اقتصاد ایران همزمان با دو فشار بزرگ روبهروست: تحریمهای مالی و نفتی از یک طرف، و هزینههای جنگ و بازسازی از طرف دیگر. نتیجه این وضعیت، فشار سنگین بر بودجه دولت و شبکه بانکی است؛ جایی که باید سرمایه به سمت تولید برود، اما بخش زیادی از منابع جذب کسری بودجه میشود.
وقتی دولت برای جبران کسری خود اوراق بدهی منتشر میکند، بانکها ترجیح میدهند به جای وام دادن به کارخانهها و بنگاههای تولیدی، اوراق کمریسک دولتی بخرند. در اقتصادی که حدود ۸۷ درصد تأمین مالی آن بر دوش بانکهاست، این اتفاق میتواند سرمایه درگردش تولیدکنندگان را محدود کند.
دولت ناچار به انتشار حدود ۸۰ هزار هزار میلیارد ریال اوراق بدهی شده؛ رقمی که فشار زیادی به بازار پول وارد میکند. از طرف دیگر، منابع صندوق توسعه ملی هم بیشتر به نفت و گاز رفته است؛ بهطوری که از سال ۲۰۱۲ تاکنون حدود ۲۲.۷ میلیارد دلار به نفت و گاز و فقط ۲.۷ میلیارد دلار به پتروشیمی اختصاص یافته است.
چند مسئله اصلی در این مسیر دیده میشود:
کمبود سرمایه درگردش برای تولیدکنندگان
گرایش بانکها به خرید اوراق دولتی
ضعف تأمین مالی صنایع پاییندستی
حرکت نقدینگی به سمت طلا، ارز و مسکن
کندی پروژههایی مثل مکران و چابهار
اگر این مسیر اصلاح نشود، تولید ایران بیش از گذشته از کمبود اعتبار آسیب میبیند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟