عراق از ساعت ۶ صبح چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ گذرگاه الشیب در استان میسان را که در سمت ایران با نام مرز چذابه شناخته می‌شود، در هر دو بخش مسافری و تجاری تا اطلاع بعدی بست. ولی‌الله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استاندار خوزستان، به ایلنا گفت این تصمیم از سوی دفتر نخست‌وزیر عراق گرفته شده و «تردد در مرز شلمچه همچنان بدون مشکل برقرار است». گزاره «بسته شدن تدریجی دیگر مرزهای ایران و عراق» نه از زبان یک مقام ایرانی و نه در قالب تصمیم رسمی بغداد، بلکه از قول یک منبع بی‌نام دولت عراق در رسانه‌های عربی نقل شده است؛ سخنگوی رسمی دولت عراق در همان روز گفت تجارت با ایران از گذرگاه‌های دیگر به‌صورت روان ادامه دارد.
بستن الشیب تصمیم دفتر نخست‌وزیر عراق بود و ایران از پیش مطلع نشد
به گفته حیاتی در گفت‌وگو با ایلنا، مرز چذابه «بر اساس تصمیم دفتر نخست‌وزیر عراق» بسته شده و مقام‌های استانداری خوزستان با حکومت محلی استان میسان و شهر العماره وارد مذاکره شده‌اند تا موضوع از طریق دولت مرکزی عراق در بغداد پیگیری شود. علی زینی‌وند، سخنگوی وزارت کشور، نیز اعلام کرد ایران و عراق تفاهم‌نامه دارند و اگر قرار بر بسته شدن طولانی یک مرز باشد باید از قبل به ایران ابلاغ شود؛ به گفته او برای بستن چذابه این هماهنگی انجام نشده است.
بغداد رسماً دلیل را «آماده نبودن فنی» گذرگاه اعلام کرد
حیدر العبودی، سخنگوی دولت عراق، به خبرگزاری رسمی عراق (INA) گفت توقف فعالیت گذرگاه الشیب به دلیل آماده نبودن آن از نظر فنی، فناوری و توسعه‌ای و برای ارتقای آمادگی فنی و لجستیکی آن است. او افزود بیش از یک گذرگاه مرزی دیگر میان دو کشور شاهد مبادله تجاری روان با ایران است. این موضع رسمی با روایت منبع بی‌نامی که از «انسداد تدریجی چند مرز زمینی دیگر در روزهای آینده» سخن گفته بود، همخوانی ندارد. خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از منابع عراقی مدعی شد واشنگتن بغداد را برای محدود کردن گذرگاه‌های مرزی با ایران تحت فشار گذاشته است؛ دولت عراق این ادعا را تأیید نکرده است.
شلمچه و مهران باز هستند و مسیر جایگزین چذابه شلمچه است
استانداری خوزستان به مسافران و فعالان اقتصادی توصیه کرده تا بازگشایی چذابه از پایانه شلمچه تردد کنند (ایلنا). حیدر نعمتی، فرماندار مهران، هم در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر و ایلنا شایعه بسته شدن مرز مهران را رد کرد و گفت «هیچ‌گونه محدودیت یا ممنوعیتی» برای رفت‌وآمد مسافران و فعالیت تجاری در این پایانه اعمال نشده است. روز ۳۰ مهر نیز حیاتی و فرماندار خرمشهر با معاون پایانه مرزی شلمچه در سمت عراق دیدار کردند و بر تسهیل عبور مسافران و کامیون‌ها از شلمچه تا زمان بازگشایی چذابه تأکید شد (مهر).
| گذرگاه (سمت ایران) | استان | وضعیت اعلام‌شده | منبع |
|---|---|---|---|
| چذابه (الشیب) | خوزستان | بسته تا اطلاع بعدی از ۲۹ مهر | ایلنا |
| شلمچه | خوزستان | باز؛ مسیر جایگزین | مهر |
| مهران | ایلام | باز؛ بدون محدودیت | مهر |
عراق دومین مقصد صادراتی ایران است و چذابه دروازه کالا به بصره و جنوب عراق
بر اساس گزارش معاونت مطالعات اقتصادی اتاق بازرگانی تهران، عراق با سهمی بیش از ۱۷ درصد در ۱۰ ماهه نخست ۱۴۰۴ دومین مقصد صادراتی ایران بوده است. شهلا عموری، رئیس اتاق بازرگانی اهواز، به ایرنا گفت چذابه یکی از مسیرهای مهم صادرات کالاهای ایرانی به بصره و استان‌های جنوبی عراق است و مصالح ساختمانی، مواد غذایی، تره‌بار، لبنیات و آهن‌آلات از اقلام اصلی این مسیر هستند؛ به گفته او تداوم اختلال بر زمان حمل، هزینه ترانزیت و تأمین کالا در بازار مقصد اثر می‌گذارد. برای مقیاس، در سال ۱۳۹۸ حدود ۷۰۰ میلیون دلار کالای غیرنفتی از مرز چذابه به عراق صادر شده بود (خبرگزاری صدا و سیما). زینی‌وند نیز گفته است بستن این مرز به تجار عراقی بیش از ایران زیان می‌زند و ایران مرزهای زمینی و دریایی متعدد دارد.
زائران عتبات از شلمچه و مهران تردد می‌کنند
به گزارش ایلنا، سالانه هزاران نفر برای سفر به عتبات عالیات از دو مرز بین‌المللی خوزستان، یعنی چذابه و شلمچه، عبور می‌کنند. با بسته بودن چذابه، تردد زائران به شلمچه و مهران منتقل شده و فرماندار مهران این مرز را از مهم‌ترین کانون‌های تردد زائران خوانده که روند آن «مانند روال معمول» ادامه دارد (مهر).
این دومین توقف چذابه در کمتر از دو ماه است
پیش‌تر در شهریور ۱۴۰۵ نیز تردد از هر دو مرز خوزستان متوقف شده بود؛ جزئیات آن در گزارش مرزهای شلمچه و چذابه بسته شد؛ توقف کامل تردد کالا و مسافر تا اطلاع ثانوی آمده است. عموری به ایرنا گفت تجربه همان توقف نشان داد رایزنی مستمر میان مسئولان دو کشور و تکمیل اقدامات فنی می‌تواند زمینه ازسرگیری تردد را فراهم کند. پیشینه خبر اولیه این تعطیلی در مرز چذابه بسته شد؟ عراق دستور تعطیلی گذرگاه الشیب را صادر کرد؛ وضعیت تردد و بازگشایی و تحولات مرز مهران در واردات از عراق به ایران با دوطرفه شدن مرز مهران کلید خورد منتشر شده است. گزارش‌های امنیتی اخیر در مرز مشترک نیز در گشت جنگنده‌های ایران در مرز عراق؟ جزئیات گزارش‌های تازه و واکنش رسمی بررسی شده است.
پرسش‌های پرتکرار
آیا مرز چذابه باز شده است؟
تا ۳۰ مهر ۱۴۰۵ خیر؛ مسئولان خوزستان اعلام کرده‌اند بازگشایی آن اطلاع‌رسانی خواهد شد و رایزنی با طرف عراقی ادامه دارد (مهر).
چرا عراق مرز چذابه را بست؟
سخنگوی دولت عراق دلیل را آماده نبودن فنی و فناوری گذرگاه الشیب اعلام کرد (INA).
آیا مرز مهران بسته است؟
خیر؛ فرماندار مهران اعلام کرد مرز باز است و تردد مسافران و کامیون‌ها طبق روال ادامه دارد (ایلنا).
آیا مرز شلمچه باز است؟
بله؛ استانداری خوزستان شلمچه را مسیر جایگزین چذابه برای مسافران و تجار اعلام کرده است (ایلنا).
آیا قرار است همه مرزهای ایران و عراق بسته شود؟
چنین تصمیمی از سوی دولت عراق اعلام نشده و سخنگوی این دولت گفته تجارت از گذرگاه‌های دیگر جریان دارد (INA).
منابع داده‌های گزارش
- ایلنا؛ مرز چذابه بسته است
- ایلنا؛ رد شایعه بسته شدن مرز مهران
- مهر؛ فرماندار: مرز مهران باز است
- مهر؛ آخرین وضعیت بازگشایی مرز چذابه
- ایرنا؛ رایزنی با طرف عراقی برای بازگشایی مسیر تجاری چذابه
- خبرگزاری رسمی عراق؛ اظهارات حیدر العبودی
- اتاق بازرگانی تهران؛ ظرفیت‌ها و موانع تجاری ایران و عراق
- خبرگزاری صدا و سیما؛ بازگشایی مرز تجاری چذابه (۱۳۹۹)
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟