مهلت اجرای مصوبه ترخیص درصدی کالا از گمرک، طبق آخرین ابلاغیه معتبر، روز جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵ به پایان می‌رسد. براساس این مصوبه، ترخیص ۱۰۰ درصدی کالاهای دولتی و ۹۰ درصدی کالاهای مشمول بخش غیردولتی، با شرایط مقرر و بدون دریافت کد رهگیری بانک امکان‌پذیر است. تا پنجشنبه ۱۴ آبان، تمدید تازه‌ای برای دوره بعد از ۱۵ آبان اعلام نشده است؛ با این حال، پایان اعتبار این تسهیلات به معنای ممنوعیت یا توقف کامل ترخیص کالا از گمرک نیست.
به گزارش چارسو اقتصاد، مصوبه ترخیص ۹۰ و ۱۰۰ درصدی کالاها که پیش‌تر با هدف تسهیل واردات و کاهش معطلی محموله‌ها تمدید شده بود، به آخرین روز اعتبار فعلی خود نزدیک می‌شود.
گمرک ایران در مهرماه اعلام کرد این تسهیلات با هماهنگی دستگاه‌های بالادستی تا ۱۵ آبان ۱۴۰۵ تمدید شده و برای اجرا به گمرکات کشور ابلاغ شده است.
آخرین به‌روزرسانی: پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۵. در منابع رسمی و گزارش‌های معتبر بررسی‌شده تا زمان تنظیم این خبر، ابلاغ تمدید جدید برای پس از ۱۵ آبان پیدا نشده است.
مهلت ترخیص درصدی کالا از گمرک دقیقاً چه زمانی تمام می‌شود؟
طبق ابلاغیه سازمان توسعه تجارت ایران به شماره ۸۹۱۱۳۹۵ مورخ ۱۸ مهر ۱۴۰۵، مهلت اجرای ترخیص درصدی کالاهای مشمول تا پایان ۱۵ آبان سال جاری تمدید شده است.
این تاریخ در سال ۱۴۰۵ مصادف با جمعه ۶ نوامبر ۲۰۲۶ است.
بنابراین آنچه در ۱۵ آبان به پایان می‌رسد، اعتبار فعلی تسهیلات ویژه ترخیص درصدی است؛ نه اصل امکان ترخیص کالا طبق مقررات عمومی گمرکی.
در صورتی که تصمیم جدیدی برای تمدید صادر شود، لازم است مرجع ابلاغ، دامنه شمول و تاریخ اجرای آن به‌طور رسمی اعلام شود.
ترخیص درصدی چیست و چه تفاوتی با ترخیص عادی کالا دارد؟
ترخیص درصدی سازوکاری است که به واردکننده واجد شرایط اجازه می‌دهد تمام یا بخشی از محموله مشمول را پیش از تکمیل مرحله مشخصی از تشریفات ارزی، از گمرک خارج کند.
در مصوبه مورد بحث، مهم‌ترین تسهیل، امکان ترخیص کالاهای مشمول بدون دریافت کد رهگیری بانک در مرحله مقرر است.
این امکان به معنای حذف تمام مقررات واردات، پرداخت‌ها، مجوزهای قانونی یا تعهدات ارزی نیست.
برای استفاده از این تسهیلات، نوع کالا، ثبت سفارش معتبر، کد تعرفه و سایر شرایط اعلام‌شده به گمرک اهمیت دارند.
هدف اقتصادی این سازوکار، جلوگیری از توقف طولانی محموله‌های مورد نیاز کشور و تسهیل دسترسی تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان به کالاهای وارداتی است.
چه کالاهایی مشمول ترخیص ۹۰ و ۱۰۰ درصدی هستند؟
بر اساس اطلاعیه تمدید مصوبه، سقف استفاده از تسهیلات برای کالاهای متعلق به بخش دولتی و بخش غیردولتی متفاوت است.
| گروه کالا | سقف ترخیص طبق مصوبه | شرایط و توضیحات |
|---|---|---|
| کالاهای متعلق به وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی | ۱۰۰ درصد | ترخیص بدون کد رهگیری بانک، در محدوده شرایط مصوبه |
| کالاهای بخش غیردولتی مشمول | ۹۰ درصد | دارای ثبت سفارش معتبر و مشمول فهرست کدتعرفه‌های اعلامی به گمرک |
| ۱۰ درصد باقی‌مانده کالاهای سریع‌الفساد غیردولتی | امکان ترخیص تکمیلی | در چارچوب تسهیلات ویژه همان مصوبه |
| ۱۰ درصد باقی‌مانده کالاهای غیرسریع‌الفساد | امکان جایگزینی با کالای جدیدالورود | با رعایت مقررات مربوط و برای جلوگیری از متروکه شدن باقی‌مانده کالا |
| دارو، مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی مشمول | تسهیلات ویژه اسنادی | امکان استفاده از کپی یا حداقل اسناد مطابق مصوبه |
در نتیجه، این مصوبه را نباید مجوز ترخیص ۹۰ درصد همه کالاهای وارداتی بدون توجه به ثبت سفارش یا فهرست تعرفه‌ها تلقی کرد.
تکلیف ۱۰ درصد باقی‌مانده کالاهای غیردولتی چیست؟
یکی از بخش‌های مهم مصوبه به سرنوشت ۱۰ درصد باقی‌مانده محموله‌های بخش غیردولتی مربوط است.
در حالت معمول، استفاده از تسهیلات ۹۰ درصدی به این معناست که همه محموله در همان مرحله از گمرک خارج نمی‌شود.
اما مصوبه برای برخی کالاها، راهکارهای تکمیلی پیش‌بینی کرده است:
کالاهای سریع‌الفساد
برای ۱۰ درصد باقی‌مانده کالاهای سریع‌الفساد بخش غیردولتی، امکان ترخیص طبق تسهیلات ویژه پیش‌بینی شده است تا از خطر فساد یا اتلاف محموله جلوگیری شود.
کالاهای غیرسریع‌الفساد
امکان جایگزینی کالاهای باقی‌مانده با محموله‌های جدیدالورود در چارچوب مقررات اعلام شده است. هدف این اقدام جلوگیری از متروکه شدن کالاهای باقی‌مانده در گمرک است.
محموله‌های دارویی و پزشکی
برای دارو، مواد اولیه دارویی، تجهیزات و ملزومات پزشکی و برخی قطعات مرتبط، تسهیلات ویژه‌ای درباره ارائه کپی یا حداقل اسناد در نظر گرفته شده است.
اجرای این موارد به شرایط پرونده و رویه ابلاغی گمرک مربوط وابسته است و نباید به‌عنوان معافیت عمومی همه واردکنندگان از تشریفات قانونی تفسیر شود.
آیا ترخیص درصدی بعد از ۱۵ آبان تمدید می‌شود؟
تا زمان تنظیم این گزارش، تمدید تازه‌ای پس از ۱۵ آبان ۱۴۰۵ تأیید نشده است.
پیش‌تر محمدرضا فاروقی، رئیس کمیسیون گمرک اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به توقف برخی تسهیلات شرایط اضطرار پس از پایان اعتبار قبلی، ابراز امیدواری کرده بود که مصوبه تا پایان سال تمدید شود.
اما درخواست یا انتظار فعالان اقتصادی برای تمدید، به‌معنای صدور مصوبه جدید نیست.
در نتیجه، مبنای اقدام واردکنندگان باید آخرین بخشنامه معتبر و وضعیت ثبت‌شده در سامانه‌های رسمی باشد.
اگر ترخیص درصدی تمدید نشود، چه اتفاقی برای کالاهای وارداتی می‌افتد؟
در صورت پایان اعتبار مصوبه بدون تمدید یا ابلاغ جایگزین، واردکنندگانی که صرفاً به تسهیلات خاص این مصوبه متکی هستند، دیگر نمی‌توانند ادامه استفاده از آن را قطعی فرض کنند.
در چنین وضعیتی، تعیین تکلیف محموله‌ها براساس مقررات عمومی و سایر مجوزها و تسهیلات معتبر انجام می‌شود.
این تغییر ممکن است برای برخی پرونده‌ها به تکمیل تشریفات ارزی و دریافت کد رهگیری بانک منجر شود؛ اما آثار دقیق آن به وضعیت ثبت سفارش، نوع کالا و سایر مجوزهای موجود بستگی دارد.
بنابراین عبارت «پایان ترخیص درصدی» با «توقف کامل واردات یا ترخیص همه کالاها» یکسان نیست.
واردکنندگان پیش از پایان مهلت ترخیص درصدی چه مواردی را بررسی کنند؟
با نزدیک شدن به پایان اعتبار مصوبه، تعیین وضعیت محموله‌های مشمول اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اعتبار ثبت سفارش و کد تعرفه کالا
واردکننده باید مطمئن شود ثبت سفارش پرونده معتبر است و کد تعرفه محموله در فهرست مشمول تسهیلات قرار دارد.
وضعیت اظهارنامه و مجوزهای قانونی
بررسی مرحله فعلی تشریفات گمرکی، مجوزهای مورد نیاز و وضعیت پرونده در سامانه‌های مربوط ضروری است.
امکان استفاده از تسهیلات ویژه باقی‌مانده کالا
برای محموله‌های سریع‌الفساد یا کالاهایی که ۱۰ درصد آن‌ها باقی مانده است، باید شرایط استفاده از مقررات تکمیلی بررسی شود.
اطلاع از آخرین ابلاغیه معتبر
به دلیل احتمال تغییر مقررات، وضعیت تمدید یا اصلاح مصوبه باید از گمرک اجرایی، گمرک ایران و سامانه‌های رسمی پیگیری شود.
همچنین باید توجه داشت که ۱۵ آبان در سال جاری جمعه است. بنابراین پایان اعتبار مقررات را نباید بدون بررسی با ساعات فعالیت گمرک یا امکان ثبت و تکمیل مراحل اداری در همان روز یکسان دانست.
پایان تسهیلات ترخیص درصدی چه اثری بر تولید و بازار کالا دارد؟
از منظر اقتصادی، اهمیت ترخیص درصدی در کاهش زمان ماندگاری محموله‌های مشمول در گمرک و محدود کردن تأخیر در ورود کالا به چرخه تأمین است.
اگر اجرای این تسهیلات متوقف شود و جایگزین مناسبی وجود نداشته باشد، بخشی از واردکنندگان ممکن است با افزایش زمان انتظار و هزینه‌های مرتبط با نگهداری کالا مواجه شوند.
این موضوع برای مواد اولیه تولید، کالاهای سریع‌الفساد و اقلام ضروری حساسیت بیشتری دارد؛ زیرا تأخیر در دسترسی به آن‌ها می‌تواند برنامه تأمین بنگاه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، بدون آمار رسمی از حجم محموله‌های مشمول، نمی‌توان میزان افزایش هزینه یا اثر قطعی آن بر قیمت مصرف‌کننده را محاسبه کرد.
در نتیجه، مهم‌ترین شاخص برای ارزیابی پیامد پایان مصوبه، تعداد و ارزش محموله‌هایی است که در صورت تمدید نشدن، برای تکمیل تشریفات ارزی با تأخیر مواجه می‌شوند.
جمع‌بندی؛ ۱۵ آبان آخرین روز اعتبار فعلی ترخیص درصدی است
طبق ابلاغیه معتبر سازمان توسعه تجارت و اطلاعیه گمرک ایران، تسهیلات ترخیص درصدی کالا تا پایان جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵ اعتبار دارد.
این مصوبه ترخیص ۱۰۰ درصدی کالاهای دولتی و ۹۰ درصدی کالاهای مشمول غیردولتی را بدون ارائه کد رهگیری بانک در شرایط مقرر امکان‌پذیر کرده و برای کالاهای سریع‌الفساد و محموله‌های دارویی نیز تسهیلات تکمیلی در نظر گرفته است.
تا زمان این به‌روزرسانی، تمدید جدیدی اعلام نشده است. با وجود این، پایان اعتبار مصوبه به معنای توقف کامل ترخیص کالا نیست و وضعیت محموله‌ها باید براساس مقررات معتبر و شرایط هر پرونده تعیین شود.
پرسش‌های مرتبط درباره ترخیص کالا و مقررات گمرکی
آیا ترخیص درصدی تعهد ارزی واردکننده را حذف می‌کند؟
خیر. تسهیل ترخیص بدون دریافت کد رهگیری بانک در مرحله مشخص، لزوماً به معنای حذف تعهدات ارزی، بانکی و سایر مسئولیت‌های قانونی واردکننده نیست.
آیا ثبت سفارش معتبر به‌تنهایی برای خروج کالا از گمرک کافی است؟
خیر. ثبت سفارش یکی از شرایط مهم پرونده است، اما مجوزها، تشریفات گمرکی و سایر الزامات مربوط به نوع کالا نیز باید رعایت شوند.
آیا بعد از پایان اعتبار یک بخشنامه، تمام پرونده‌های باز فوراً باطل می‌شوند؟
خیر. وضعیت پرونده‌های در جریان به متن بخشنامه، مقررات انتقالی احتمالی و مرحله انجام تشریفات وابسته است. بدون ابلاغ مشخص نمی‌توان از ابطال خودکار همه پرونده‌ها سخن گفت.
تفاوت کد رهگیری بانک با شماره ثبت سفارش چیست؟
ثبت سفارش به فرایند ثبت و تأیید اطلاعات واردات مربوط است، اما کد رهگیری بانک در ارتباط با فرایند تأمین ارز و الزامات بانکی واردات کاربرد دارد. این دو شناسه نقش یکسانی ندارند.
منابع مستقیم خبر و مقررات
- ابلاغیه سازمان توسعه تجارت، شماره ۸۹۱۱۳۹۵ مورخ ۱۸ مهر ۱۴۰۵؛ تمدید تا پایان ۱۵ آبان
- خبرگزاری تسنیم، ۱۸ مهر ۱۴۰۵؛ شرایط ترخیص ۹۰ و ۱۰۰ درصدی و تسهیلات تکمیلی
- مملکت آنلاین به نقل از گمرک ایران؛ ابلاغ تمدید مصوبه به گمرکات کشور
- اتاق ایران؛ توضیحات رئیس کمیسیون گمرک درباره تمدید موقت و درخواست ادامه تسهیلات
- خبرگزاری مهر؛ گزارش پایان مهلت ترخیص درصدی در ۱۵ آبان ۱۴۰۵
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟