از سهشنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ بانکها دیگر چک رمزدار صادر نمیکنند و چک تضمینشده جایگزین آن میشود. اگر از قبل چک رمزدار دارید، نگران نباشید؛ چک شما باطل نمیشود و تا پایان آذر همچنان از مسیر چکاوک قابل وصول است. از اول دی نیز امکان دریافت وجه از بین نمیرود، اما ذینفع باید برای وصول به شعبه مقصد چک مراجعه کند. چک تضمینشده جدید در سامانه صیاد ثبت میشود، شناسه ۱۶ رقمی دارد و گیرنده میتواند اطلاعات آن را پیش از پذیرش بررسی کند.
آخرین بهروزرسانی: ۶ مهر ۱۴۰۵. بانک مرکزی اعلام کرده مهلت تعیینشده برای توقف صدور چک رمزدار تمدید نخواهد شد و شبکه بانکی باید از ۷ مهر چک تضمینشده را جایگزین این ابزار کند.
چک رمزدار از چه زمانی ممنوع میشود؟
ممنوعیت چک رمزدار در دو مرحله اجرا میشود و تفاوت این دو تاریخ بسیار مهم است.
۷ مهر ۱۴۰۵؛ پایان صدور چک رمزدار
از سهشنبه ۷ مهر بانکها دیگر مجاز به صدور چک رمزدار جدید نیستند و برای مشتریانی که به چک بانکی با تضمین پرداخت نیاز دارند، چک تضمینشده صادر میشود.
۷ مهر تا پایان آذر؛ چکهای قبلی همچنان قابل وصولاند
چکهای رمزداری که پیش از اجرای ممنوعیت صادر شدهاند باطل نمیشوند و تا پایان آذر ۱۴۰۵ امکان پذیرش و مبادله آنها از طریق سامانه چکاوک وجود دارد.
اول دی ۱۴۰۵؛ پایان پذیرش چک رمزدار در چکاوک
از اول دی واگذاری چک رمزدار در سامانه چکاوک متوقف میشود. این تاریخ به معنای باطل شدن چک نیست؛ ذینفع برای دریافت وجه باید به شعبه مقصد چک مراجعه و مراحل مربوط به پرداخت را انجام دهد.
| تاریخ | چه اتفاقی میافتد؟ | دارنده چک چه کند؟ |
|---|---|---|
| تا ۶ مهر ۱۴۰۵ | روال فعلی صدور چک رمزدار | چکهای موجود معتبرند |
| از ۷ مهر ۱۴۰۵ | صدور چک رمزدار جدید متوقف میشود | برای چک بانکی، چک تضمینشده بگیرید |
| ۷ مهر تا پایان آذر | دوره گذار | چک رمزدار قبلی را از مسیر معمول وصول کنید |
| از اول دی ۱۴۰۵ | واگذاری چک رمزدار در چکاوک متوقف میشود | ذینفع برای وصول به شعبه مقصد چک مراجعه کند |
اگر الان چک رمزدار دستمان است چه کنیم؟
مهمترین نکته این است که چکهای رمزدار قبلی با اجرای بخشنامه بانک مرکزی باطل نمیشوند. بنابراین دارنده چک لازم نیست صرفاً به دلیل ممنوع شدن صدور چک جدید، برای تعویض برگه اقدام کند.
با این حال، اگر امکان وصول چک پیش از پایان آذر وجود دارد، بهتر است آن را بدون دلیل به بعد از اول دی موکول نکنید؛ زیرا مسیر وصول پس از این تاریخ تغییر میکند.
چکهای موجودتان را بررسی کنید
مبلغ، بانک صادرکننده، شعبه مقصد و مشخصات ذینفع چکهای رمزدار موجود را بررسی کنید.
تا پایان آذر از مسیر معمول اقدام کنید
در دوره گذار، چکهای رمزدار صادرشده همچنان از طریق سامانه چکاوک پذیرفته میشوند.
وصول را بیدلیل به روزهای آخر آذر موکول نکنید
از اول دی مسیر واگذاری در چکاوک بسته میشود و برای دریافت وجه باید به شعبه مقصد مراجعه شود.
بعد از اول دی هم چک بیاعتبار نمیشود
اگر چک رمزدار تا آن زمان وصول نشده باشد، وجه آن از بین نمیرود؛ ذینفع میتواند با مراجعه به شعبه مقصد و تکمیل مراحل بانکی وجه را دریافت کند.
چک تضمینشده چیست و چه فرقی با چک رمزدار دارد؟
چک تضمینشده چکی است که بانک به درخواست مشتری و در وجه شخص مشخص صادر میکند و پرداخت وجه آن را تضمین میکند. مبلغ مورد نیاز هنگام صدور تأمین میشود و برخلاف چک عادی، پرداخت آن به موجودی آینده حساب صادرکننده وابسته نیست.
تفاوت مهم چک تضمینشده جدید با چک رمزدار این است که اطلاعات آن در سامانه صیاد ثبت میشود و دارای شناسه یکتای ۱۶ رقمی صیادی است. در نتیجه امکان کنترل و تطبیق اطلاعات چک برای گیرنده فراهم میشود.
| ویژگی | چک رمزدار | چک تضمینشده | چک عادی صیادی |
|---|---|---|---|
| صادرکننده | بانک | بانک به درخواست مشتری | صاحب حساب |
| تضمین بانک برای پرداخت | دارد | دارد | ندارد |
| ثبت در سامانه صیاد | ندارد | دارد | دارد |
| شناسه صیادی | ندارد | شناسه ۱۶ رقمی | دارد |
| قابلیت انتقال به شخص دیگر | مطابق مقررات قبلی | خیر؛ در وجه ذینفع مشخص | مطابق مقررات صیاد |
| وضعیت از ۷ مهر ۱۴۰۵ | صدور متوقف میشود | جایگزین چک رمزدار | بدون تغییر در این بخشنامه |
چرا بانک مرکزی چک رمزدار را حذف کرد؟
یکی از تفاوتهای اساسی دو ابزار به قابلیت رهگیری آنها برمیگردد. چک رمزدار در سامانه یکپارچه صیاد ثبت نمیشد، در حالی که صدور و مشخصات چک تضمینشده در این سامانه ثبت میشود.
این تغییر امکان شناسایی دقیقتر صادرکننده، ذینفع و مشخصات تراکنش را فراهم میکند و کنترل اصالت چک پیش از پذیرش را نیز سادهتر میسازد.
در واقع سیاست جدید را باید بخشی از مسیر گستردهتر بانک مرکزی برای انتقال ابزارهای چک به زیرساختهای قابل رهگیری و الکترونیکی دانست.
چارسو اقتصاد پیشتر در گزارش پایان صدور چک کاغذی تا ۱۴۰۶؛ چکهای قدیمی همچنان معتبر میمانند روند حرکت شبکه بانکی به سمت چکهای الکترونیکی را بررسی کرده است.
چک تضمینشده چه مزیتی برای گیرنده دارد؟
بانک پرداخت وجه را تضمین میکند
چک تضمینشده مانند چک عادی وابسته به موجودی آینده حساب صادرکننده نیست و بانک صادرکننده مسئول پرداخت آن است.
در سامانه صیاد ثبت میشود
صدور چک تضمینشده با شناسه صیادی ثبت میشود و اطلاعات آن قابل کنترل است.
ذینفع مشخص دارد
چک در وجه شخص معین صادر میشود و مطابق ماده ۲۴ قانون صدور چک، انتقال آن به شخص دیگر از طریق ظهرنویسی معتبر نیست.
امکان کنترل اصالت افزایش پیدا میکند
وجود شناسه صیادی امکان تطبیق اطلاعات برگه با اطلاعات ثبتشده در سامانه را فراهم میکند و ریسک پذیرش برگه جعلی یا دستکاریشده را کاهش میدهد.
محدودیت استانی چک رمزدار را ندارد
یکی از مزیتهای چک تضمینشده امکان استفاده و وصول آن در شبکه بانکی بدون محدودیت استانی سابق چک رمزدار است.
در معامله خانه و خودرو از ۷ مهر چه چکی بگیریم؟
این بخشنامه برای معاملات با مبالغ بالا اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا چک رمزدار سالها یکی از ابزارهای رایج پرداخت در معاملات ملک، خودرو و سایر خریدهای بزرگ بود.
از ۷ مهر، در صورت نیاز به ابزار بانکی دارای تضمین پرداخت، چک تضمینشده جایگزین چک رمزدار میشود. انتقال مستقیم بانکی نیز بسته به مبلغ، محدودیتهای بانکی و شرایط معامله میتواند گزینه دیگری باشد.
خریدار: چک را دقیقاً به نام فروشنده بگیرد
نام و مشخصات ذینفع باید پیش از صدور با مدارک فروشنده تطبیق داده شود؛ زیرا چک تضمینشده قابل انتقال به شخص دیگری نیست.
فروشنده: فقط دیدن برگه چک کافی نیست
قبل از تحویل خودرو، سند یا انجام مرحله نهایی معامله، شناسه صیادی و مشخصات ثبتشده چک را بررسی کنید.
مبلغ و مشخصات ذینفع را تطبیق دهید
اطلاعات روی برگه باید با اطلاعات ثبتشده و مشخصات طرف معامله یکسان باشد. هرگونه مغایرت باید پیش از تکمیل معامله بررسی شود.
رسید و مدارک پرداخت را نگه دارید
قرارداد، رسید بانکی، تصویر چک و مدارک مرتبط با پرداخت را حداقل تا پایان کامل معامله و انتقال مالکیت نگهداری کنید.
برای معاملات خودرو، چارسو اقتصاد در گزارش چرا خودرو ارزان نمیشود؟ ۷ دلیل گرانی قیمت خودرو با وجود رکود بازار وضعیت فعلی بازار خودرو را بررسی کرده است.
چطور چک تضمینشده را استعلام کنیم؟
گیرنده باید شناسه صیادی درجشده روی چک را با اطلاعات ثبتشده در سامانه تطبیق دهد. بانک مرکزی پیشتر برای خدمات استعلام چکهای صیادی سرشماره پیامکی ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱ را معرفی کرده و خدمات مرتبط با صیاد از طریق درگاههای بانکی نیز ارائه میشود.
در یک معامله با مبلغ بالا، بهترین کار این است که تنها به ظاهر برگه اعتماد نکنید و پیش از انتقال دارایی، اطلاعات چک را از مسیر بانکی یا سامانهای معتبر کنترل کنید.
آیا چک تضمینشده قابل انتقال به شخص دیگری است؟
خیر. مطابق مقررات چک تضمینشده، وجه آن فقط به ذینفعی پرداخت میشود که مشخصات او روی چک و در سامانه ثبت شده است و ظهرنویسی برای انتقال چک تضمینشده به شخص دیگر اعتبار ندارد.
این موضوع در معاملههای چندمرحلهای اهمیت زیادی دارد. بنابراین خریدار باید از همان ابتدا مشخصات شخصی را که قرار است وجه را دریافت کند به بانک اعلام کند.
آیا چک رمزدار بعد از اول دی باطل میشود؟
خیر. اول دی تاریخ ابطال چکهای رمزدار نیست.
آنچه از این تاریخ متوقف میشود پذیرش و واگذاری چک رمزدار در سامانه چکاوک است. دارنده چک میتواند با مراجعه به شعبه مقصد چک و انجام تشریفات مربوط، برای دریافت وجه اقدام کند.
با این حال، دارندگانی که امکان وصول چک تا پایان آذر را دارند بهتر است کار را به بعد از تغییر فرآیند موکول نکنند.
چک تضمینشده چه زمانی به حساب مینشیند؟
بانک مرکزی شبکه بانکی را موظف کرده همزمان با اجرای سیاست جدید، وجه چک تضمینشده را بهصورت آنی پرداخت کند و پرداخت آن را به فرآیند تسویه بینبانکی موکول نکند.
این تغییر یکی از تفاوتهای عملی مهم سازوکار جدید برای مشتریانی است که در معاملات بزرگ به قطعیت و سرعت پرداخت نیاز دارند.
این تغییر برای مردم دقیقاً چه معنایی دارد؟
برای بیشتر مشتریان بانکی، حذف چک رمزدار به معنای حذف امکان دریافت «چک بانکی تضمینشده» نیست. ابزار تغییر کرده و چک تضمینشده جای آن را میگیرد.
تفاوت مهم این است که ابزار جدید وارد زیرساخت صیاد میشود و امکان رهگیری و تطبیق اطلاعات آن بیشتر است.
| اگر شما… | از ۷ مهر چه کنید؟ |
|---|---|
| چک رمزدار قدیمی دارید | تا پایان آذر از مسیر عادی وصول کنید |
| بعد از اول دی چک رمزدار دارید | به شعبه مقصد چک مراجعه کنید |
| میخواهید خانه بخرید | در صورت استفاده از چک بانکی، چک تضمینشده در وجه فروشنده بگیرید |
| میخواهید خودرو بخرید | مشخصات فروشنده را برای صدور چک تضمینشده دقیق ثبت کنید |
| چک تضمینشده دریافت میکنید | شناسه صیادی و اطلاعات ذینفع و مبلغ را بررسی کنید |
| برگهای با عنوان چک رمزدار جدید بعد از ۷ مهر میبینید | پیش از پذیرش، وضعیت آن را از بانک صادرکننده بررسی کنید |
جمعبندی؛ چک رمزدار حذف میشود اما چکهای قبلی نمیسوزند
از سهشنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ صدور چک رمزدار متوقف و چک تضمینشده جایگزین آن میشود. بنابراین بانکها از این تاریخ نباید چک رمزدار جدید صادر کنند.
اما دارندگان چکهای قبلی نباید ممنوعیت صدور را با ابطال چک اشتباه بگیرند. چکهای رمزدار موجود تا پایان آذر از طریق چکاوک قابل واگذاریاند و بعد از اول دی نیز امکان دریافت وجه با مراجعه ذینفع به شعبه مقصد باقی میماند.
برای معاملات جدید، مهمترین تغییر این است که چک تضمینشده در سامانه صیاد ثبت میشود، شناسه یکتا دارد و در وجه شخص مشخص صادر میشود. در معاملات خانه، خودرو و سایر پرداختهای سنگین، تطبیق اطلاعات چک با اطلاعات ثبتشده پیش از تحویل دارایی باید به بخشی از فرآیند معامله تبدیل شود.
سوالات پرتکرار درباره ممنوعیت چک رمزدار
چک رمزدار از چه تاریخی ممنوع میشود؟
بانکها از سهشنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ دیگر مجاز به صدور چک رمزدار جدید نیستند.
آیا چک رمزدار قبلی از ۷ مهر باطل میشود؟
خیر. چکهای صادرشده قبلی معتبر باقی میمانند و تا پایان آذر امکان واگذاری آنها از طریق چکاوک وجود دارد.
بعد از اول دی با چک رمزدار چه کنیم؟
از اول دی پذیرش چک رمزدار در چکاوک متوقف میشود، اما چک باطل نمیشود. ذینفع باید برای دریافت وجه به شعبه مقصد چک مراجعه کند.
جایگزین چک رمزدار چیست؟
چک تضمینشده بانکی جایگزین چک رمزدار میشود و صدور آن در سامانه صیاد ثبت خواهد شد.
چک تضمینشده چیست؟
چکی است که بانک به درخواست مشتری در وجه شخص مشخص صادر و پرداخت مبلغ آن را تضمین میکند. این چک دارای شناسه صیادی است.
آیا چک تضمینشده قابل انتقال است؟
خیر. چک تضمینشده در وجه ذینفع مشخص صادر میشود و انتقال آن از طریق ظهرنویسی معتبر نیست.
برای خرید خانه و خودرو چک رمزدار بگیریم یا چک تضمینشده؟
از ۷ مهر بانکها چک رمزدار جدید صادر نمیکنند. در صورت استفاده از چک بانکی دارای تضمین پرداخت، ابزار جایگزین چک تضمینشده است و مشخصات آن باید پیش از نهایی کردن معامله بررسی شود.
چک تضمینشده بانک ملی، ملت و سایر بانکها هم مشمول این مقررات است؟
بخشنامه بانک مرکزی خطاب به شبکه بانکی است و محدود به یک بانک خاص نیست.
منابع گزارش
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
چکهای تضمینشده از مهرماه آنی پرداخت میشود؛ ممنوعیت صدور چک رمزدار از هفتم مهرماه
خبرگزاری تسنیم
خبرگزاری مهر
خبرگزاری مهر
خبرگزاری تسنیم
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟