تردد LNG در تنگه هرمز رکورد جنگ را زد؛ اما هنوز بیش از ۷۵ درصد کمتر از قبل جنگ است

- اندازه متن +

آخرین به‌روزرسانی: ۱۴ مهر ۱۴۰۵

عبور LNG از تنگه هرمز در سپتامبر ۲۰۲۶ به بالاترین سطح از آغاز جنگ رسید، اما هنوز فاصله بزرگی با شرایط عادی دارد. داده‌های ردیابی کشتی بلومبرگ و Kpler نشان می‌دهد دست‌کم سه محموله LNG از اواخر هفته گذشته از تنگه هرمز خارج شده‌اند؛ با این حال جریان گاز طبیعی مایع از این آبراه همچنان بیش از ۷۵ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ است. این شکاف نشان می‌دهد بازگشت محموله‌ها آغاز شده، اما بازار جهانی LNG هنوز با محدودیت عرضه و ریسک بالای حمل‌ونقل در خلیج فارس روبه‌رو است.

به گزارش چارسو اقتصاد، داده‌های تازه بازار حمل‌ونقل انرژی تصویری دوگانه از تنگه هرمز نشان می‌دهد: از یک سو تعداد محموله‌های LNG در سپتامبر به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه رسیده و در روزهای اخیر نیز چند محموله دیگر از آبراه عبور کرده‌اند؛ از سوی دیگر، حجم جریان هنوز بیش از سه‌چهارم پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است.

عبور LNG از تنگه هرمز چقدر افزایش یافته است؟

بر اساس گزارش بلومبرگ و داده‌های Kpler، دست‌کم سه محموله LNG از اواخر هفته گذشته از تنگه هرمز خارج شده‌اند. این حرکت ادامه روند بهبود تدریجی تردد است که در ماه سپتامبر شدت گرفت.

رویترز نیز در گزارش دوم اکتبر اعلام کرد که داده‌های S&P Global از عبور ۱۹ محموله LNG در سپتامبر حکایت دارد که ۱۳ محموله از قطر و ۶ محموله از امارات متحده عربی بوده‌اند. در مقابل، Kpler تعداد محموله‌های ماه سپتامبر را ۲۱ مورد برآورد کرده است. تفاوت این ارقام به روش‌های ردیابی و به‌ویژه خاموش شدن سامانه AIS برخی کشتی‌ها مربوط می‌شود.

شاخص	آخرین وضعیت	منبع
تردد LNG در سپتامبر	بالاترین سطح از آغاز جنگ	بلومبرگ / رویترز
برآورد Kpler از سپتامبر	۲۱ محموله LNG	Kpler / Reuters
برآورد S&P Global	۱۹ محموله؛ ۱۳ قطر و ۶ امارات	S&P Global / Reuters
تردد تازه از اواخر هفته گذشته	دست‌کم ۳ محموله	Bloomberg / Kpler
فاصله با سطح پیش از جنگ	بیش از ۷۵ درصد کمتر	Bloomberg / Kpler

چرا با وجود رکورد سپتامبر، جریان LNG هنوز بیش از ۷۵ درصد کمتر است؟

افزایش تعداد محموله‌ها به معنی بازگشت تنگه هرمز به شرایط عادی نیست. پیش از جنگ، حدود سه محموله LNG در روز از این مسیر خارج می‌شد. اکنون با وجود افزایش تردد در سپتامبر، فاصله با آن سطح همچنان بسیار زیاد است.

بخشی از پیچیدگی محاسبه نیز به «تردد تاریک» مربوط می‌شود. رویترز گزارش داده برخی کشتی‌های مرتبط با قطر هنگام عبور از هرمز فرستنده‌های AIS خود را خاموش کرده‌اند و بعداً در خارج از تنگه دوباره قابل ردیابی شده‌اند. بنابراین آمار لحظه‌ای کشتی‌های قابل مشاهده لزوماً تمام جریان واقعی LNG را نشان نمی‌دهد.

برای درک ابعاد اختلال، داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان می‌دهد جریان LNG از تنگه هرمز از حدود ۱۰.۵ میلیارد فوت‌مکعب در روز در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ به تنها ۰.۸ میلیارد فوت‌مکعب در روز در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ سقوط کرده بود.

چرا تنگه هرمز برای بازار جهانی LNG این‌قدر مهم است؟

اهمیت تنگه هرمز فقط به نفت خام محدود نمی‌شود. بخش بزرگی از صادرات LNG قطر و بخشی از صادرات امارات برای رسیدن به بازارهای آسیایی و اروپایی باید از این آبراه عبور کند. به همین دلیل اختلال در هرمز می‌تواند عرضه قابل دسترس در بازار جهانی LNG را کاهش دهد و رقابت میان خریداران را افزایش دهد.

برای شناخت دقیق‌تر جایگاه این آبراه در تجارت جهانی انرژی، تحلیل چارسو اقتصاد درباره تنگه هرمز و نقش آن به‌عنوان گلوگاه انرژی جهان را بخوانید.

قطر چرا بیش از دیگر صادرکنندگان LNG از اختلال هرمز آسیب می‌بیند؟

قطر یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان LNG جهان است و پایانه راس لفان در داخل خلیج فارس قرار دارد؛ در نتیجه بخش عمده صادرات دریایی این کشور برای دسترسی به آب‌های آزاد به تنگه هرمز وابسته است.

رویترز پیش‌تر گزارش داده بود قطر انرژی به دلیل اختلال در تردد هرمز، وضعیت فورس‌ماژور برای برخی مشتریان از جمله شرکت ایتالیایی Edison و شماری از خریداران آسیایی را تمدید کرده است. طبق این گزارش، صادرات LNG قطر از آوریل به‌شدت کاهش یافته بود و مشتریان ناچار شده‌اند بخشی از محموله‌های از دست‌رفته را از عرضه‌کنندگان دیگر جایگزین کنند.

چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارشی جداگانه بررسی کرده است که اختلال تنگه هرمز چگونه درآمد نفت و گاز قطر را تحت فشار قرار داده است.

افت عبور LNG از هرمز چه اثری بر قیمت گاز اروپا و آسیا دارد؟

کاهش صادرات LNG خلیج فارس، عرضه جهانی را محدود می‌کند و خریداران اروپایی و آسیایی را برای محموله‌های جایگزین وارد رقابت می‌کند. بلومبرگ گزارش کرده کمبود عرضه در ماه گذشته قیمت گاز در اروپا و آسیا را به بالاترین سطوح از اواخر سال ۲۰۲۲ رسانده است.

این اثر برای اروپا فقط به حجم LNG وارداتی مستقیم از قطر محدود نمی‌شود. بازار LNG جهانی است و محموله‌های قابل تغییر مقصد معمولاً به بازاری حرکت می‌کنند که قیمت جذاب‌تری ارائه دهد. بنابراین کاهش عرضه قطر می‌تواند رقابت برای LNG آمریکا، آفریقا و دیگر تولیدکنندگان را افزایش دهد.

چارسو اقتصاد در تحلیل تنگه هرمز چگونه برق اروپا را گران کرد؟ مسیر انتقال شوک از کاهش LNG تا قیمت گاز و برق اروپا را بررسی کرده است.

چرا افزایش صادرات نفت به معنی عادی شدن LNG نیست؟

یکی از مهم‌ترین نکات در داده‌های جدید این است که وضعیت نفت و LNG در تنگه هرمز یکسان نیست. داده‌های Kpler و Vortexa نشان داده‌اند صادرات نفت خام و میعانات خاورمیانه در بخش‌هایی از سپتامبر حتی از سطح پیش از جنگ عبور کرده است؛ در حالی که جریان LNG همچنان بیش از ۷۵ درصد پایین‌تر از سطح قبل جنگ باقی مانده است.

بنابراین افزایش صادرات نفت را نباید به‌عنوان نشانه بازگشت کامل همه تجارت انرژی هرمز تفسیر کرد. نوع کشتی، قراردادهای حمل، بیمه، مبدأ بارگیری و محدودیت‌های عملیاتی LNG با نفت خام متفاوت است.

چه عواملی تعیین می‌کنند تردد LNG به شرایط عادی بازگردد؟

کاهش ریسک امنیتی کشتی‌ها
تداوم حوادث دریایی می‌تواند شرکت‌های کشتیرانی، مالکان کشتی و خریداران LNG را نسبت به افزایش سریع تردد محتاط نگه دارد.
کاهش هزینه بیمه جنگ
حق بیمه ریسک جنگ یکی از هزینه‌های اضافی حمل در مناطق پرریسک است و کاهش آن می‌تواند اقتصاد حمل محموله‌ها را بهبود دهد.
بازگشت پایدار صادرات قطر
چند عبور موفق به‌تنهایی برای اعلام عادی‌شدن بازار کافی نیست. بازار به دنبال تداوم بارگیری و خروج محموله‌ها از راس لفان در چند هفته متوالی خواهد بود.
کاهش تردد تاریک
افزایش استفاده عادی از AIS می‌تواند شفافیت داده‌های ردیابی را بیشتر کند و ارزیابی دقیق‌تری از حجم واقعی جریان LNG به بازار بدهد.

آخرین وضعیت LNG تنگه هرمز در یک نگاه

موضوع	وضعیت فعلی
روند تردد LNG	در حال افزایش نسبت به ماه‌های گذشته
سپتامبر ۲۰۲۶	بالاترین سطح تردد از آغاز جنگ
برآورد Kpler	۲۱ محموله در سپتامبر
تردد تازه	دست‌کم ۳ محموله از اواخر هفته گذشته
فاصله با قبل جنگ	بیش از ۷۵ درصد کمتر
بازگشت کامل به شرایط عادی	هنوز تأیید نشده است

جمع‌بندی؛ LNG برگشته، اما هرمز هنوز عادی نشده است

داده‌های سپتامبر و عبور محموله‌های جدید نشان می‌دهد صادرات LNG از خلیج فارس وارد مرحله‌ای از بازیابی تدریجی شده است. با این حال، مهم‌ترین عدد همچنان فاصله بیش از ۷۵ درصدی جریان LNG با سطح پیش از جنگ است.

در نتیجه، رکورد سپتامبر را باید نشانه بهبود نسبت به ماه‌های بحرانی دانست، نه پایان بحران. برای بازار جهانی گاز، معیار مهم‌تر از عبور چند محموله، تداوم صادرات قطر و امارات، کاهش ریسک دریایی و بازگشت پایدار جریان LNG به سطوح نزدیک پیش از جنگ خواهد بود.

سوالات متداول درباره عبور LNG از تنگه هرمز

عبور LNG از تنگه هرمز چقدر کمتر از قبل جنگ است؟
بر اساس داده‌های ردیابی کشتی بلومبرگ و Kpler، با وجود افزایش تردد در سپتامبر، جریان LNG همچنان بیش از ۷۵ درصد پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است.
چند محموله LNG در سپتامبر از تنگه هرمز عبور کرد؟
Kpler عبور ۲۱ محموله LNG در سپتامبر را برآورد کرده است. داده‌های S&P Global نیز ۱۹ محموله شامل ۱۳ محموله قطر و ۶ محموله امارات را ثبت کرده است.
چرا صادرات LNG قطر به تنگه هرمز وابسته است؟
پایانه اصلی صادرات LNG قطر در راس لفان داخل خلیج فارس قرار دارد و کشتی‌های حامل LNG برای رسیدن به دریای عمان و بازارهای جهانی باید از تنگه هرمز عبور کنند.
کاهش صادرات LNG از هرمز چه اثری بر اروپا دارد؟
کاهش عرضه LNG خلیج فارس می‌تواند رقابت اروپا و آسیا برای محموله‌های جایگزین را افزایش دهد و در شرایط محدودیت عرضه، فشار صعودی بر قیمت گاز ایجاد کند.
آیا افزایش تردد در سپتامبر به معنی بازگشایی کامل تنگه هرمز است؟
خیر. افزایش تردد نشانه بازیابی نسبی است، اما جریان LNG هنوز بسیار پایین‌تر از سطح پیش از جنگ قرار دارد و بخشی از کشتی‌ها نیز با خاموش کردن AIS عبور می‌کنند.