بازار ارز تهران، امروز پنجشنبه هشتم مرداد ۱۴۰۵، با فضایی نسبتاً آرام و نوسانات محدود آغاز به کار کرد. قیمت دلار آمریکا که دیروز با افزایش ۲,۸۵۰ تومانی به کانال ۱۹۳ هزار تومانی رسیده بود، امروز با کاهشی اندک (۰.۰۳ درصد) به رقم ۱۹۳ هزار و ۵۵۰ تومان رسید و بالاترین قیمت آن در ۲۴ ساعت گذشته، ۱۹۳ هزار و ۹۰۰ تومان ثبت شده است . این سکون نسبی در حالی رقم میخورد که دلار نسبت به یک ماه گذشته رشد ۱۱.۰۱ درصدی و نسبت به سال گذشته جهش ۱۱۳.۶۷ درصدی را تجربه کرده است .
بررسی سایر ارزهای اصلی نیز تصویری از نوسانات محدود و تثبیت قیمتها را نشان میدهد. یورو با قیمت ۲۲۱ هزار و ۶۰۰ تومان و پوند انگلیس با نرخ ۲۵۵ هزار و ۷۰۰ تومان، هر دو با کاهشی ناچیز نسبت به روز گذشته معامله شدند . این وضعیت در حالی است که شاخصهای کلان نشان از رشد قابلتوجه ارزش دلار، یورو و پوند در بازههای زمانی بلندمدت دارند و این نوسان کوتاهمدت را میتوان تنفسی در روند صعودی تعبیر کرد.
۵ عاملی که رفتار بازار ارز در روز پنجشنبه را شکل داد
بازار ارز امروز تحت تأثیر مجموعهای از عوامل کوتاهمدت و بلندمدت قرار داشت. بررسی این عوامل، تصویر روشنتری از وضعیت فعلی و چشمانداز پیشرو ارائه میدهد:
۱. تثبیت دلار در کریدور ۱۹۳ هزار تومانی: دلار آمریکا که در روزهای اخیر با رشد قابلتوجهی همراه بوده، امروز در دامنهی قیمتی ۱۹۰ هزار و ۶۵۰ تا ۱۹۳ هزار و ۹۰۰ تومان در نوسان بود و نهایتاً با قیمت ۱۹۳ هزار و ۵۵۰ تومان بسته شد . این تثبیت نسبی، کاهش ۰.۰۳ درصدی نسبت به روز گذشته را نشان میدهد که میتواند نشانهای از تعادل موقت میان عرضه و تقاضا باشد. با این حال، بررسی روند یکماهه نشان میدهد دلار نسبت به ماه گذشته ۱۱.۰۱ درصد رشد داشته و این آرامش، احتمالاً موقتی است .
۲. کاهش جزئی یورو و پوند در بازار: یورو با کاهش ۱۰۰ تومانی به ۲۲۱ هزار و ۶۰۰ تومان رسید که نشاندهندهی نوسان ۰.۰۵ درصدی است . پوند انگلیس نیز با کاهش ۱۰۰ تومانی، ۲۵۵ هزار و ۷۰۰ تومان قیمتگذاری شد . بررسی عملکرد یکماهه نشان میدهد یورو با رشد ۱۱.۱۲ درصدی و پوند با افزایش ۱۰.۲۳ درصدی همراه بودهاند که نشاندهندهی تداوم روند صعودی بلندمدت این ارزهاست . نکته قابلتوجه، عملکرد بهتر یورو نسبت به دلار در بازهی یکماهه است که میتواند ناشی از تغییرات نرخ برابری این دو ارز در بازارهای جهانی باشد.
۳. تفاوت چشمگیر نرخ آزاد و مبادلهای: یکی از نکات کلیدی بازار ارز، شکاف عمیق میان نرخ آزاد و نرخهای رسمی و مبادلهای است. بر اساس دادههای مرکز مبادله ارز و طلای ایران، نرخ حوالهی دلار ۱۵۲ هزار و ۴۲۷ تومان و نرخ حوالهی یورو ۱۷۳ هزار و ۷۷۴ تومان ثبت شده است . این اختلاف قیمت که گاه به بیش از ۴۰ هزار تومان برای هر دلار میرسد، نشاندهندهی شکاف عمیق میان بازار رسمی و آزاد است و میتواند بهعنوان یکی از محرکهای اصلی تقاضا در بازار آزاد عمل کند. این شکاف، انگیزهی سفتهبازی را افزایش داده و به رشد قیمتها در بازار آزاد دامن میزند.
۴. رشد چشمگیر ارزها در بازههای بلندمدت: بررسی دادههای تاریخی نشان میدهد که رشد ارزهای اصلی در یک سال گذشته، بسیار قابلتوجه بوده است. دلار با افزایش ۱۱۳.۶۷ درصدی، یورو با رشد ۱۱۲.۹۹ درصدی و پوند با جهش ۱۱۳.۴۲ درصدی همراه بودهاند . این رشد همزمان از کاهش ارزش ریال در برابر ارزهای خارجی حکایت دارد و نشاندهندهی روند تورمی در اقتصاد ایران است. در این میان، عملکرد یکماهه یورو با رشد ۱۱.۱۲ درصدی، کمی بهتر از دلار با رشد ۱۱.۰۱ درصدی بوده که میتواند ناشی از تقویت یورو در بازارهای جهانی باشد.
۵. رقابت پذیری دلار در برابر سایر داراییها: یکی از نکات جالب، مقایسهی بازدهی دلار با سایر داراییها در بازهی یکماهه است. دلار با رشد ۱۱.۰۱ درصدی، عملکردی بهتر از طلا (۹ درصد)، سکه (۷.۷۳ درصد) و بیتکوین (۶.۸۴ درصد) داشته است . این موضوع نشان میدهد که در یک ماه اخیر، سرمایهگذاری در دلار بازدهی بالاتری نسبت به طلا و سکه داشته است. با این حال، اتریوم با رشد ۱۸.۰۱ درصدی، عملکردی بهتر از دلار داشته که میتواند ناشی از تحولات بازار ارزهای دیجیتال باشد .
آیا بازار ارز به روند صعودی خود ادامه میدهد؟
بر اساس دادههای موجود و تحلیل رفتار بازار، پیشبینی روند آیندهی بازار ارز نیازمند توجه به چند متغیر کلیدی است. نخست، شکاف عمیق میان نرخ آزاد و نرخهای رسمی (بیش از ۴۰ هزار تومان برای دلار) نشان میدهد که فشار تقاضا در بازار آزاد همچنان بالا است و هرگونه سیاست ارزی جدید میتواند تعادل فعلی را بر هم بزند .
دوم، تداوم روند صعودی بلندمدت ارزها در یک سال گذشته، نشاندهندهی یک روند ساختاری در اقتصاد ایران است که با عوامل بنیادین مانند نرخ تورم، کسری بودجه و تحریمها گره خورده است. در این شرایط، کاهشهای مقطعی و کوتاهمدت، بهسختی میتوانند روند صعودی را معکوس کنند.
سوم، عملکرد بهتر یورو نسبت به دلار در بازههای یکماهه و سهماهه، نشان میدهد که تنوعبخشی به سبد ارزی میتواند استراتژی معقولی باشد . با این حال، نوسانات بازارهای جهانی و تغییرات نرخ بهره در اقتصادهای بزرگ، میتواند بر نرخ برابری ارزها تأثیر بگذارد و بر بازار داخلی نیز اثرگذار باشد.
پرسش اصلی این است که آیا تثبیت فعلی دلار در کریدور ۱۹۳ هزار تومانی، آغازی بر یک روند نزولی است یا صرفاً توقفی موقت در مسیر صعودی ادامهدار؟ پاسخ به این سؤال، در گروی تحولات سیاسی، سیاستهای ارزی دولت و نرخ تورم در ماههای آینده خواهد بود. آنچه مسلم به نظر میرسد، تداوم فاصلهی معنادار میان نرخ آزاد و رسمی و همچنین رشد پایدار ارزها در بازههای بلندمدت است که نشان از فشارهای ساختاری بر ارزش ریال دارد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟