روابط عمومی سپاه پاسداران در اطلاعیه شماره ۲۱ اعلام کرد که شامگاه چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵، دو نفتکش و یک یدک‌کش در دو حادثه جداگانه در تنگه هرمز دچار آتش‌سوزی شدند. براساس این اطلاعیه، یک نفتکش بزرگ در جنوب تنگه پس از برخورد با مین آتش گرفت و متوقف شد؛ ابرنفتکش دیگری نیز در شرق تنگه دچار حریق گسترده شد و یدک‌کش اعزام‌شده برای اطفای آتش آن هم آتش گرفت. نام شناورها، وضعیت خدمه و علت آتش‌سوزی نفتکش دوم هنوز مشخص نشده و جزئیات این حوادث مستقلاً تأیید نشده است.
به گزارش چارسو اقتصاد، روابط عمومی سپاه صبح پنجشنبه ۱۴ آبان، برابر با ۵ نوامبر ۲۰۲۶، جزئیات این حوادث را منتشر کرد. خبرگزاری‌های تسنیم، ایرنا، رویترز و آنادولو نیز این اطلاعیه را پوشش داده‌اند. سپاه اعلام کرده که هر دو حادثه به تردد شناورها در مسیری مربوط بوده که این نهاد آن را «معبر غیرقانونی» توصیف می‌کند.
جزئیات آتش‌سوزی دو نفتکش و یک یدک‌کش در تنگه هرمز
طبق اطلاعیه سپاه، نخستین حادثه زمانی رخ داد که یک نفتکش بزرگ قصد عبور از معبر جنوبی تنگه هرمز را داشت. سپاه اعلام کرد این نفتکش با مین دریایی برخورد کرد و پس از وقوع آتش‌سوزی از حرکت بازماند.
در حادثه دوم، یک ابرنفتکش هنگام خروج از همین محور در شرق تنگه هرمز دچار آتش‌سوزی گسترده شد. همچنین یدک‌کشی که برای کمک به مهار حریق به نفتکش نزدیک شده بود، آتش گرفت.
در اطلاعیه سپاه علت آتش‌سوزی ابرنفتکش دوم مشخص نشده است؛ بنابراین نمی‌توان برخورد آن با مین را تأیید کرد.
| شناور | موقعیت اعلام‌شده | علت حادثه طبق اطلاعیه | وضعیت |
|---|---|---|---|
| نفتکش اول | معبر جنوبی تنگه هرمز | برخورد با مین دریایی | آتش‌سوزی و توقف |
| ابَرنفتکش دوم | شرق تنگه هرمز | اعلام نشده | حریق گسترده و توقف |
| یدک‌کش | نزدیک ابرنفتکش دوم | آتش‌سوزی هنگام عملیات اطفای حریق؛ علت دقیق نامشخص | وقوع حریق گزارش شده است |
اطلاعات جدول براساس گزارش تسنیم از اطلاعیه سپاه تنظیم شده است و تأیید مستقل تمام جزئیات حوادث محسوب نمی‌شود.
آیا نام نفتکش‌ها و وضعیت خدمه مشخص شده است؟
تا زمان تنظیم این گزارش، سپاه نام، پرچم، شماره شناسایی بین‌المللی (IMO) یا مختصات دقیق نفتکش‌ها و یدک‌کش را اعلام نکرده است. همچنین اطلاعات تأییدشده‌ای درباره تعداد خدمه، مجروحان احتمالی، تلفات یا نشت نفت از این شناورها منتشر نشده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس و رسانه تخصصی دریایی Safety4Sea نیز نوشته‌اند که ادعاهای مربوط به این سه شناور هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است.
در تحول دیگری، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) در هشدار شماره ۱۹۶ از برخورد دو پرتابه ناشناس به یک نفتکش در فاصله حدود ۵۰ مایل دریایی شمال مدینةالشمال قطر خبر داده است. وضعیت خدمه و میزان خسارت این حادثه نیز در زمان انتشار هشدار مشخص نبود.
حادثه ثبت‌شده در شمال قطر نباید با دو حادثه اعلام‌شده توسط سپاه در تنگه هرمز یکسان تلقی شود؛ ارتباط این رویدادها تأیید نشده است.
برای بررسی سوابق حوادث مشابه، گزارش برخورد شناورها با مین‌های دریایی در تنگه هرمز در چارسو اقتصاد نیز مرتبط است.
سپاه درباره مسیر عبور نفتکش‌ها و دو پهپاد لوکاس چه اعلام کرد؟
سپاه در اطلاعیه خود اعلام کرده است که مدیریت تردد در تنگه هرمز همچنان در اختیار نیروی دریایی این نهاد قرار دارد و عبور شناورها از مسیرهای مورد مخالفت آن می‌تواند با خطر برخورد با مین همراه باشد.
در بخش دیگری از اطلاعیه، سپاه مدعی شد یگان جنگ الکترونیک نیروی دریایی این نهاد کنترل دو پهپاد از نوع «لوکاس» را به دست گرفته و آن‌ها را سالم فرود آورده است. این ادعا نیز به بررسی و تأیید مستقل نیاز دارد.
سپاه همچنین آمریکا را به تشویق شناورها برای عبور از مسیرهای مین‌گذاری‌شده متهم کرد و مدعی شد هزینه بیمه و خسارت شناورهای آسیب‌دیده به مالیات‌دهندگان آمریکایی و متحدان منطقه‌ای واشنگتن تحمیل می‌شود.
در این اطلاعیه، آزادسازی منابع مسدودشده ایران نیز با هزینه‌های ادعایی ناشی از این حوادث مقایسه شده است؛ با این حال، رقم مستقل و مستندی برای تأیید این مقایسه ارائه نشده است.
آتش‌سوزی نفتکش‌ها چه تأثیری بر عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز دارد؟
گزارش این حوادث نشان می‌دهد که خطر مین‌های دریایی و آتش‌سوزی شناورها همچنان از نگرانی‌های امنیتی مسیر کشتیرانی تنگه هرمز است. با این حال، وقوع حادثه برای چند شناور به‌تنهایی به معنای بسته‌شدن کامل این آبراه نیست.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا در روزهای اخیر چندین هشدار درباره حوادث امنیتی کشتی‌ها در خلیج فارس و محدوده تنگه هرمز منتشر کرده و به شناورها توصیه کرده است با احتیاط تردد کنند.
از نظر اقتصادی، ادامه چنین حوادثی می‌تواند بر سه بخش اثر بگذارد:
هزینه بیمه جنگ و حمل‌ونقل دریایی
افزایش خطر آسیب به کشتی‌ها ممکن است باعث افزایش حق بیمه، هزینه‌های امنیتی و تأخیر در حمل محموله‌ها شود.
امنیت صادرات نفت
توقف نفتکش‌ها و محدودیت تردد می‌تواند زمان تحویل محموله‌های نفتی و برنامه‌ریزی شرکت‌های کشتیرانی را تحت تأثیر قرار دهد.
انتظارات بازار نفت
افزایش ریسک کشتیرانی می‌تواند بر قیمت نفت اثر بگذارد؛ اما تغییرات قیمت را نمی‌توان بدون بررسی عرضه، تقاضا و سایر تحولات بازار، مستقیماً به این حادثه نسبت داد.
برای بررسی اثر گسترده‌تر ناامنی تنگه هرمز بر انرژی، گزارش مرتبط پیامدهای حوادث دریایی تنگه هرمز برای بازار نفت در چارسو اقتصاد قابل مطالعه است.
جمع‌بندی؛ از حوادث نفتکش‌های تنگه هرمز چه می‌دانیم؟
براساس اطلاعیه شماره ۲۱ سپاه، شامگاه ۱۳ آبان دو نفتکش و یک یدک‌کش در دو حادثه جداگانه دچار آتش‌سوزی شده‌اند. سپاه برخورد نفتکش اول با مین را علت حادثه آن اعلام کرده، اما دلیل حریق نفتکش دوم و وضعیت نهایی هر سه شناور مشخص نشده است.
تا زمان انتشار این گزارش، نام شناورها، وضعیت خدمه، خسارت احتمالی و جزئیات برخورد با مین تأیید مستقل ندارند. هرگونه اطلاعات جدید از شرکت‌های کشتیرانی، مالکان شناورها، نهادهای دریایی یا مراجع رسمی باید به این گزارش اضافه شود.
پرسش‌های تکمیلی درباره ایمنی نفتکش‌ها در تنگه هرمز
آیا آتش‌سوزی نفتکش می‌تواند باعث آلودگی نفتی در دریا شود؟
بله؛ در صورت آسیب به مخازن یا نشت محموله چنین خطری وجود دارد. اما درباره نشت نفت از شناورهای این گزارش، اطلاعات تأییدشده منتشر نشده است.
آیا بیمه کشتی‌ها خسارت برخورد با مین دریایی را پوشش می‌دهد؟
پوشش خسارت به شرایط بیمه‌نامه، پوشش خطرات جنگی، استثناهای قرارداد و علت تأییدشده حادثه بستگی دارد.
آیا وقوع حادثه برای نفتکش‌ها به معنی توقف کامل صادرات نفت از خلیج فارس است؟
خیر. برای اثبات توقف کامل صادرات باید وضعیت واقعی تردد کشتی‌ها، پایانه‌های نفتی و میزان بارگیری بررسی شود. این سه حادثه به‌تنهایی چنین نتیجه‌ای را ثابت نمی‌کنند.
منابع خبر
- خبرگزاری صداوسیما؛ متن اطلاعیه سپاه درباره آتش‌سوزی شناورها، ۱۴ آبان ۱۴۰۵
- رویترز؛ گزارش دو حادثه نفتکش‌ها در تنگه هرمز، ۵ نوامبر ۲۰۲۶
- آنادولو؛ جزئیات اطلاعیه سپاه و حادثه یدک‌کش
- Safety4Sea؛ بررسی نبود تأیید مستقل و حادثه جداگانه شمال قطر
- UKMTO؛ هشدارهای امنیتی و حوادث دریایی منطقه
- آسوشیتدپرس؛ گزارش حوادث دریایی و وضعیت راستی‌آزمایی ادعاها
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟