بازار هر روز یک عدد تازه از تنگه هرمز پرتاب میکند: هفده میلیون بشکه در یک دوشنبه، چهار کشتی در یک چهارشنبه، صفر بودن نفت ایران به چین، یا برنت نزدیک نود و شش دلار. اینها خبرند، نه معیار. معیار وقتی ساخته میشود که واحد، دوره و منبع هر رقم جدا بماند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا در گزارش کوتاهمدت اوت ۲۰۲۶ نوشته میانگین عبور نفت و فرآورده از هرمز در فصل دوم ۲۰۲۶ به ۴٫۹ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ همین جریان در فصل چهارم ۲۰۲۵، پیش از شروع درگیری، ۲۱٫۶ میلیون بشکه در روز بود. نسبت ۴٫۹ به ۲۱٫۶ برابر ۲۲٫۷ درصد است. یعنی حدود ۷۷ درصد سطح پیشاجنگ در میانگین فصلی هنوز برنگشته است.
این گزارش همان شکاف را باز میکند: جریان فصلی نفت، جریان الانجی، سهم ساختاری پیش از جنگ، هزینه بیمه جنگی، و تمایز بارگیری نفت ایران از عبور موفق. سناریوی قطع کامل عرضه در «بحران جنگ آمریکا/ایران در تنگه هرمز» مانده است. نشانههای عبور بازار نفت در «بازار نفت از بحران تنگه هرمز عبور کرد؟» است. اینجا فقط روش خواندن آمار رسمی و بهروز کردن آن را مینویسیم.
جریان ۲۱٫۶ میلیون بشکهای هرمز با چهار کشتی در یک روز چه فرقی دارد؟
سه لایه داده در تیترهای هفته قاطی میشود و هر لایه سؤال جدا میپرسد. لایه اول میانگین فصلی EIA است: ۲۱٫۶ میلیون بشکه در روز در پایان ۲۰۲۵ و ۴٫۹ میلیون در فصل دوم ۲۰۲۶. این لایه سطح رژیم را میسنجد، نه هیجان یک روز را. لایه دوم ادعای روزانه مقامها است؛ کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفته در دوشنبه ۱ سپتامبر ۱۷ میلیون بشکه از هرمز عبور کرده است. لایه سوم شمارش شناور است؛ داده مقدماتی کپلر در گزارش رویترز همان هفته میگوید چهارشنبه فقط چهار شناور کالایی عبور کرده، در حالی که میانگین ده روزه حدود ۱۳ بوده است.
واحدها یکی نیست: میلیون بشکه در روز میانگین فصلی، میلیون بشکه در یک روز ادعایی، و تعداد کشتی. تاریخها هم یکی نیست. میانگین گرفتن این سه، یا نتیجهگیری «هرمز باز شد» از یک روز پرتردد، همان خطایی است که صفحهٔ نشانههای بازار هم هشدار داده است. اگر میانگین فصلی نزدیک ۴٫۹ بماند و فقط چند روز پرترافیک ثبت شود، رژیم جنگ عوض نشده است؛ فقط نویز روزانه زیاد شده است.
جدول بهروزشونده جریان نفت، الانجی و بیمه تنگه هرمز در ۱۳ شهریور ۱۴۰۵
این جدول ابزار کار است، نه تز. هر هفته یا پس از انتشار STEO تازه و گزارش ردیاب، فقط همین ردیفها و تاریخ را عوض کنید. جزئیات نفت، دلار و تورم ایران در «پنج شاخص اقتصاد ایران بعد از جنگ» جدا میماند؛ آنجا هرمز یک سلول است، اینجا عمق همان سلول.
| متغیر | چاپ تأییدشده | واحد و دوره | منبع |
|---|---|---|---|
| جریان نفت و فرآورده هرمز | ۲۱٫۶ → ۴٫۹ میلیون بشکه در روز | میانگین ۴Q۲۵ به ۲Q۲۶ | EIA STEO اوت ۲۰۲۶ |
| نسبت باقیمانده جریان نفت | ۴٫۹ ÷ ۲۱٫۶ = ۲۲٫۷٪ | مشتق از همان جدول | محاسبه از ردیف بالا |
| جریان الانجی هرمز | ۱۰٫۵ → ۰٫۸ میلیارد فوتمکعب در روز | ۴Q۲۵ به ۲Q۲۶ | EIA جدول امنیت انرژی |
| سهم ساختاری پیش از جنگ | حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز در ۲۰۲۴ ≈ ۲۰٪ مصرف مایعات جهان؛ بیش از یکچهارم تجارت دریایی نفت؛ حدود یکپنجم تجارت جهانی الانجی | سال ۲۰۲۴ و ۱Q۲۵ | EIA Today in Energy |
| حق بیمه جنگی بدنه | ۷٫۵ تا ۱۰ درصد ارزش بدنه | نقل قول بازار در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ | Lloyd’s List Intelligence |
| نفت ایران از هرمز به چین | صفر محموله موفق از ۱۴ ژوئیه؛ بارگیری اوت ۲۲۰ تا ۲۵۵ هزار بشکه در روز | جریان موفق ≠ بارگیری | Reuters ۱ سپتامبر |
| برنت و WTI | برنت ۹۵٫۶۳ و WTI ۹۱٫۰۱ دلار | تسویه ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ | Reuters ۲ سپتامبر |
نسخه بعدی STEO برای ۹ سپتامبر اعلام شده است؛ آن تاریخ اولین نقطهٔ طبیعی بهروزرسانی ردیف جریان است. EIA هشدار داده رهگیری AIS در هرمز از پایان فوریه ۲۰۲۶ ناپایدار است و ارقام ۲۰۲۶ ممکن است تجدیدنظر شوند. پس هر چاپ تازه را جایگزین کنید، میانگین چاپهای کهنه نگیرید.
الانجی هرمز از ۱۰٫۵ به ۰٫۸ میلیارد فوتمکعب رسیده؛ چرا افت آن تندتر از نفت است؟
جدول امنیت انرژی EIA نشان میدهد عبور الانجی از هرمز از ۱۰٫۵ میلیارد فوتمکعب در روز در فصل چهارم ۲۰۲۵ به ۰٫۸ در فصل دوم ۲۰۲۶ رسیده است. نسبت ۰٫۸ به ۱۰٫۵ حدود ۷٫۶ درصد است. برای نفت کل، همان نسبت ۲۲٫۷ درصد بود. یعنی در میانگین فصلی، الانجی بیشتر از نفت قطع شده است.
| جریان | ۴Q۲۵ | ۲Q۲۶ | باقیمانده |
|---|---|---|---|
| نفت و فرآورده (میلیون بشکه در روز) | ۲۱٫۶ | ۴٫۹ | ۲۲٫۷٪ |
| نفت خام و میعانات | ۱۵٫۹ | ۳٫۷ | ۲۳٫۳٪ |
| فرآورده | ۵٫۷ | ۱٫۱ | ۱۹٫۳٪ |
| الانجی (میلیارد فوتمکعب در روز) | ۱۰٫۵ | ۰٫۸ | ۷٫۶٪ |
منبع هر چهار ردیف: جدول ۴ هرمز در STEO اوت ۲۰۲۶. این شکاف برای واردکننده الانجی، بهویژه مسیر قطر، از مسیر نفت خام ایران جدا است. سرایت جنگ از کانال انرژی جهانی موضوع «چرا جنگ ایران جهانی شد؟» است. اینجا فقط نسبت عددی را نگه میداریم تا معلوم شود بازگشت نفت لزوماً به معنای بازگشت همزمان الانجی نیست. اگر نفت بالا بیاید و الانجی نزدیک صفر بماند، شوک گاز و شوک نفت همزمان تمام نمیشوند.
سهم ۲۰ درصدی هرمز از مصرف جهان چه چیزی را ثابت میکند و چه چیزی را نه؟
صفحه Today in Energy نوشته در سال ۲۰۲۴ عبور نفت از هرمز حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز بوده، یعنی حدود ۲۰ درصد مصرف مایعات نفتی جهان. همان متن میگوید جریان ۲۰۲۴ و فصل اول ۲۰۲۵ بیش از یکچهارم تجارت دریایی نفت و حدود یکپنجم تجارت جهانی الانجی را پوشش میداده است.
این سهم، موجودی ساختاری گلوگاه است، نه عکس امروز. میانگین فصلی ۴٫۹ میلیون بشکه نشان میدهد تنگه هنوز کار میکند، اما خیلی پایینتر از سطح ساختاری. جغرافیا را هم نباید با خبر قاطی کرد: EIA عرض باریکترین نقطه را حدود ۲۱ مایل و باندهای کشتیرانی را دو مایل در هر سو با بافر دو مایل نوشته است. عرض تنگه توضیح میدهد چرا اختلال سریع به قیمت مینشیند؛ بهتنهایی سطح جریان امروز را تعیین نمیکند. اثر کلان شوک روی اقتصاد جهان در «تنگه هرمز چه اثری بر اقتصاد جهانی گذاشت؟» جدا آمده است.
حق بیمه ۷٫۵ تا ۱۰ درصدی بدنه چگونه عبور را حتی با کشتیِ درحالحرکت گران میکند؟
حتی وقتی کشتی از نظر فیزیکی رد میشود، هزینه ریسک ممکن است عبور بعدی را متوقف کند. Lloyd’s List Intelligence در ۲۹ ژوئیه نوشته نقل قولهای جنگ به ۷٫۵ تا ۱۰ درصد ارزش بدنه برگشته است. The National در ۱۷ ژوئیه بازه ۳ تا ۱۰ درصد را در برابر حدود ۰٫۲۵ درصد پیش از جنگ گزارش کرده بود. رویترز در ۶ مارس، در موج اول جنگ، نرخ حدود ۳ درصد را در برابر ۰٫۲۵ درصد پیشین ثبت کرده بود.
این سه چاپ را میانگین نکنید. تاریخ و منبع هر کدام را جدا نگه دارید. نکته تحلیلی یکی است: محاصره بنادر، تحریم، و بیمه سه ابزار جدا هستند. کشتی میتواند در آب باشد و هنوز از نظر اقتصادی عبور نکند. یادداشت «چرا تنگه هرمز کارت یکبارمصرف نیست؟» اهرم قیمتگذاری ریسک را نگه داشته است. هزینه بیمه در مقیاس بازار هم در «ضربه ۱٫۴ میلیارد پوندی جنگ به لویدز» آمده است. این صفحه رقم بیمه را به جریان EIA وصل میکند، نه به تز استراتژیک.
از ۱۴ ژوئیه هیچ نفت خام ایران از هرمز به چین نرسیده؛ بارگیری ۲۲۰ هزار بشکهای چه معنایی دارد؟
رویترز ۱ سپتامبر به نقل از کپلر، وورتکسا و تانکرترکرز نوشته از ۱۴ ژوئیه، یعنی از ازسرگیری محاصره بنادر ایران، هیچ محموله خام موفقی از هرمز به چین نرسیده است. همان گزارش بارگیری اوت را ۲۲۰ تا ۲۵۵ هزار بشکه در روز برآورد کرده است؛ این رقم از حدود ۷۴۰ هزار بشکه ژوئیه و حدود دو میلیون بشکه مارس پایینتر است.
بارگیری یعنی نفت روی کشتی رفته است. عبور موفق یعنی محموله از مسیر خارج شده و به خریدار رسیده است. این دو یکی نیستند. وورتکسا در همان بسته خبری گفته ذخیره شناور غرب خط محاصره تا ۲۶ اوت به ۴۱٫۷ میلیون بشکه رسیده است. تانکرترکرز از ۲۹ نفتکش با ۳۶٫۱۱ میلیون بشکه داخل تنگه سخن گفته است. این بشکهها روی آباند، نه لزوماً ارز وصولشده. محاصره بنادر آمریکا از ۱۴ ژوئیه ابزار جدا از مقررات عبور ایران است. بازگشایی اسمی تنگه هم پایان بحران نیست؛ آن استدلال در «چرا بازگشایی تنگه هرمز بحران را تمام نمیکند؟» مانده است. مسیر مالی غیردلاری هم لایه جدا است و در «تنگه هرمز چگونه مسیر مالی غیردلاری میسازد؟» آمده است.
برنت ۹۵ دلاری چه سیگنالی از هرمز میدهد و چه سیگنالی نمیدهد؟
تسویه ۲ سپتامبر برنت ۹۵٫۶۳ دلار و WTI ۹۱٫۰۱ دلار بوده است. چاپ ۳ سپتامبر برنت ۹۵٫۵۲ و WTI ۹۱٫۳۰ را نشان میدهد. قیمت بالا میتواند پریمیوم ریسک هرمز، موجودی جهانی، یا هر دو را نشان دهد. بهتنهایی اثبات نمیکند که جریان به ۲۱٫۶ میلیون بشکه برگشته است.
اگر EIA در سپتامبر جریان را بالا برد و بیمه پایین آمد، خوانش فرق میکند. اگر قیمت بالا ماند و جریان فصلی نزدیک ۴٫۹ ماند، پریمیوم ریسک ماندگارتر از یک روز پرتردد است. شوک اوراق و نفت بالای ۹۲ دلار هزینه سرمایه جهان را عوض میکند؛ آن زاویه در «شوک بازار اوراق؛ نفت ۹۲ دلاری» است. این صفحه قیمت را فقط بهعنوان یکی از ورودیهای خواندن هرمز نگه میدارد.
سه خوانش از جریان ۴٫۹ میلیون بشکهای هرمز برای هفتههای آینده چیست؟
| خوانش | نشانه در دادهها | معنا |
|---|---|---|
| بازگشت تدریجی جریان | میانگین فصلی یا ماهانه EIA بالاتر از ۴٫۹؛ الانجی بالاتر از ۰٫۸؛ بیمه به زیر بازه ۷٫۵ تا ۱۰ درصد | گلوگاه بازتر میشود، اما سهم ۲۰ درصدی ساختاری یکشبه برنمیگردد |
| ماندن در رژیم فعلی | جریان نزدیک ۴٫۹؛ الانجی نزدیک صفر؛ نفت ایران به چین همچنان صفر؛ بیمه در سقف | یک روز ۱۷ میلیون بشکهای یا چهار کشتی معیار نیست |
| فشار دوباره | افت مجدد عبور؛ طولانیتر شدن صفر بودن محموله ایران؛ جهش دوباره حق بیمه | قیمت و هزینه سرمایه زودتر از آمار فصلی خبر میدهند |
تفاهم مدیریت با عمان را در «توافق ایران و عمان برای مدیریت تنگه هرمز» دنبال کنید. آن صفحه دیپلماسی عبور است؛ این صفحه حجم و واحد جریان را میسنجد. معیار کلیتر پایان فشار در «جنگ کی تمام میشود؟» آمده است.
گزارش جریان نفت و بیمه تنگه هرمز را پس از هر STEO چگونه باید بهروز کرد؟
پس از هر STEO تازه EIA
ردیف جریان نفت، فرآورده و الانجی را از جدول رسمی عوض کنید. نسبت باقیمانده را دوباره حساب کنید. چاپ کهنه را با چاپ تازه میانگین نگیرید.
پس از هر تسویه مهم نفت
برنت و WTI را با لینک رویترز یا منبع تسویه بنویسید. یک نرخ اسکرین را جای تسویه نگذارید.
پس از هر گزارش کپلر، وورتکسا یا تانکرترکرز در رویترز
عبور موفق ایران، بارگیری، و شمارش شناور را جدا نگه دارید. ادعای مقام را با داده ردیاب قاطی نکنید.
پس از هر چاپ تازه بیمه جنگی
فقط اگر تاریخ و منبع داشت، ردیف بیمه را عوض کنید. چاپ بدون تاریخ را وارد جدول نکنید.
جمعبندی، تحلیل جریان ۲۱٫۶ به ۴٫۹ میلیون بشکهای تنگه هرمز در شهریور ۱۴۰۵
تنگه هرمز هنوز گلوگاه ساختاری حدود یکپنجم مصرف مایعات جهان است. میانگین فصلی عبور نفت به ۴٫۹ میلیون بشکه در روز رسیده، یعنی حدود ۲۳ درصد سطح پایان ۲۰۲۵. الانجی تا حدود ۸ درصد سطح پیشاجنگ پایین آمده است. بیمه جنگی در چاپ ۲۹ ژوئیه در بازه ۷٫۵ تا ۱۰ درصد بدنه بوده است. برای ایران، از ۱۴ ژوئیه عبور موفق خام به چین صفر ثبت شده و بارگیری اوت در محدوده ۲۲۰ تا ۲۵۵ هزار بشکه مانده است.
یک روز پرتردد یا یک تیتر قیمت، این معیارها را باطل نمیکند. معیار اقتصادی پایان فشار روی هرمز وقتی معنا دارد که جریان فصلی، بیمه، و عبور موفق همزمان از رژیم جنگ خارج شوند. تا آن سه با هم حرکت نکنند، تیتر روز را جای آمار رسمی نگذارید.
سؤالات متداول درباره جریان نفت، الانجی و بیمه تنگه هرمز
مهمترین عدد برای خواندن تنگه هرمز کدام است؟
هیچ عددی بهتنهایی کافی نیست. میانگین فصلی EIA سطح جریان را میسازد؛ بیمه هزینه عبور را نشان میدهد؛ عبور موفق نفت ایران جریان ارز تهران را جدا میکند. هر سه را با هم ببینید.
چرا ۱۷ میلیون بشکه در یک روز با ۴٫۹ میلیون بشکه در روز قابل جمع نیست؟
۱۷ میلیون بشکه ادعای یک روز مشخص است. ۴٫۹ میلیون میانگین یک فصل است. واحد و دوره فرق دارد. میانگین گرفتن این دو خطا است.
بارگیری نفت ایران به معنای عبور از هرمز است؟
خیر. بارگیری یعنی نفت روی کشتی رفته است. از ۱۴ ژوئیه عبور موفق خام ایران به چین در داده کپلر، وورتکسا و تانکرترکرز ثبت نشده است.
الانجی هرمز چرا مهم است؟
چون افت آن در میانگین فصلی تندتر از نفت بوده است: از ۱۰٫۵ به ۰٫۸ میلیارد فوتمکعب در روز. بازگشت نفت لزوماً به معنای بازگشت همزمان الانجی نیست.
این گزارش را هر چند وقت یکبار باید بهروز کرد؟
پس از هر STEO EIA، پس از هر تسویه مهم نفت، و پس از هر گزارش ردیاب یا بیمه با تاریخ مشخص. اگر سازوکار عوض نشده، فقط جدول بالای متن را تازه کنید.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟