Skip to main content

چارسو اقتصاد

در حال دریافت تاریخ...

پر بازدیدترین مطالب

چارسواقتصاد

رسانه تحلیل و اخبار اقتصاد ایران و جهان

اعتبار ۱۰ میلیونی بازنشستگان کشوری آغاز شد؛ شرایط خرید و بازپرداخت ۳ ماهه

اعتبار ۱۰ میلیونی بازنشستگان کشوری آغاز شد؛ شرایط خرید و بازپرداخت ۳ ماهه

سقف خرید اعتباری بازنشستگان کشوری با افزایش ۶۶ درصدی به ۱۰ میلیون تومان رسید. آیا تبدیل کسری بودجه روزمره خانوار به بدهی کوتاه‌مدت، می‌تواند افت قدرت خرید را جبران کند؟ مسئله سیاست‌گذار در این طرح، صرفاً تسهیل دسترسی به کالا نیست؛ بلکه مدیریت شکاف عمیق میان مستمری‌های ثابت و تورم…

- اندازه متن +

سقف اعتبار خرید بازنشستگان و وظیفه‌بگیران صندوق بازنشستگی کشوری از فروشگاه‌های دیلی‌مارکت از ۶ میلیون به ۱۰ میلیون تومان افزایش یافته است. طبق اعلام صندوق، اعتبار ۱۰ میلیونی خرید بازنشستگان با بازپرداخت سه‌ماهه ارائه می‌شود و امکان استفاده از آن برای مشمولان طرح فراهم شده است. این اعتبار نقدی نیست و نباید با طرح مستقل ۱۰ میلیون تومانی «تارا» با بازپرداخت دوماهه اشتباه گرفته شود. پرسش مهم‌تر این است که افزایش اعتبار فروشگاهی تا چه اندازه قدرت خرید واقعی بازنشسته را بالا می‌برد و چه میزان از مستمری ماه‌های بعد را درگیر بازپرداخت می‌کند.

اعتبار ۱۰ میلیونی خرید بازنشستگان شامل چه کسانی می‌شود؟

حشمت‌الله سلیمانی، معاون توسعه مدیریت و منابع صندوق بازنشستگی کشوری، اعلام کرده است سقف اعتبار خرید بازنشستگان و وظیفه‌بگیران مشمول طرح خرید از فروشگاه‌های زنجیره‌ای دیلی‌مارکت به ۱۰ میلیون تومان افزایش یافته است.

براساس اعلام صندوق، سقف این اعتبار پیش از تغییر اخیر ۶ میلیون تومان بود و اکنون مشمولان طرح می‌توانند تا سقف ۱۰ میلیون تومان از اعتبار تعیین‌شده برای خرید استفاده کنند.

این اعتبار به شکل وجه نقد به حساب بازنشسته واریز نمی‌شود و ماهیت آن «اعتبار خرید» است؛ یعنی مبلغ استفاده‌شده باید برای خرید در شبکه فروشگاهی تعیین‌شده مصرف شود.

ویژگیشرایط جدیدتوضیح
سقف اعتبار۱۰ میلیون تومانافزایش از سقف قبلی ۶ میلیون تومان
میزان افزایش اسمیحدود ۶۶.۷ درصدافزایش ۴ میلیون تومانی سقف اعتبار
بازپرداخت۳ ماهطبق اعلام صندوق بازنشستگی کشوری
نوع تسهیلاتاعتبار خریدوجه نقد قابل برداشت نیست
فروشگاهدیلی‌مارکتطرح مورد بحث مربوط به اعتبار این شبکه فروشگاهی است
مشمولانبازنشستگان و وظیفه‌بگیران مشمول طرحتحت پوشش صندوق بازنشستگی کشوری

اعتبار ۱۰ میلیونی بازنشستگان وام نقدی است؟

خیر. مهم‌ترین نکته برای متقاضیان این است که این تسهیلات یک وام نقدی ۱۰ میلیون تومانی نیست. صندوق بازنشستگی کشوری سقف «اعتبار خرید» را افزایش داده است؛ بنابراین بازنشسته نمی‌تواند مبلغ ۱۰ میلیون تومان را مانند وام بانکی دریافت و برای هر هزینه‌ای مصرف کند.

اعتبار در اختیار مشمول طرح قرار می‌گیرد تا از فروشگاه‌های تعیین‌شده خرید کند و مبلغ مصرف‌شده براساس سازوکار طرح از مستمری او بازپرداخت شود.

به همین دلیل استفاده از عبارت‌هایی مانند «وام ۱۰ میلیونی بازنشستگان» ممکن است کلیک ایجاد کند، اما توصیف دقیقی از ماهیت طرح نیست. عبارت دقیق‌تر همان اعتبار ۱۰ میلیونی خرید بازنشستگان است.

اعتبار ۱۰ میلیونی دیلی‌مارکت با اعتبار تارا چه تفاوتی دارد؟

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های این خبر وجود دو طرح متفاوت با سقف ۱۰ میلیون تومان است. صندوق بازنشستگی کشوری پیش از این نیز یک اعتبار خرید ۱۰ میلیون تومانی در بستر «تارا» ارائه کرده بود؛ اما طرح تارا با افزایش تازه سقف اعتبار دیلی‌مارکت یکسان نیست.

ویژگیاعتبار جدید دیلی‌مارکتطرح تارا
سقف اعتبار۱۰ میلیون تومان۱۰ میلیون تومان
دوره بازپرداخت اعلام‌شده۳ ماه۲ ماه
شبکه خریدفروشگاه‌های دیلی‌مارکتشبکه فروشگاه‌های تحت پوشش تارا
ماهیتاعتبار خرید فروشگاهیاعتبار خرید فروشگاهی
ارتباط دو طرحدو سازوکار مستقل و قابل تفکیک

در تفاهم‌نامه قبلی صندوق با تارا، اعتبار ۱۰ میلیون تومانی با بازپرداخت دوماهه برای خرید از فروشگاه‌های حضوری و اینترنتی تحت پوشش این پلتفرم در نظر گرفته شده بود. بنابراین هنگام بررسی شرایط استفاده، بازنشسته باید مشخص کند درباره کدام طرح اعتباری صحبت می‌کند.

بازپرداخت سه‌ماهه اعتبار ۱۰ میلیونی چگونه انجام می‌شود؟

اعلام تازه صندوق بازنشستگی کشوری دوره بازپرداخت اعتبار دیلی‌مارکت را سه‌ماهه تعیین کرده است. نکته مهم این است که بازنشسته در واقع بخشی از قدرت خرید امروز خود را با تعهد پرداخت از درآمد ماه‌های بعد تأمین می‌کند.

اگر فردی تمام سقف ۱۰ میلیون تومان را مصرف کند، کل مبلغ مصرف‌شده باید طبق سازوکار سه‌ماهه طرح تسویه شود. با این حال تا زمانی که صندوق در اطلاعیه جدید، جزئیات دقیق تعداد و مبلغ اقساط نسخه ۱۰ میلیون تومانی را منتشر نکرده باشد، بهتر است مبلغ هر قسط را به‌عنوان عدد قطعی اعلام نکنیم.

در نسخه قبلی طرح دیلی‌مارکت، بازپرداخت خرید اعتباری سه‌ماهه بود و هزینه خرید از حقوق بازنشستگان کسر می‌شد.

افزایش اعتبار از ۶ به ۱۰ میلیون تومان چقدر است؟

سقف اعتبار خرید با این تصمیم ۴ میلیون تومان افزایش یافته است. بنابراین افزایش اسمی سقف اعتبار نسبت به ۶ میلیون تومان قبلی حدود ۶۶.۷ درصد است.

اما افزایش سقف اعتبار با افزایش درآمد تفاوت بنیادی دارد. بازنشسته ۴ میلیون تومان درآمد اضافه دریافت نمی‌کند؛ بلکه امکان بیشتری برای خرید امروز و بازپرداخت آن از درآمد آینده پیدا می‌کند.

همین تفاوت برای تحلیل اثر رفاهی طرح اهمیت دارد. اعتبار بیشتر می‌تواند محدودیت نقدینگی خانوار را در زمان خرید کاهش دهد، اما در نهایت بدهی کوتاه‌مدتی ایجاد می‌کند که باید از مستمری بازپرداخت شود.

اعتبار ۱۰ میلیونی چه اثری بر قدرت خرید بازنشستگان دارد؟

اثر اقتصادی طرح را باید در دو بازه زمانی جدا بررسی کرد. در زمان خرید، بازنشسته بدون نیاز به تأمین تمام مبلغ به‌صورت نقدی می‌تواند کالای مورد نیاز خود را تهیه کند. این ویژگی برای خانواری که با هزینه ناگهانی یا کمبود نقدینگی مواجه شده، مفید است.

اما در ماه‌های بعد، بازپرداخت اعتبار بخشی از درآمد قابل‌تصرف خانوار را کاهش می‌دهد. بنابراین اعتبار خرید می‌تواند زمان مصرف را جابه‌جا کند، اما به‌خودی‌خود درآمد واقعی بازنشسته را افزایش نمی‌دهد.

  • مزیت کوتاه‌مدت؛ رفع محدودیت نقدینگی

    بازنشسته می‌تواند خرید ضروری را پیش از دریافت درآمد ماه‌های آینده انجام دهد و فشار نقدی همان ماه را کاهش دهد.

  • هزینه ماه‌های بعد؛ کاهش درآمد قابل‌تصرف

    مبلغ استفاده‌شده باید بازپرداخت شود و بنابراین بخشی از مستمری ماه‌های بعد دیگر برای سایر هزینه‌های خانوار آزاد نخواهد بود.

  • اثر واقعی به قیمت فروشگاه وابسته است

    ارزش واقعی اعتبار زمانی بیشتر است که قیمت و تخفیف کالاهای عرضه‌شده در شبکه طرف قرارداد با گزینه‌های موجود در بازار رقابتی باشد.

آیا اعتبار خرید می‌تواند جای افزایش حقوق بازنشستگان را بگیرد؟

از نظر اقتصادی این دو ابزار کارکرد یکسانی ندارند. افزایش مستمری، در صورت پایدار بودن، سطح درآمد اسمی بازنشسته را تغییر می‌دهد؛ اما اعتبار خرید یک امکان تأمین مالی کوتاه‌مدت است که اصل مبلغ مصرف‌شده باید بازپرداخت شود.

بنابراین نمی‌توان افزایش سقف اعتبار فروشگاهی را معادل ترمیم حقوق یا افزایش مستمری دانست. اعتبار می‌تواند برای مدیریت هزینه‌های مقطعی مفید باشد، اما مسئله کاهش قدرت خرید ناشی از فاصله رشد هزینه زندگی و درآمد بازنشسته را به تنهایی حل نمی‌کند.

در نتیجه بهتر است این سیاست به‌عنوان یکی از ابزارهای رفاهی مکمل ارزیابی شود، نه جایگزینی برای سیاست حقوق و مستمری.

آیا خرید اعتباری برای همه بازنشستگان به‌صرفه است؟

پاسخ به میزان خرید، قیمت کالا، درآمد ماهانه خانوار و توان بازپرداخت بستگی دارد. استفاده از تمام سقف اعتبار صرفاً به این دلیل که اعتبار در دسترس است، الزاماً تصمیم اقتصادی بهتری نیست.

  • قیمت کالا را مقایسه کنید

    قیمت نهایی کالا در فروشگاه طرف قرارداد را با فروشگاه‌های دیگر مقایسه کنید؛ تخفیف اسمی زمانی ارزش دارد که قیمت نهایی واقعاً رقابتی باشد.

  • فقط به اندازه نیاز از اعتبار استفاده کنید

    ۱۰ میلیون تومان سقف استفاده است، نه مبلغی که بازنشسته الزاماً باید به‌طور کامل مصرف کند.

  • توان پرداخت ماه‌های بعد را بسنجید

    پیش از خرید باید هزینه‌های ثابت مانند مسکن، دارو، درمان و خوراک ماه‌های بعد نیز در نظر گرفته شود.

چرا صندوق بازنشستگی به سمت خرید اعتباری رفته است؟

توسعه اعتبار فروشگاهی می‌تواند دسترسی بازنشسته به کالا را بدون نیاز به پرداخت کامل نقدی در لحظه خرید افزایش دهد. صندوق بازنشستگی کشوری نیز هدف این برنامه را حمایت از معیشت و افزایش قدرت خرید بازنشستگان و وظیفه‌بگیران عنوان کرده است.

با این حال از منظر اقتصاد خانوار، بهتر است میان «قدرت خرید از محل درآمد» و «قدرت خرید از محل اعتبار» تفاوت گذاشته شود. اعتبار، امکان مصرف را جلو می‌اندازد؛ اما درآمد تازه‌ای ایجاد نمی‌کند.

پرسش‌های پرتکرار درباره اعتبار ۱۰ میلیونی خرید بازنشستگان

  • اعتبار خرید بازنشستگان کشوری چقدر شده است؟

    سقف اعتبار خرید مشمولان طرح دیلی‌مارکت از ۶ میلیون به ۱۰ میلیون تومان افزایش یافته است.

  • بازپرداخت اعتبار ۱۰ میلیونی چند ماهه است؟

    براساس اعلام صندوق بازنشستگی کشوری، دوره بازپرداخت اعتبار جدید دیلی‌مارکت سه ماه است.

  • اعتبار ۱۰ میلیونی به حساب بازنشسته واریز می‌شود؟

    خیر. این مبلغ اعتبار خرید است و به شکل وام نقدی قابل برداشت به حساب بازنشسته واریز نمی‌شود.

  • اعتبار ۱۰ میلیونی را از کدام فروشگاه می‌توان استفاده کرد؟

    خبر تازه مربوط به افزایش سقف اعتبار خرید از فروشگاه‌های زنجیره‌ای دیلی‌مارکت است.

  • اعتبار دیلی‌مارکت همان اعتبار ۱۰ میلیونی تارا است؟

    خیر. این دو طرح مستقل هستند. اعتبار مورد بحث دیلی‌مارکت بازپرداخت سه‌ماهه دارد، در حالی که برای طرح ۱۰ میلیون تومانی تارا بازپرداخت دوماهه اعلام شده بود.

  • آیا بازنشستگان تامین اجتماعی هم شامل این طرح هستند؟

    اطلاعیه مورد بحث مربوط به بازنشستگان و وظیفه‌بگیران مشمول صندوق بازنشستگی کشوری است و نباید آن را به بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی تعمیم داد.

جمع‌بندی؛ اعتبار بیشتر است، اما افزایش حقوق نیست

افزایش سقف اعتبار خرید بازنشستگان کشوری از دیلی‌مارکت به ۱۰ میلیون تومان، امکان خرید بیشتری در اختیار مشمولان قرار می‌دهد و دوره بازپرداخت آن سه ماه اعلام شده است. مهم‌ترین نکته برای بازنشستگان این است که این مبلغ وام نقدی یا افزایش حقوق نیست؛ اعتبار فروشگاهی است که مبلغ مصرف‌شده باید بازپرداخت شود.

برای سنجش ارزش واقعی طرح نیز فقط عدد ۱۰ میلیون تومان کافی نیست. قیمت کالا در فروشگاه طرف قرارداد، تخفیف واقعی، میزان اعتبار مصرف‌شده و فشار بازپرداخت بر مستمری ماه‌های بعد تعیین می‌کند که استفاده از طرح برای هر خانوار تا چه اندازه به‌صرفه باشد.

منابع گزارش

درباره نویسنده

تحریریه چارسو

ارسال دیدگاه
0 دیدگاه

نظر شما در مورد این مطلب چیه؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خانه
آخرین اخبار
تنگه هرمز
تماس با ما