محمدرضا مانییکتا، مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی، اعلام کرد پلتفرمهای آنلاین طلا حدود ۱۴ درصد از ارزش معاملات بازار را در اختیار دارند و ۸۶ درصد معاملات همچنان در بازار سنتی و غیربرخط انجام میشود.
طبق آمار ارائهشده در همایش تخصصی «زرآتی؛ از خاک تا طلا»، اکنون ۳۹ کسبوکار فعال در حوزه معاملات برخط طلا وجود دارد و ۱۱ کسبوکار دیگر نیز درخواست دریافت درگاه پرداخت ارائه کردهاند. میانگین مبلغ هر تراکنش آنلاین نیز در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ به نزدیک ۱۱ میلیون تومان رسیده است.
سهم بازار آنلاین طلا در یک نگاه
| شاخص | آمار اعلامشده | برداشت اصلی |
|---|---|---|
| سهم معاملات آنلاین | ۱۴ درصد از ارزش معاملات | بازار آنلاین هنوز سهم محدودی از کل بازار دارد |
| سهم بازار سنتی | ۸۶ درصد از ارزش معاملات | فروش حضوری همچنان ساختار غالب بازار طلاست |
| کسبوکارهای فعال آنلاین | ۳۹ کسبوکار | تعداد فعالان نسبت به مقطع قبلی کاهش یافته است |
| متقاضیان جدید | ۱۱ درخواست دریافت درگاه پرداخت | ورود کسبوکارهای جدید همچنان ادامه دارد |
| میانگین تراکنش آنلاین | نزدیک به ۱۱ میلیون تومان | در سال ۱۴۰۴ این رقم حدود ۹ میلیون تومان بود |
| واحدهای صنفی سنتی | حدود ۷۰ هزار واحد | بازار سنتی از شبکه توزیع بسیار گستردهتری برخوردار است |
۵ واقعیت مهم درباره بازار آنلاین طلا در سال ۱۴۰۵
تعداد کسبوکارهای فعال از ۶۱ به ۳۹ مورد کاهش یافت
تعداد کسبوکارهای فعال در حوزه معاملات برخط طلا که در مقطعی به ۶۱ مورد رسیده بود، اکنون به ۳۹ مورد کاهش یافته است. به گفته مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی، بخشی از این کاهش به تنظیمگریهای انجامشده پس از مصوبه هیئت وزیران مربوط میشود.
۱۱ کسبوکار دیگر متقاضی دریافت درگاه پرداختاند
علاوه بر ۳۹ کسبوکار فعال، ۱۱ متقاضی دیگر درخواست دریافت درگاه پرداخت ارائه کردهاند و مراحل بررسی درخواست آنها در حال انجام است. دریافت درگاه پرداخت را نباید با دریافت نهایی تمام مجوزهای فعالیت یکسان دانست.
میانگین تراکنش آنلاین به ۱۱ میلیون تومان رسید
میانگین مبلغ هر تراکنش در سکوهای آنلاین طلا از حدود ۹ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ به نزدیک ۱۱ میلیون تومان در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ رسیده است. بانک مرکزی این تغییر را افزایش حداقل حدود ۲۰ درصدی میانگین مبلغ تراکنشها توصیف کرده است.
بازار سنتی هنوز ۸۶ درصد معاملات را در اختیار دارد
با وجود گسترش خرید اینترنتی طلا، بازار سنتی همچنان سهم غالب را در اختیار دارد. وجود حدود ۷۰ هزار کسبوکار صنفی و بیش از ۱۶۰ هزار پایانه فروش نشان میدهد که تغییر ساختار این بازار، فرایندی تدریجی خواهد بود.
شوکهای امنیتی معاملات آنلاین را بهشدت کاهش داد
طبق آمار اعلامشده، معاملات سکوهای آنلاین طلا در دوره جنگ ۴۰ روزه دستکم ۶۰ درصد کاهش یافت. در بررسی جنگ ۱۲ روزه نیز تعداد و مبلغ تراکنشها در مقایسه بازه ۱۲ روز پیش از جنگ با ۱۲ روز پس از آتشبس، به حدود یکبیستم رسید.
جنگ چگونه معاملات آنلاین طلا را کاهش داد؟
آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد بازار آنلاین طلا نسبت به شوکهای سیاسی و امنیتی حساس است. در جنگ ۱۲ روزه، فعالیت سکوهای آنلاین متوقف شد و حتی پس از آتشبس نیز بازگشت معاملات به وضعیت پیشین فوری نبود.
در جنگ ۴۰ روزه، فعالیت پلتفرمها فقط برای دورهای محدود متوقف شد؛ بااینحال میزان معاملات آنها در طول جنگ دستکم ۶۰ درصد کاهش پیدا کرد. این رفتار نشان میدهد دسترسی فنی به سکوها بهتنهایی برای حفظ بازار کافی نیست و اعتماد کاربران، امکان تسویه و اطمینان از تحویل دارایی نیز اهمیت دارد.
آیا بازار سنتی جای خود را به پلتفرمهای آنلاین میدهد؟
سهم ۱۴ درصدی پلتفرمها نشان میدهد بازار آنلاین طلا از مرحله اولیه فعالیت عبور کرده، اما هنوز فاصله زیادی با بازار سنتی دارد. شبکه گسترده واحدهای صنفی، عادت کاربران به خرید حضوری و اهمیت مشاهده و تحویل فیزیکی طلا، از مزیتهای اصلی بازار سنتی محسوب میشود.
در مقابل، امکان خرید با سرمایههای خرد، دسترسی شبانهروزی، مقایسه سریع قیمتها و سهولت معامله از مزیتهای پلتفرمهای آنلاین است. رشد آینده این بازار به شفافیت مجوزها، تضمین پشتوانه واقعی طلا، امنیت سامانهها، امکان تحویل فیزیکی و اعتماد کاربران وابسته خواهد بود.
برای بررسی وضعیت روز بازار، گزارش
قیمت طلا و سکه در ۲۹ مرداد ۱۴۰۵
را نیز بخوانید.
جمعبندی؛ بازار آنلاین طلا هنوز سهم محدودی دارد
پلتفرمهای آنلاین طلا اکنون ۱۴ درصد از ارزش معاملات این بازار را در اختیار دارند و ۸۶ درصد معاملات همچنان در فضای سنتی انجام میشود. فعالیت ۳۹ کسبوکار و ثبت ۱۱ درخواست جدید برای دریافت درگاه پرداخت، نشان میدهد توسعه این بازار ادامه دارد؛ اما شبکه گسترده بازار سنتی همچنان برتری محسوسی دارد.
افزایش میانگین مبلغ تراکنشهای آنلاین به نزدیک ۱۱ میلیون تومان، بهتنهایی به معنای افزایش تعداد کاربران یا تغییر قطعی رفتار سرمایهگذاران نیست. برای ارزیابی دقیقتر رشد بازار آنلاین، انتشار آمار تعداد کاربران فعال، تعداد معاملات، حجم طلای معاملهشده و میزان تحویل فیزیکی نیز ضروری است.
منبع آمار:
اظهارات محمدرضا مانییکتا، مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی، در همایش تخصصی «زرآتی؛ از خاک تا طلا» در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵.
