بدهی دولت اسرائیل در پایان سال ۲۰۲۵ به حدود ۱٬۴۱۶.۲ میلیارد شیکل رسید؛ در حالی که بدهی عمومی شامل تعهدات دولت و شهرداریها حدود ۱٬۴۴۴.۴ میلیارد شیکل بود. نسبت بدهی عمومی به تولید ناخالص داخلی نیز از ۶۷.۶ درصد در پایان ۲۰۲۴ به ۶۸.۵ درصد در پایان ۲۰۲۵ افزایش یافت؛ سطحی که بهطور محسوسی بالاتر از حدود ۶۰ درصد پیش از جنگ اکتبر ۲۰۲۳ است. تازهترین پیشبینی بانک اسرائیل در جولای ۲۰۲۶ نشان میدهد این نسبت در ۲۰۲۶ احتمالاً نزدیک ۶۹ درصد باقی میماند، در حالی که هزینه مالی جنگ از ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ حدود ۳۵۰ میلیارد شیکل برآورد شده است.
بدهی اسرائیل در پایان ۲۰۲۵ دقیقاً چقدر بود؟
برای جلوگیری از مخلوطشدن دو تعریف، باید میان «بدهی دولت» و «بدهی عمومی» تفاوت گذاشت.
بر اساس جدول بدهی منتشرشده در اسناد مالی اسرائیل، بدهی دولت در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۱٬۴۱۶.۲ میلیارد شیکل بود. اگر بدهی نهادهای محلی و شهرداریها نیز اضافه شود، بدهی عمومی به حدود ۱٬۴۴۴.۴ میلیارد شیکل میرسد.
| شاخص | رقم | منبع |
|---|---|---|
| بدهی دولت؛ پایان ۲۰۲۵ | ۱٬۴۱۶.۲ میلیارد شیکل | Israel Bonds / گزارش بدهی دولت |
| بدهی دولت؛ پایان ۲۰۲۲ | ۱٬۰۳۷.۱ میلیارد شیکل | همان منبع |
| بدهی عمومی با شهرداریها؛ پایان ۲۰۲۵ | ۱٬۴۴۴.۴ میلیارد شیکل | گزارش بدهی |
| نسبت بدهی عمومی به GDP؛ پایان ۲۰۲۵ | ۶۸.۵٪ | بانک اسرائیل |
| نسبت بدهی به GDP؛ پایان ۲۰۲۴ | ۶۷.۶٪ | بانک اسرائیل |
| نسبت پیش از جنگ اکتبر ۲۰۲۳ | حدود ۶۰٪ | بانک اسرائیل |
منبع رسمی بانک اسرائیل: Bank of Israel Annual Report 2025.
جدول بدهی: Israel Bonds 18-K 2026.
از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ بدهی دولت اسرائیل چقدر افزایش یافت؟
بدهی دولت اسرائیل از حدود ۱٬۰۳۷.۱ میلیارد شیکل در پایان ۲۰۲۲ به حدود ۱٬۴۱۶.۲ میلیارد شیکل در پایان ۲۰۲۵ رسیده است.
این یعنی افزایش اسمی حدود ۳۷۹.۱ میلیارد شیکل طی سه سال.
بنابراین عدد دقیقتر برای افزایش بدهی، حدود ۳۷۹ میلیارد شیکل است؛ نه ارقام گردی مانند ۳۵۰ یا ۳۶۰ میلیارد شیکل که گاهی در پوششهای خبری با هزینه جنگ مخلوط میشوند.
نکته مهمتر این است که افزایش نسبت بدهی به تولید در سال ۲۰۲۵ نسبتاً محدود بود. نسبت بدهی از ۶۷.۶ درصد در ۲۰۲۴ به ۶۸.۵ درصد در ۲۰۲۵ رسید؛ یعنی حدود ۰.۹ واحد درصد افزایش. جهش اصلی پیش از آن و در سال ۲۰۲۴ رخ داده بود.
جنگ چه مقدار هزینه مستقیم روی بودجه اسرائیل گذاشته است؟
بانک اسرائیل در گزارش سالانه ۲۰۲۵، هزینه مالی جنگی را که از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد برای دوره ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ حدود ۳۵۰ میلیارد شیکل برآورد کرده است.
حدود ۱۱۶ میلیارد شیکل از این هزینه فقط در سال ۲۰۲۵ ثبت شد.
بانک اسرائیل همچنین میگوید تقریباً نیمی از هزینههای مرتبط با جنگ از طریق انتشار بدهی تأمین شده است.
| هزینه جنگ | رقم | توضیح |
|---|---|---|
| هزینه مالی جنگ ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ | حدود ۳۵۰ میلیارد شیکل | برآورد بانک اسرائیل |
| هزینه ثبتشده در سال ۲۰۲۵ | حدود ۱۱۶ میلیارد شیکل | بخش مهمی از هزینه دفاعی سال |
| سهم تأمین از طریق بدهی | تقریباً نیمی از هزینه جنگ | انتشار بدهی دولتی |
این برآورد بانک اسرائیل همه تصمیمهای بودجهای جدید پس از تشدید جنگ با ایران در سال ۲۰۲۶ را در بر نمیگیرد؛ بنابراین ۳۵۰ میلیارد شیکل باید یک برآورد پایه خوانده شود، نه سقف نهایی هزینه جنگ.
آخرین پیشبینی بدهی اسرائیل برای ۲۰۲۶ چیست؟
این بخش مهمترین آپدیت نسبت به نسخه اولیه خبر است.
بانک اسرائیل در مارس ۲۰۲۶ و پس از تشدید جنگ با ایران، نسبت بدهی به تولید را برای سال ۲۰۲۶ حدود ۷۰.۵ درصد پیشبینی کرده بود. دلیل اصلی این افزایش، رشد هزینههای دفاعی و اضافهشدن حدود ۳۲ میلیارد شیکل به بودجه دفاعی عنوان شد.
اما در پیشبینی تازهتر جولای ۲۰۲۶، پس از کاهش نسبی شدت درگیری، بانک اسرائیل برآورد خود را به حدود ۶۹ درصد GDP کاهش داد.
| پیشبینی بانک اسرائیل | بدهی/GDP ۲۰۲۶ | کسری بودجه ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| ژانویه ۲۰۲۶ | حدود ۶۸.۵٪ | ۳.۹٪ |
| مارس ۲۰۲۶ | ۷۰.۵٪ | ۵.۳٪ |
| جولای ۲۰۲۶ | حدود ۶۹٪ | ۴.۹٪ |
منبع تازه: Research Department Staff Forecast, July 2026.
چرا بدهی ۱.۴ تریلیون شیکلی بهتنهایی معیار بحران نیست؟
عدد اسمی بدهی بهتنهایی چیزی درباره توان بازپرداخت یک دولت نمیگوید. برای سنجش فشار واقعی باید بدهی با اندازه اقتصاد، درآمد دولت، نرخ بهره و کسری بودجه مقایسه شود.
برای اسرائیل، نسبت بدهی به GDP در پایان ۲۰۲۵ حدود ۶۸.۵ درصد بود. این عدد بالاتر از حدود ۶۰ درصد قبل از جنگ است، اما بهتنهایی نشاندهنده ورشکستگی حاکمیتی نیست.
مسئله اصلی مسیر است: اگر هزینههای دفاعی برای چند سال بالا بماند، کسری ساختاری کاهش پیدا نکند و نرخ بهره بدهی در سطح بالاتری تثبیت شود، فضای مالی دولت بهتدریج محدود میشود.
کسری بودجه اسرائیل در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چقدر است؟
کسری بودجه دولت مرکزی اسرائیل در سال ۲۰۲۵ حدود ۴.۷ درصد تولید ناخالص داخلی بود.
این رقم نسبت به سال قبل کاهش پیدا کرد، اما همچنان در سطح بالایی باقی ماند.
بانک اسرائیل توضیح میدهد افزایش مالیاتها و رشد بیش از انتظار درآمدهای مالیاتی باعث شد کسری از هدف اولیه فاصله زیادی نگیرد.
برای سال ۲۰۲۶، پیشبینی جولای بانک اسرائیل کسری را حدود ۴.۹ درصد GDP میبیند؛ البته به شرطی که هزینه دفاعی فراتر از ذخیره بودجه مصوب افزایش پیدا نکند.
هزینه بهره چرا مهمتر از خود عدد بدهی است؟
دولت میتواند بدهی بالا داشته باشد و همچنان آن را مدیریت کند، تا زمانی که سرمایهگذاران حاضر باشند اوراقش را بخرند و هزینه تأمین مالی قابل تحمل باقی بماند.
اما هر افزایش در نرخ بهره، سهم بیشتری از بودجه را به پرداخت سود و کارمزد بدهی اختصاص میدهد.
در اسناد بودجه ۲۰۲۶، سطر پرداخت بهره در محدوده بیش از ۶۰ میلیارد شیکل قرار دارد. معنای اقتصادی آن ساده است: بخشی بزرگ از منابع مالی دولت قبل از آنکه صرف خدمات عمومی، سرمایهگذاری یا بازسازی شود، برای بدهیهای گذشته مصرف میشود.
در محیطی که هزینه دفاع نیز افزایش یافته، این رقابت بودجهای شدیدتر میشود.
بانک اسرائیل درباره مسیر بدهی چه هشداری میدهد؟
بانک مرکزی اسرائیل صریحاً اعلام کرده است دولت برای کاهش نسبت بدهی نیازمند یک راهبرد مالی چندساله است.
به گفته بانک، کسری ساختاری فعلی برای کاهش پایدار نسبت بدهی بالا است و افزایش دائمی هزینه دفاع بدون تعدیل مالی میتواند باعث ادامه رشد بدهی شود.
از این زاویه، خطر اصلی نه عدد ۱.۴ تریلیون شیکل در یک مقطع، بلکه تبدیل جنگ به یک تعهد هزینهای دائمی است.
صندوق بینالمللی پول چه تصویری از اقتصاد اسرائیل دارد؟
صندوق بینالمللی پول در ارزیابی ۲۰۲۶ خود همچنان اقتصاد اسرائیل را برخوردار از ظرفیت نهادی و مالی قابل توجه میداند، اما درباره فشارهای ناشی از جنگ و نیاز به بازسازی حاشیه امن مالی هشدار میدهد.
IMF رشد اقتصادی ۲۰۲۶ را حدود ۳.۵ درصد برآورد کرده که کمتر از پیشبینی ۴ درصدی بانک اسرائیل در جولای است.
این اختلاف نشان میدهد حتی نهادهای معتبر درباره سرعت بازیابی اقتصاد پس از جنگ اتفاق نظر کامل ندارند.
منبع: IMF 2026 Article IV Consultation with Israel.
آیا اسرائیل در آستانه ورشکستگی است؟
بر اساس دادههای موجود، خیر.
ورشکستگی حاکمیتی معمولاً زمانی مطرح میشود که دولت توان یا تمایل پرداخت تعهدات خود را از دست بدهد، بازار بدهی عملاً بسته شود یا هزینه تأمین مالی به سطح غیرقابلتحمل برسد.
دادههای فعلی چنین وضعیتی را برای اسرائیل نشان نمیدهند.
بازار داخلی همچنان نقش مهمی در جذب اوراق دولتی دارد و نسبت بدهی ۶۸ تا ۷۰ درصدی، هرچند بالاتر از سطح پیش از جنگ است، به خودی خود نشانه نکول قریبالوقوع نیست.
ریسک اصلی سهگانه است:
کسری بودجه ماندگار
کسری نزدیک ۵ درصد GDP باعث میشود دولت همچنان به استقراض تازه نیاز داشته باشد.
افزایش دائمی بودجه دفاعی
اگر هزینه دفاع پس از پایان مرحله شدید جنگ کاهش پیدا نکند، ساختار بودجه برای چند سال تحت فشار باقی میماند.
افزایش هزینه بهره
بدهی بیشتر در محیط نرخ بهره بالاتر، سهم پرداخت بهره را از بودجه افزایش میدهد.
جنگ جنوب لبنان چگونه فشار مالی اسرائیل را افزایش میدهد؟
ریسک مالی اسرائیل فقط از جنگ با ایران یا غزه نمیآید. ادامه عملیات در جنوب لبنان نیز هزینه نظامی، لجستیکی و نیروی انسانی ایجاد میکند.
تحولات ارتفاعات علیالطاهر و منطقه نبطیه نشان دادهاند که حتی پس از ادعای کنترل عملیاتی یک نقطه، درگیری و حملات در پیرامون آن ادامه پیدا کرده است.
چارسو اقتصاد در گزارش «علیالطاهر و اقتصاد لبنان» اثر این جنگ بر اقتصاد لبنان و استمرار فشار منطقهای را بررسی کرده است.
برای تحلیل ارتباط این جبهه با تنگه هرمز و ماتریس هزینه منطقهای نیز گزارش «هرمز و علیالطاهر؛ ماتریس پاسخ ایران» مکمل این مطلب است.
مقایسه بدهی اسرائیل با آمریکا چه چیزی نشان میدهد؟
مقایسه اعداد اسمی کشورها بدون مقایسه اندازه اقتصاد گمراهکننده است.
بدهی آمریکا در سال ۲۰۲۶ از ۴۰ تریلیون دلار عبور کرده، اما اقتصاد، بازار سرمایه، ارز و ساختار بدهی آمریکا با اسرائیل قابل قیاس مستقیم نیست.
برای جزئیات این مقایسه، گزارش چارسو اقتصاد درباره «عبور بدهی آمریکا از ۴۰ تریلیون دلار» را ببینید.
جدول نهایی؛ تصویر مالی اسرائیل از ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶
| شاخص | وضعیت | پیام تحلیلی |
|---|---|---|
| بدهی دولت پایان ۲۰۲۵ | ۱.۴۱۶ تریلیون شیکل | رشد حدود ۳۷۹ میلیاردی نسبت به ۲۰۲۲ |
| نسبت بدهی/GDP پایان ۲۰۲۵ | ۶۸.۵٪ | بالاتر از حدود ۶۰٪ پیش از جنگ |
| کسری ۲۰۲۵ | ۴.۷٪ GDP | بالا ولی کمتر از سال قبل |
| بدهی/GDP پیشبینی ۲۰۲۶ | حدود ۶۹٪ | طبق پیشبینی جولای بانک اسرائیل |
| کسری پیشبینی ۲۰۲۶ | ۴.۹٪ GDP | مشروط به عدم افزایش بیشتر هزینه دفاع |
| هزینه مالی جنگ ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ | حدود ۳۵۰ میلیارد شیکل | تقریباً نیمی با بدهی تأمین شده |
| رشد اقتصادی ۲۰۲۶ | ۴٪ بانک اسرائیل / ۳.۵٪ IMF | اختلاف در سرعت بازیابی |
جمعبندی؛ مشکل اسرائیل خود عدد بدهی نیست، مسیر بدهی است
بدهی دولت اسرائیل در پایان ۲۰۲۵ به ۱.۴۱۶ تریلیون شیکل رسیده و بدهی عمومی به حدود ۱.۴۴۴ تریلیون شیکل افزایش یافته است.
نسبت بدهی عمومی به تولید نیز از حدود ۶۰ درصد پیش از جنگ به ۶۸.۵ درصد در پایان ۲۰۲۵ رسید.
تازهترین پیشبینی بانک اسرائیل نشان میدهد این نسبت در ۲۰۲۶ احتمالاً نزدیک ۶۹ درصد باقی خواهد ماند؛ بنابراین دادههای موجود از ورشکستگی قریبالوقوع خبر نمیدهند.
اما هزینه مالی جنگ، کسری نزدیک ۵ درصد، بودجه دفاعی بالاتر و پرداخت بهره، فضای مانور مالی دولت را کوچکتر کردهاند.
مسئله اصلی اسرائیل اکنون این نیست که «آیا ۱.۴ تریلیون شیکل عدد بزرگی است؟» مسئله این است که اگر جنگ و هزینه دفاع برای چند سال ادامه پیدا کنند، دولت با چه سرعتی میتواند نسبت بدهی را دوباره به سطح پیش از جنگ بازگرداند.
سؤالات پرتکرار درباره بدهی اسرائیل
بدهی اسرائیل در حال حاضر چقدر است؟
آخرین رقم قطعی پایان سال برای بدهی دولت، حدود ۱.۴۱۶ تریلیون شیکل در پایان ۲۰۲۵ است. بدهی عمومی با احتساب نهادهای محلی حدود ۱.۴۴۴ تریلیون شیکل بود.
نسبت بدهی اسرائیل به تولید ناخالص داخلی چقدر است؟
در پایان ۲۰۲۵ حدود ۶۸.۵ درصد بود. تازهترین پیشبینی بانک اسرائیل برای پایان ۲۰۲۶ حدود ۶۹ درصد است.
جنگ چقدر برای اسرائیل هزینه داشته است؟
بانک اسرائیل هزینه مالی جنگ در دوره ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ را حدود ۳۵۰ میلیارد شیکل برآورد کرده است؛ حدود ۱۱۶ میلیارد شیکل آن در سال ۲۰۲۵ هزینه شده است.
آیا اسرائیل در آستانه ورشکستگی است؟
خیر. دادههای فعلی نکول یا ناتوانی در پرداخت را نشان نمیدهند. فشار اصلی از افزایش بدهی، کسری بودجه، هزینه دفاع و پرداخت بهره ناشی میشود.
بدهی اسرائیل در ۲۰۲۶ افزایش مییابد؟
بانک اسرائیل نسبت بدهی به تولید را در سناریوی پایه جولای برای ۲۰۲۶ حدود ۶۹ درصد پیشبینی کرده که اندکی بالاتر از ۶۸.۵ درصد پایان ۲۰۲۵ است.
کسری بودجه اسرائیل در ۲۰۲۶ چقدر است؟
بانک اسرائیل در تازهترین پیشبینی خود کسری را حدود ۴.۹ درصد تولید ناخالص داخلی برآورد کرده است، مشروط بر آنکه هزینه دفاع فراتر از ذخیره بودجه مصوب افزایش پیدا نکند.
منابع دادههای گزارش
Bank of Israel Annual Report 2025
Israel Bonds 18-K 2026
Bank of Israel Forecast – July 2026
Bank of Israel Forecast – March 2026
International Monetary Fund
وزارت دارایی اسرائیل
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟