۶ دلیل برای ارزان نشدن خودرو و توقف تولید

بازار خودرو در هفته دوم اردیبهشت، بیش از هر چیز درگیر یک تناقض آشنا اما این بار شدیدتر است؛ معاملات قفل شده، اما قیمت‌ها همچنان بالا می‌روند.

در شرایطی که تقاضای مصرفی به‌شدت ضعیف شده، قیمت‌سازی‌های صوری، افت سنگین تولید و بحران نقدینگی در زنجیره قطعه‌سازی، اجازه نداده بازار به سمت آرامش حرکت کند. ابتدا وضعیت قیمت خودرو را بببینیم:

در ادامه، ۶ دلیل اصلی برای ارزان نشدن خودرو و بالا رفتن ریسک توقف تولید را می‌خوانید.

۶ دلیل برای ارزان نشدن خودرو و توقف تولید

۱- بازار در رکود است، اما قیمت‌ها را دلالان می‌سازند

اولین دلیل این است که قیمت‌های فعلی لزوماً بازتاب معاملات واقعی نیستند. بخش مهمی از نرخ‌هایی که در سایت‌ها و پلتفرم‌ها دیده می‌شود، جنبه روانی و عددسازی دارد.

در واقع، بازار با کمبود خریدار واقعی روبه‌روست، اما خرید و فروش‌های محدود میان واسطه‌ها و نمایشگاه‌داران، مرزهای قیمتی جدیدی می‌سازد و همین موضوع اجازه نمی‌دهد رکود به کاهش قیمت منجر شود.

۲- خودرو هنوز یک کالای دلاری است

در بازار ایران، قیمت خودرو همچنان به نرخ ارز گره خورده است.

اما نکته مهم‌تر این است که بازار خودرو فقط از ارز اثر نمی‌گیرد، بلکه گاهی حتی جلوتر از آن حرکت می‌کند.

یعنی انتظارات تورمی و ترس از گرانی‌های بعدی باعث می‌شود بعضی خودروها با نرخ‌هایی قیمت‌گذاری شوند که از سطح فعلی ارز هم جلوتر است. به همین دلیل، حتی وقتی معاملات ضعیف است، فضای روانی بازار همچنان افزایشی می‌ماند.

۳- افت تولید واقعی است، نه شایعه

سومین دلیل به سمت عرضه برمی‌گردد. گزارش‌های ماهانه خودروسازان نشان می‌دهد افت تولید کاملاً واقعی و نگران‌کننده است.

ایران‌خودرو با افت ۵۵ درصدی تولید و ۶۰ درصدی فروش روبه‌رو شده و سایپا نیز کاهش ۸۹ درصدی تولید و افت ۵۴ درصدی درآمد را تجربه کرده است.

وقتی بازار با چنین افتی در تولید روبه‌رو می‌شود، حتی در فضای رکودی هم ترس از کمبود عرضه زنده می‌ماند و همین ترس، به بالا ماندن قیمت‌ها کمک می‌کند.

۴- مواد اولیه فقط روی کاغذ تأمین شده‌اند

هرچند از تأمین ورق فولادی و تداوم واردات صحبت می‌شود، اما مشکل اصلی هنوز حل نشده است.

واقعیت این است که فقط اعلام تأمین مواد اولیه برای بازگشت تولید کافی نیست. اگر زنجیره تأمین در عمل دچار اختلال باشد، تولید هم روی زمین می‌ماند.

افزایش نرخ ارز مبنای گمرکی، محدودیت همکاری برخی شرکای خارجی و اختلال در دسترسی به نهاده‌ها باعث شده اثر اخبار امیدوارکننده، در کف تولید خنثی شود.

۵- بحران نقدینگی، زنگ خطر توقف تولید را بلندتر کرده است

یکی از مهم‌ترین دلایل نگرانی درباره توقف تولید، بحران نقدینگی قطعه‌سازان است.

خودروسازان بخشی از بدهی‌ها و تعهدات خود را به قطعه‌سازان تسویه نکرده‌اند و همین موضوع فشار زیادی به تامین‌کنندگان وارد کرده است.

وقتی قطعه‌ساز نتواند نقدینگی لازم برای خرید مواد اولیه، پرداخت دستمزد و ادامه تولید را فراهم کند، حتی وجود تقاضا یا مواد اولیه هم دیگر کافی نخواهد بود.

اینجا همان نقطه‌ای است که خطر توقف یا افت بیشتر تولید جدی می‌شود.

۶- بازار فعلاً برای خرید، پرریسک‌تر از همیشه است

در چنین فضایی، خرید هیجانی خودرو می‌تواند تصمیمی پرهزینه باشد.

بازار با فنر قیمتی بازشده، التهاب روانی و رکود عمیق روبه‌روست. اگر نرخ ارز در ماه‌های آینده در یک محدوده باثبات قرار بگیرد، احتمال برخورد بازار به سقف قیمتی و ورود به فاز اصلاح وجود دارد.

به همین دلیل، در شرایط فعلی، صبر و مدیریت خریدهای ضروری منطقی‌تر از ورود شتاب‌زده به بازار است.

آیا قیمت خودرو پایین می‌آید؟

در کوتاه‌مدت، تا وقتی تولید با افت جدی روبه‌روست و فضای روانی بازار آرام نشده، افت محسوس قیمت‌ها بعید به نظر می‌رسد.

با این حال، اگر ثبات نسبی به بازار ارز برگردد و گره نقدینگی و تولید باز شود، احتمال تخلیه بخشی از حباب قیمت‌ها در نیمه دوم سال بیشتر خواهد شد.

تا آن زمان، بازار خودرو همچنان بازاری کم‌معامله، پرابهام و مستعد نوسان باقی می‌ماند.