبر داده و نوشته است نیروهای انصارالله در هفتههای اخیر پیشرویهایی در ساحل دریای سرخ داشتهاند و حملات به خاک عربستان نیز افزایش یافته است.
AP: تشدید جنگ یمن و افزایش حملات به عربستان در ۱۴ سپتامبر
چرا بابالمندب در این جنگ اهمیت اقتصادی پیدا کرده است؟
بابالمندب دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند و یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی میان آسیا، خاورمیانه و کانال سوئز است.
تشدید نبرد در سواحل غربی یمن و همزمان حملات به خاک عربستان، برای ریاض یک تهدید دوگانه ایجاد میکند: فشار بر زیرساختهای داخلی و افزایش ریسک مسیرهای دریایی جنوب دریای سرخ.
نماینده دولت یمن نیز هشدار داده که اختلال گسترده در بابالمندب میتواند اثری مشابه بحران تنگه هرمز بر تجارت جهانی داشته باشد.
الجزیره: هشدار درباره گسترش جنگ به بابالمندب
تأسیسات انرژی عربستان چقدر در معرض حمله قرار گرفتهاند؟
در موج ۸ سپتامبر، عربستان تأیید کرد که تأسیسات اقتصادی و انرژی در جنوب کشور هدف حمله قرار گرفتهاند. AP گزارش داد آتشسوزیهایی در زیرساختهای انرژی رخ داده و پالایشگاه جازان با ظرفیت حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز نیز در محدوده حملات قرار داشته است.
این موضوع از منظر اقتصادی مهم است، زیرا جنوب و غرب عربستان همزمان به پالایش، خطوط انتقال و مسیرهای جایگزین صادراتی متصلاند.
در چنین شرایطی هر حمله تازه به زیرساخت انرژی یا پایگاههای هوایی میتواند علاوه بر هزینه نظامی، هزینه بیمه، حملونقل و ریسک صادرات نفت عربستان را افزایش دهد.
آیا حملات یمن میتواند بازار جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد؟
بله، اما شدت اثر به میزان واقعی اختلال بستگی دارد.
حمله به یک پایگاه نظامی بهتنهایی لزوماً قیمت نفت را تغییر نمیدهد؛ بازار بیشتر به این متغیرها واکنش نشان میدهد:
آسیب واقعی به تأسیسات نفتی
اگر حملات به کاهش پالایش یا صادرات منجر شوند، اثر مستقیمتری روی قیمت نفت و فرآوردهها خواهند داشت.
امنیت بابالمندب و دریای سرخ
اختلال در این مسیر میتواند زمان سفر کشتیها، هزینه بیمه و هزینه حمل نفت را افزایش دهد.
گسترش واکنش عربستان در یمن
حملات گستردهتر عربستان میتواند چرخه حمله و پاسخ را تشدید کند و ریسک منطقهای را بالا ببرد.
همزمانی با بحران هرمز
وقتی هم خلیج فارس و هم دریای سرخ تحت فشار قرار بگیرند، بازار انرژی با دو گلوگاه همزمان روبهرو میشود.
عربستان چگونه به حملات یمن پاسخ داده است؟
ائتلاف سعودی اعلام کرده است که حق دفاع از خاک و زیرساختهای عربستان را برای خود محفوظ میداند و پس از موج حملات اخیر، حملات هوایی به مواضع انصارالله در یمن افزایش یافته است.
رویترز گزارش داده است که پس از حملات خمیسمشیط و دیگر شهرهای جنوبی، جنگندههای سعودی حملات گستردهتری را در یمن انجام دادهاند.
انصارالله نیز گفته است حملات عربستان «بدون پاسخ» نخواهد ماند. این چرخه همان چیزی است که خطر تبدیل درگیری محدود به یک جنگ مستقیمتر عربستان و یمن را افزایش میدهد.
رویترز: افزایش حملات عربستان پس از ضربات یمن
آیا حمله به خمیسمشیط بخشی از یک الگوی قدیمی است؟
بله. پایگاه ملک خالد سالهاست یکی از اهداف اعلامی انصارالله بوده است. در سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ نیز این گروه چندین بار مدعی حملات پهپادی و موشکی به خمیسمشیط شده بود.
تفاوت موج فعلی در این است که حملات همزمان با تشدید جنگ داخلی یمن، بحران بابالمندب، درگیریهای گستردهتر منطقهای و فشار بر زیرساختهای انرژی انجام میشود.
سه سناریوی کوتاهمدت پس از حملات جنوب عربستان
سناریوی اول؛ حملات محدود و پاسخ کنترلشده عربستان
ریاض حملات هوایی را ادامه میدهد اما از بازگشت کامل به جنگ گسترده زمینی خودداری میکند. در این حالت، ریسک انرژی بالا میماند اما اختلال بزرگ صادراتی رخ نمیدهد.
سناریوی دوم؛ افزایش حملات به زیرساخت انرژی
اگر حملات یمن روی پالایشگاهها، خطوط انتقال یا پایانههای صادراتی متمرکز شود، اثر اقتصادی میتواند از میدان جنگ فراتر برود و بازار نفت را مستقیماً درگیر کند.
سناریوی سوم؛ اتصال جبهه عربستان به بابالمندب
در پرریسکترین حالت، تشدید حملات زمینی و هوایی با اختلال بیشتر در دریای سرخ همزمان میشود. آن زمان عربستان همزمان با تهدید خاک خود و مسیر دریایی صادرات و تجارت مواجه خواهد شد.
پرسشهای پرتکرار درباره حمله یمن به عربستان
آیا پایگاه ملک خالد در خمیسمشیط هدف قرار گرفته است؟
انصارالله در موج حملات ۸ سپتامبر اعلام کرد این پایگاه را هدف قرار داده است. گزارشهای تازه نیز از حمله دوباره سخن میگویند، اما جزئیات حمله ۲۳ شهریور هنوز تأیید مستقل کامل ندارد.
پایگاه ملک خالد کجاست؟
پایگاه هوایی ملک خالد در نزدیکی خمیسمشیط در استان عسیر در جنوب غربی عربستان سعودی قرار دارد.
در حملات اخیر چند نفر زخمی شدند؟
مقامهای سعودی در موج اصلی ۸ سپتامبر زخمیشدن ۷۳ غیرنظامی را تأیید کردند.
آیا آرامکو هم هدف حمله قرار گرفت؟
انصارالله اعلام کرد تأسیسات آرامکو در ابها، نجران و جازان را هدف گرفته است و عربستان نیز آسیب به برخی تأسیسات انرژی جنوب کشور را تأیید کرد.
آیا حمله یمن میتواند قیمت نفت را بالا ببرد؟
اگر حملات باعث کاهش واقعی تولید یا صادرات نفت عربستان یا اختلال در بابالمندب شوند، اثر قیمتی قابلتوجهتر خواهد بود. صرف اعلام یک حمله نظامی بهتنهایی الزاماً به جهش پایدار قیمت نفت منجر نمیشود.
جمعبندی؛ خمیسمشیط دوباره در مرکز جنگ یمن و عربستان
پایگاه ملک خالد و شهر خمیسمشیط بار دیگر به یکی از کانونهای مهم تنش میان انصارالله و عربستان تبدیل شدهاند. اصل حملات گسترده هفته گذشته به جنوب عربستان، استفاده از موشک و پهپاد و آسیب به برخی زیرساختها تأیید شده است.
اما درباره گزارش تازه ۲۳ شهریور باید هنوز با احتیاط خبر داد؛ صدای انفجار و هشدار گزارش شده، ولی جزئیات اصابت تازه به پایگاه ملک خالد هنوز تأیید مستقل کامل ندارد.
اهمیت اقتصادی این جبهه زمانی بیشتر میشود که آن را کنار پیشروی جنگ در ساحل یمن و تهدید بابالمندب قرار دهیم. اگر فشار بر خاک عربستان و مسیر دریای سرخ همزمان تشدید شود، مسئله دیگر فقط یک درگیری مرزی نیست و میتواند مستقیماً به امنیت انرژی و کشتیرانی منطقه وصل شود.
منابع
رویترز
رویترز
Associated Press
Associated Press
الجزیره
الجزیره
