در بحبوحه تشدید تنشها در خاورمیانه و متعاقب مسدود شدن تنگه هرمز، عربستان سعودی با کاهش ۲ میلیون بشکهای تولید روزانه نفت خود به حدود ۸ میلیون بشکه، عملاً بزرگترین افت عرضه در دهههای اخیر را تجربه کرد. این کاهش عمدتاً ناشی از توقف فعالیت دو میدان عظیم فراساحلی “صفانیه” و “زولوف” بوده که روزانه بیش از ۲ میلیون بشکه نفت سنگین و نیمهسنگین روانه بازار میکردند.
همزمان، بندر استراتژیک ینبع در ساحل دریای سرخ که مسیر جایگزین صادرات نفت برای دور زدن تنگه هرمز محسوب میشود، عملیات بارگیری را متوقف کرد. این رویداد در شرایطی رخ میدهد که آژانس بینالمللی انرژی از کاهش حداقل ۱۰ میلیون بشکهای تولید روزانه کشورهای حاشیه خلیج فارس خبر داده و هشدار داده است در صورت تداوم انسداد این آبراه حیاتی، افت تولید شدیدتر خواهد شد.
ارقام رسمی نشان میدهد عربستان که در ماه فوریه روزانه ۱۰ میلیون و ۱۱۱ هزار بشکه نفت صادر میکرد، اکنون با کاهش ۲۱ درصدی تولید مواجه شده که این میتواند تأثیر مستقیمی بر ثبات بازارهای جهانی انرژی و افزایش قیمت نفت خام داشته باشد.
شوک عرضه نفت و پیامدهای آن بر بازارهای جهانی
از منظر اقتصاد انرژی، تحولات اخیر در خاورمیانه یک شوک عرضه قابل توجه را به بازارهای جهانی نفت وارد کرده است. بر اساس دادههای تأییدشده، تولید نفت عربستان سعودی با کاهش ۲ میلیون بشکهای (۲۰٪) از ۱۰.۱ میلیون بشکه در فوریه به ۸.۱ میلیون بشکه در روز رسیده است. همزمان، آژانس بینالمللی انرژی از افت ۱۰ میلیون بشکهای تولید کشورهای حاشیه خلیج فارس خبر داده که معادل ۱۰٪ از تقاضای جهانی نفت است.
این کاهش عمدتاً ناشی از دو عامل ساختاری است: نخست، تعطیلی میدانهای فراساحلی صفانیه و زولوف (با تولید ۲ میلیون بشکه نفت سنگین) و دوم، توقف بارگیری در بندر استراتژیک ینبع به دلیل مسدود شدن تنگه هرمز. نکته حائز اهمیت آنکه کشش قیمتی عرضه در کوتاهمدت نزدیک به صفر است؛ یعنی افزایش قیمت نمیتواند بلافاصله تولید را بازیابی کند.
با فرض تداوم انسداد تنگه هرمز که روزانه ۱۷ میلیون بشکه (۲۰٪ مصرف جهانی) از آن عبور میکند، مدلهای اقتصادی حاکی از افزایش ۱۵ تا ۲۵ درصدی قیمت نفت در سه ماهه آینده هستند. این وضعیت میتواند تورم وارداتی را برای اقتصادهای واردکننده نفت تشدید کرده و رشد اقتصادی جهانی را ۰.۳ تا ۰.۵ درصد کاهش دهد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟