شیوع مجدد کرونا در ایران وارد مرحله افزایشی شده است. تازه‌ترین گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت نشان می‌دهد نسبت نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ در هفته منتهی به ۳ مهر ۱۴۰۵ از ۸.۹ درصد به ۱۷.۴ درصد رسیده و در یک هفته تقریباً دو برابر شده است. همزمان، رئیس انجمن متخصصین عفونی نیز نسبت به ادامه روند افزایشی موارد ابتلا در هفته‌های آینده هشدار داده است. با این حال، وزارت بهداشت تأکید دارد افزایش شاخص‌ها به‌تنهایی به معنای وضعیت بحرانی یا ظهور یک ویروس ناشناخته جدید نیست.
آخرین به‌روزرسانی: ۸ مهر ۱۴۰۵
شیوع مجدد کرونا در ایران؛ آمار رسمی چه می‌گوید؟
کرونا بار دیگر در ایران روند افزایشی پیدا کرده است؛ اما این بار برای بررسی وضعیت فقط به گزارش‌های پراکنده یا اظهارات کارشناسان متکی نیستیم.
براساس تازه‌ترین گزارش گروه تخصصی مدیریت سل، جذام و بیماری‌های حاد تنفسی مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، نسبت نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ در نظام مراقبت دیده‌وری طی هفته بیست‌وهفتم سال ۱۴۰۵، یعنی هفته منتهی به ۳ مهر، به ۱۷.۴ درصد رسیده است.
این شاخص در هفته قبل ۸.۹ درصد بود؛ بنابراین نسبت نمونه‌های مثبت در فاصله یک هفته تقریباً دو برابر شده و از آستانه هشدار بالا عبور کرده است.
| شاخص | هفته قبل | آخرین وضعیت |
|---|---|---|
| نسبت نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ | ۸.۹ درصد | ۱۷.۴ درصد |
| مراجعان سرپایی با علائم شبه‌آنفلوانزا | ۶.۵ درصد | ۸.۱ درصد |
| بیماران بستری با علائم عفونت تنفسی شدید | ۷.۴ درصد | ۱۰.۵ درصد |
این اعداد نشان‌دهنده افزایش گردش ویروس‌های تنفسی و به‌ویژه کووید-۱۹ در داده‌های دیده‌وری هستند، اما نباید عدد ۱۷.۴ درصد را به اشتباه به این معنا تفسیر کرد که «۱۷.۴ درصد کل جمعیت ایران به کرونا مبتلا شده‌اند». این رقم مربوط به نسبت نمونه‌های مثبت در نظام مراقبت دیده‌وری است.
رئیس انجمن متخصصین عفونی درباره افزایش کرونا چه گفت؟
آمیتیس رمضانی، عضو هیأت علمی انستیتو پاستور ایران و رئیس انجمن متخصصین عفونی، نیز از افزایش موارد کرونا خبر داده و گفته است روند صعودی ابتلا از بهار ۱۴۰۵ آغاز شده است.
به گفته او، میزان ابتلا در ابتدای بهار کمتر از یک درصد گزارش می‌شد اما در هفته‌های اخیر به حدود ۱۷ درصد رسیده و با توجه به روند موجود، امکان ادامه افزایش موارد در هفته‌های آینده وجود دارد.
نکته مهم این است که تازه‌ترین گزارش وزارت بهداشت نیز جهت این روند را تأیید می‌کند و نسبت نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ را ۱۷.۴ درصد اعلام کرده است.
آیا ایران وارد موج جدید کرونا شده است؟
داده‌های فعلی از افزایش محسوس گردش کووید-۱۹ حکایت دارند، اما استفاده از عبارت «موج جدید گسترده کرونا» در این مرحله نیازمند احتیاط است.
قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، پیش‌تر توضیح داده بود که عبور برخی شاخص‌های مراقبتی از آستانه هشدار به معنای بروز وضعیت بحرانی یا ظهور یک عامل بیماری‌زای جدید نیست؛ بلکه علامتی برای افزایش مراقبت و آمادگی نظام سلامت است.
بنابراین دقیق‌ترین توصیف وضعیت فعلی این است: گردش کرونا در ایران افزایش قابل‌توجهی پیدا کرده و شاخص نمونه‌های مثبت از آستانه هشدار عبور کرده است، اما شواهد موجود به‌تنهایی برای اعلام یک وضعیت بحرانی جدید کافی نیست.
سویه XFG چیست و آیا کرونای جدید وارد ایران شده است؟
یکی از مهم‌ترین یافته‌های تازه وزارت بهداشت به نوع ویروس در گردش مربوط می‌شود.
براساس گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، تمام ۷۸ نمونه PCR مثبت کووید-۱۹ که طی ماه گذشته تحت توالی‌یابی ژنتیکی قرار گرفته‌اند، متعلق به سویه اومیکرون و زیررده XFG بوده‌اند.
همچنین تمام نمونه‌های بررسی‌شده شهریور و ۸۹ درصد نمونه‌های مرداد متعلق به RV.1، یکی از زیررده‌های XFG.23.1.3، گزارش شده‌اند.
این یافته به معنای ظهور یک «کرونای ناشناخته جدید» نیست. XFG در سطح جهانی نیز تحت پایش قرار دارد و براساس شواهد موجود، خطر اضافی اثبات‌شده‌ای نسبت به سایر واریانت‌های فعلی برای آن گزارش نشده است.
چرا کرونا دوباره در ایران افزایش پیدا کرده است؟
افزایش موارد کرونا الزاماً یک علت واحد ندارد. تغییر در میزان گردش واریانت‌های ویروس، افزایش تماس‌های اجتماعی و رفتار ویروس در دوره‌های مختلف می‌تواند بر روند ابتلا اثر بگذارد.
آمیتیس رمضانی نیز تأکید کرده است که برخلاف برخی ویروس‌های تنفسی، کووید-۱۹ دیگر الگوی فصلی کاملاً قابل پیش‌بینی ندارد و افزایش آن صرفاً محدود به ماه‌های سرد نیست.
همزمانی آغاز پاییز و بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها نیز اهمیت پایش بیماری‌های تنفسی را بیشتر می‌کند، اما نمی‌توان بدون داده مستقل، افزایش فعلی کرونا را صرفاً به بازگشایی مدارس نسبت داد.
کرونا بیشتر شده یا آنفلوانزا؟
هر دو ویروس در کشور در گردش هستند، اما تازه‌ترین داده‌های دیده‌وری نشان می‌دهد افزایش کووید-۱۹ در مقطع فعلی قابل‌توجه‌تر است.
در هفته منتهی به ۳ مهر، از میان ۲۲۳ نمونه تنفسی گرفته‌شده از مراجعان دارای علائم شبه‌آنفلوانزا یا عفونت تنفسی شدید، نسبت نمونه‌های مثبت آنفلوانزا ۱.۷ درصد و نسبت نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ ۱۷.۴ درصد گزارش شده است.
البته این اعداد مربوط به نظام مراقبت دیده‌وری هستند و نباید به کل جمعیت کشور تعمیم مستقیم داده شوند.
علائم کرونا در موج فعلی چیست؟
علائم کووید-۱۹ می‌تواند با سایر عفونت‌های تنفسی همپوشانی زیادی داشته باشد و تنها براساس علائم نمی‌توان با اطمینان میان کرونا، آنفلوانزا و سایر ویروس‌های تنفسی تفاوت گذاشت.
تب و احساس ناخوشی عمومی
تب، لرز یا احساس ضعف می‌تواند در عفونت‌های تنفسی از جمله کووید-۱۹ دیده شود.
گلودرد و سرفه
گلودرد، سرفه و علائم دستگاه تنفسی فوقانی از علائمی هستند که ممکن است در کووید و سایر ویروس‌های تنفسی مشاهده شوند.
آبریزش یا گرفتگی بینی
این علائم اختصاصی کرونا نیستند و در عفونت‌های تنفسی مختلف دیده می‌شوند.
خستگی و بدن‌درد
احساس خستگی، ضعف و درد عضلانی نیز ممکن است همراه بیماری ایجاد شود.
وجود این علائم به‌تنهایی برای تشخیص کرونا کافی نیست و در افراد دارای علائم شدید، بیماری زمینه‌ای یا شرایط پرخطر، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری دارد.
چه کسانی باید در برابر افزایش کرونا بیشتر مراقب باشند؟
افزایش گردش ویروس برای همه افراد اهمیت دارد، اما احتمال بروز عوارض جدی در برخی گروه‌ها بیشتر است.
سالمندان
افراد مسن، به‌خصوص در صورت ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای، باید نسبت به علائم تنفسی و تشدید بیماری حساس‌تر باشند.
افراد دارای بیماری زمینه‌ای
بیماری‌های مزمن قلبی، ریوی و برخی شرایط پزشکی می‌توانند خطر عوارض ناشی از عفونت‌های تنفسی را افزایش دهند.
افراد دارای ضعف سیستم ایمنی
افرادی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند باید درباره اقدامات پیشگیرانه و نحوه برخورد با علائم با پزشک خود مشورت کنند.
با افزایش کرونا دوباره باید ماسک بزنیم؟
وزارت بهداشت با افزایش شاخص‌های کووید-۱۹ بر تقویت اقدامات پیشگیرانه تأکید کرده است. رعایت بهداشت دست، تهویه مناسب فضاهای بسته و احتیاط هنگام بروز علائم تنفسی از توصیه‌های اعلام‌شده هستند.
استفاده از ماسک به‌ویژه برای افراد دارای علائم تنفسی، افراد پرخطر و در محیط‌های بسته و شلوغ می‌تواند بخشی از اقدامات کاهش انتقال عفونت‌های تنفسی باشد.
افرادی که علائم بیماری دارند نیز بهتر است تماس نزدیک با سالمندان، بیماران زمینه‌ای و افراد دارای ضعف سیستم ایمنی را تا زمان بهبود محدود کنند.
آیا احتمال افزایش بیشتر کرونا در هفته‌های آینده وجود دارد؟
رئیس انجمن متخصصین عفونی با توجه به روند صعودی فعلی، نسبت به احتمال افزایش موارد در هفته‌های آینده هشدار داده است.
با این حال، میزان واقعی ادامه این روند به داده‌های هفته‌های بعد نظام مراقبت وزارت بهداشت بستگی دارد. یک هفته افزایش شدید برای پیش‌بینی قطعی مسیر هفته‌های آینده کافی نیست.
به همین دلیل سه شاخص باید در گزارش‌های بعدی وزارت بهداشت دنبال شوند:
درصد نمونه‌های مثبت کووید-۱۹
مشخص می‌کند روند ۱۷.۴ درصدی فعلی ادامه پیدا کرده، ثابت مانده یا کاهش یافته است.
افزایش موارد بستری
برای سنجش شدت واقعی موج، وضعیت بستری و عفونت‌های تنفسی شدید اهمیت بیشتری از افزایش صرف موارد مثبت دارد.
تغییر واریانت غالب
توالی‌یابی ژنتیکی مشخص خواهد کرد XFG همچنان غالب می‌ماند یا ترکیب واریانت‌های در گردش تغییر می‌کند.
جمع‌بندی؛ کرونا برگشته اما آیا باید نگران باشیم؟
آخرین داده‌های رسمی نشان می‌دهد گردش کووید-۱۹ در ایران به‌طور محسوسی افزایش یافته است. نسبت نمونه‌های مثبت در نظام مراقبت دیده‌وری طی یک هفته از ۸.۹ درصد به ۱۷.۴ درصد رسیده و از آستانه هشدار بالا عبور کرده است.
در عین حال، داده‌های موجود فعلاً نشان‌دهنده ظهور یک ویروس ناشناخته یا اثبات خطر بیشتر واریانت XFG نیستند. بنابراین وضعیت فعلی نه باید نادیده گرفته شود و نه با تعبیرهایی مانند بازگشت بحران سال‌های نخست همه‌گیری بزرگ‌نمایی شود.
مهم‌ترین موضوع در هفته‌های آینده، جهت حرکت آمار موارد مثبت، بستری‌های تنفسی و گزارش‌های جدید مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت خواهد بود.
سؤالات پرتکرار درباره شیوع مجدد کرونا
آیا تست خانگی کرونا هنوز می‌تواند عفونت را تشخیص دهد؟
تست‌های آنتی‌ژن خانگی می‌توانند در برخی موارد عفونت را شناسایی کنند، اما نتیجه منفی به‌خصوص در مراحل ابتدایی بیماری الزاماً عفونت را رد نمی‌کند. در افراد پرخطر یا دارای علائم شدید، تصمیم درباره آزمایش و درمان بهتر است براساس نظر پزشک باشد.
از کجا بفهمیم کرونا گرفته‌ایم یا آنفلوانزا؟
علائم این دو بیماری می‌تواند بسیار شبیه باشد و تشخیص قطعی صرفاً براساس تب، سرفه یا گلودرد همیشه ممکن نیست. آزمایش و ارزیابی پزشکی در موارد لازم می‌تواند به تشخیص کمک کند.
اگر یکی از اعضای خانواده کرونا گرفت چه کار کنیم؟
تهویه مناسب، کاهش تماس نزدیک به‌ویژه با افراد پرخطر، رعایت بهداشت دست و استفاده مناسب از ماسک می‌تواند احتمال انتقال عفونت‌های تنفسی در محیط خانه را کاهش دهد.
آیا XFG از سویه‌های قبلی کرونا خطرناک‌تر است؟
براساس اطلاعات فعلی، شواهد کافی برای اثبات خطر بیشتر XFG نسبت به سایر واریانت‌های در گردش وجود ندارد و این واریانت همچنان تحت پایش قرار دارد.
چه علائمی نیاز به مراجعه فوری پزشکی دارند؟
تنگی نفس یا دشواری واضح در تنفس، درد یا فشار مداوم قفسه سینه، کاهش سطح هوشیاری و بدترشدن قابل‌توجه وضعیت عمومی از علائمی هستند که نیازمند ارزیابی سریع پزشکی‌اند.
منابع
خبرگزاری تسنیم؛ گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت
آخرین داده‌های رسمی درباره افزایش نسبت نمونه‌های مثبت کووید-۱۹، عفونت‌های تنفسی و نتایج توالی‌یابی واریانت XFG.
خبرگزاری تسنیم؛ هشدار وزارت بهداشت درباره روند افزایشی کرونا
گزارش اقدامات و هشدارهای معاونت بهداشت درباره افزایش شاخص‌های کووید-۱۹ و ضرورت تقویت مراقبت‌های پیشگیرانه.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟