رقابت میان نظام مالی سنتی و دنیای داراییهای دیجیتال وارد مرحله تازهای شده است. در سالهای اخیر، رشد سریع استیبلکوینها باعث شده بخشی از خدمات پرداخت، انتقال پول و حتی ذخیره ارزش از شبکه بانکی سنتی به اکوسیستم بلاکچین منتقل شود. موضوعی که نگرانی بانکهای بزرگ جهان را به همراه داشته است.
اکنون غولهای بانکی آمریکا با راهاندازی پروژهای مشترک در حوزه «سپردههای توکنیزهشده» تلاش دارند مزایای فناوری بلاکچین را بدون خروج سرمایه از سیستم بانکی در اختیار مشتریان قرار دهند. این پروژه میتواند یکی از مهمترین تحولات صنعت بانکداری در دهه اخیر باشد و مرز میان بانکداری سنتی و اقتصاد دیجیتال را کمرنگتر کند.
نبرد جدید والاستریت با دلارهای دیجیتال
پروژه سپردههای توکنیزهشده تنها یک نوآوری فناورانه نیست؛ بلکه واکنشی مستقیم به رشد سریع بازار استیبلکوینها محسوب میشود. بانکهای آمریکایی به خوبی میدانند که آینده پرداختهای جهانی به سمت تسویه آنی، دسترسی ۲۴ ساعته و کاهش هزینههای انتقال پول حرکت میکند.
۱. بانکها به دنبال حفظ سپردههای مشتریان هستند: ارزش بازار استیبلکوینها طی سالهای اخیر به صدها میلیارد دلار رسیده و بخش مهمی از سرمایههای نقدی را به سمت کیف پولهای دیجیتال هدایت کرده است. بانکها نگران هستند این روند به خروج تدریجی منابع مالی از شبکه بانکی منجر شود.
۲. بلاکچین دیگر دشمن بانکها نیست: تا چند سال پیش بسیاری از بانکهای بزرگ با دیده تردید به فناوری بلاکچین نگاه میکردند؛ اما اکنون همان بانکها در حال توسعه زیرساختهای مبتنی بر این فناوری هستند تا مزایای آن را در چارچوب سیستم مالی سنتی به کار بگیرند.
۳. تسویه ۲۴ ساعته میتواند قواعد بازی را تغییر دهد: در سیستم فعلی، بسیاری از نقلوانتقالات بینالمللی یک تا دو روز کاری زمان میبرد. سپردههای توکنیزهشده میتوانند فرآیند تسویه را به صورت لحظهای و در تمام ساعات شبانهروز انجام دهند
۴. رقابت اصلی در بازار پرداختهای بینالمللی است: بانکها بیشترین تمرکز خود را بر بازار پرداختهای شرکتی، خزانهداری سازمانی و انتقالات فرامرزی قرار دادهاند؛ حوزهای که استیبلکوینها به سرعت در حال افزایش سهم خود هستند.
۵. کنترل و نظارت همچنان برگ برنده بانکهاست: برخلاف استیبلکوینها که روی شبکههای عمومی فعالیت میکنند، سپردههای توکنیزهشده در محیطی تحت نظارت کامل نهادهای مالی و رگولاتورها مدیریت خواهند شد؛ موضوعی که برای بسیاری از شرکتهای بزرگ مزیت مهمی محسوب میشود.
نسخه بانکی استیبلکوین
در مدل جدید، موجودی حساب بانکی مشتری به یک توکن دیجیتال تبدیل میشود که قابلیت انتقال روی زیرساخت بلاکچینی را دارد. با این حال، برخلاف استیبلکوینها، دارایی پایه همچنان در حساب بانکی نگهداری میشود و تحت پوشش مقررات مالی قرار دارد.
این ساختار به بانکها اجازه میدهد ضمن حفظ کنترل بر جریان نقدینگی، خدماتی مشابه اکوسیستم کریپتو ارائه دهند. از سوی دیگر، شرکتها و موسسات مالی نیز میتوانند از سرعت بالاتر، هزینه کمتر و تسویه لحظهای بهرهمند شوند.
کارشناسان معتقدند در صورت موفقیت این پروژه، شکاف میان بانکداری سنتی و فناوری بلاکچین به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت و مدلهای جدیدی از خدمات مالی شکل خواهد گرفت.
چرا استیبلکوینها بانکها را نگران کردهاند؟
استیبلکوینهایی مانند USDT و USDC طی سالهای اخیر از ابزارهای صرفاً معاملاتی فراتر رفتهاند و اکنون در حوزه پرداختهای بینالمللی، حوالههای مالی و مدیریت نقدینگی شرکتها نیز مورد استفاده قرار میگیرند.
مزیت اصلی این داراییها، انتقال سریع پول بدون محدودیت زمانی و با کارمزدی کمتر از سیستمهای بانکی سنتی است. همین ویژگیها باعث شده برخی تحلیلگران از استیبلکوینها بهعنوان رقیب بالقوه سپردههای بانکی یاد کنند.
در چنین شرایطی، ورود مستقیم بانکهای بزرگ به حوزه داراییهای توکنیزهشده را میتوان نشانهای از تغییر رویکرد صنعت بانکداری نسبت به فناوریهای مالی نوین دانست.
آیا بانکها میتوانند استیبلکوینها را شکست دهند؟
موفقیت پروژه سپردههای توکنیزهشده به چند عامل کلیدی وابسته است؛ از جمله پذیرش مشتریان، چارچوبهای نظارتی، امنیت سایبری و توانایی بانکها در ارائه تجربهای مشابه شبکههای بلاکچینی عمومی.
با این حال، مزیت بزرگ بانکها در اعتماد عمومی، پشتوانه قانونی و دسترسی به تریلیونها دلار سپرده بانکی نهفته است. در مقابل، استیبلکوینها همچنان از مزایایی مانند دسترسی جهانی، فعالیت بدون مرز و سرعت بالای نوآوری برخوردارند.
به نظر میرسد آینده بازار مالی نه در حذف یکی از این دو مدل، بلکه در همگرایی تدریجی بانکداری سنتی و فناوری بلاکچین رقم خواهد خورد؛ مسیری که اکنون بزرگترین بانکهای جهان نیز ناچار به پذیرش آن شدهاند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟