انصارالله یمن اعلام کرده یک پهپاد جاسوسی و شناسایی ScanEagle منتسب به ارتش عربستان را هنگام پرواز بر فراز استان صعده سرنگون کرده است. حزام الاسد، عضو دفتر سیاسی انصارالله، این خبر را اعلام کرده؛ با این حال تا زمان تنظیم این گزارش، تأیید مستقلی از سرنگونی این پهپاد یا واکنش رسمی عربستان به ادعای تازه منتشر نشده است. ScanEagle یک پهپاد شناسایی ساخت شرکت آمریکایی Insitu، زیرمجموعه بوئینگ، است که سابقه استفاده نظامی و سرنگونی نمونه‌هایی از آن در جنگ یمن وجود دارد.
آخرین به‌روزرسانی: ۸ مهر ۱۴۰۵
انصارالله از سرنگونی پهپاد عربستان در صعده خبر داد
حزام الاسد، عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن، از سرنگونی یک پهپاد شناسایی و جاسوسی منتسب به عربستان سعودی در آسمان استان صعده خبر داده است.
براساس ادعای مطرح‌شده از سوی انصارالله، پهپاد سرنگون‌شده از نوع ScanEagle بوده؛ پهپادی شناسایی که توسط شرکت آمریکایی Insitu، از شرکت‌های زیرمجموعه بوئینگ، توسعه یافته است.
انصارالله مدعی است این پهپاد هنگام انجام مأموریت شناسایی در حریم هوایی صعده هدف قرار گرفته است.
تا زمان انتشار این گزارش، چارسو اقتصاد تأیید مستقلی از سرنگونی پهپاد مورد ادعا یا بیانیه رسمی عربستان درباره این حادثه پیدا نکرده است؛ بنابراین اصل سرنگونی و مالکیت سعودی پهپاد در این مرحله باید به‌عنوان ادعای انصارالله گزارش شود.
پهپاد ScanEagle چیست و چه کاربردی دارد؟
ScanEagle یک سامانه پهپادی کوچک برای مأموریت‌های شناسایی، نظارت و جمع‌آوری اطلاعات است که توسط شرکت Insitu توسعه یافته است؛ شرکتی که زیرمجموعه بوئینگ محسوب می‌شود.
این خانواده پهپادی برای انجام مأموریت‌های طولانی‌مدت شناسایی طراحی شده و به دلیل شیوه پرتاب و بازیابی خود، برای عملیات از مناطقی که باند پرواز معمولی در دسترس نیست نیز قابل استفاده است.
مأموریت اصلی
ScanEagle عمدتاً برای نظارت، شناسایی و جمع‌آوری اطلاعات تصویری مورد استفاده قرار می‌گیرد و یک پهپاد رزمی سنگین در رده MQ-9 نیست.
سازنده
این سامانه توسط Insitu توسعه یافته است؛ شرکتی آمریکایی که زیرمجموعه بوئینگ است.
پرتاب بدون باند
ScanEagle با سامانه پرتاب مخصوص به هوا فرستاده می‌شود و برای عملیات به باند فرود متعارف نیاز ندارد.
کاربرد نظامی
توان ماندگاری و تجهیزات شناسایی، این سامانه را برای پایش مناطق عملیاتی و جمع‌آوری اطلاعات مناسب کرده است.
آیا پهپاد سرنگون‌شده واقعاً ۱۱.۲۵ میلیون دلار قیمت دارد؟
نسبت‌دادن رقم ۱۱.۲۵ میلیون دلار به قیمت یک فروند ScanEagle قابل اتکا نیست.
این عدد در برخی گزارش‌های قدیمی مرتبط با انصارالله نیز به‌عنوان ارزش ScanEagle تکرار شده است، اما قراردادهای خرید این سامانه معمولاً فقط شامل یک بدنه پرنده نیستند.
برای نمونه، قراردادهای فروش خارجی ScanEagle می‌توانند مجموعه‌ای از چند فروند پهپاد، محموله‌های شناسایی، تجهیزات کنترل زمینی، قطعات یدکی، آموزش، پشتیبانی فنی و خدمات عملیاتی را در بر بگیرند.
به همین دلیل، تقسیم‌نکردن هزینه قرارداد به اجزای آن و معرفی کل رقم یک قرارداد یا سامانه به‌عنوان «قیمت یک پهپاد» می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
بنابراین چارسو اقتصاد رقم ۱۱.۲۵ میلیون دلار را به‌عنوان ارزش قطعی پهپاد سرنگون‌شده گزارش نمی‌کند.
آیا این اولین ScanEagle سرنگون‌شده در جنگ یمن است؟
خیر. ادعای سرنگونی پهپادهای ScanEagle در یمن سابقه دارد.
انصارالله در سال‌های گذشته چندین بار اعلام کرده نمونه‌هایی از این پهپاد را در مناطق مختلف یمن هدف قرار داده است. در برخی موارد تصاویر لاشه پهپاد نیز بعداً توسط رسانه‌های نزدیک به انصارالله منتشر شده است.
در یکی از نمونه‌های جدیدتر، در ۲۳ اوت ۲۰۲۶ نیز انصارالله اعلام کرد یک پهپاد ScanEagle منتسب به عربستان را بر فراز استان حجه در شمال‌غرب یمن سرنگون کرده است.
در آن مورد نیز منابع خبری گزارش کردند عربستان سعودی بلافاصله ادعای انصارالله را تأیید نکرد.
چرا صعده در تنش یمن و عربستان اهمیت دارد؟
استان صعده در شمال یمن و در مجاورت مرز عربستان سعودی قرار دارد و از مهم‌ترین مناطق تحت کنترل انصارالله محسوب می‌شود.
موقعیت جغرافیایی صعده باعث شده تحولات نظامی این استان مستقیماً با امنیت مرزی عربستان و روند تنش میان ریاض و انصارالله ارتباط پیدا کند.
در هفته‌ها و ماه‌های اخیر نیز گزارش‌هایی از افزایش دوباره درگیری‌های مرزی، حملات پهپادی و تحرکات نظامی میان طرفین منتشر شده است.
تنش یمن و عربستان دوباره در حال افزایش است؟
تحولات اخیر فقط به یک پهپاد محدود نیست. در هفته‌های گذشته مجموعه‌ای از ادعاهای متقابل درباره حملات پهپادی، درگیری‌های مرزی و عملیات نظامی منتشر شده است.
انصارالله در اوت ۲۰۲۶ مسئولیت حملاتی به فرودگاه نجران و تأسیسات متعلق به آرامکو در جنوب عربستان را نیز برعهده گرفت. درباره میزان خسارت و نتایج برخی از این حملات، روایت طرفین متفاوت بوده و همه جزئیات به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند.
در چنین شرایطی، سرنگونی احتمالی یک پهپاد شناسایی اهمیت عملیاتی دارد؛ زیرا پهپادهای ISR برای پایش تحرکات، جمع‌آوری اطلاعات و افزایش آگاهی میدانی استفاده می‌شوند.
جمع‌بندی؛ درباره پهپاد عربستان در صعده چه می‌دانیم؟
انصارالله یمن اعلام کرده یک پهپاد شناسایی ScanEagle منتسب به ارتش عربستان را در آسمان استان صعده سرنگون کرده است. حزام الاسد، عضو دفتر سیاسی این جنبش، این ادعا را مطرح کرده اما تا زمان تنظیم این گزارش، تأیید مستقل یا واکنش رسمی عربستان درباره حادثه در دسترس نیست.
همچنین رقم ۱۱.۲۵ میلیون دلار که به‌عنوان قیمت این پهپاد مطرح شده، برای یک فروند ScanEagle قابل تأیید نیست و ممکن است با هزینه یک سامانه یا قرارداد شامل تجهیزات و خدمات متعدد اشتباه شده باشد.
اهمیت اصلی این حادثه نه قیمت یک پهپاد، بلکه احتمال قرارگرفتن آن در روند گسترده‌تر افزایش دوباره تنش میان انصارالله و عربستان است؛ روندی که در صورت گسترش به تأسیسات انرژی و مسیرهای دریایی می‌تواند پیامد اقتصادی جدی‌تری پیدا کند.
سؤالات پرتکرار درباره پهپاد ScanEagle و جنگ یمن
آیا ScanEagle پهپاد انتحاری است؟
خیر. ScanEagle اساساً برای مأموریت‌های شناسایی، نظارت و جمع‌آوری اطلاعات طراحی شده و در رده پهپادهای انتحاری قرار نمی‌گیرد.
چرا پهپادهای شناسایی برای عملیات نظامی مهم هستند؟
این پهپادها می‌توانند اطلاعات تصویری و میدانی درباره موقعیت‌ها و تحرکات را در اختیار نیروهای عملیاتی قرار دهند و آگاهی موقعیتی آنها را افزایش دهند.
آیا ScanEagle ساخت بوئینگ است؟
این پهپاد توسط شرکت آمریکایی Insitu توسعه یافته است. Insitu از شرکت‌های زیرمجموعه بوئینگ محسوب می‌شود.
آیا انصارالله قبلاً هم ScanEagle سرنگون کرده است؟
بله. در سال‌های گذشته چندین ادعای سرنگونی ScanEagle در یمن منتشر شده و در برخی موارد تصاویر لاشه نیز از سوی رسانه‌های مرتبط با انصارالله انتشار یافته است.
چرا درگیری یمن و عربستان می‌تواند روی قیمت نفت اثر بگذارد؟
اثر اقتصادی زمانی جدی‌تر می‌شود که درگیری‌ها امنیت تأسیسات نفتی عربستان یا مسیرهای مهم کشتیرانی و صادرات انرژی در دریای سرخ را تحت تأثیر قرار دهند. یک حادثه منفرد لزوماً چنین اثری ایجاد نمی‌کند.
منابع
Nation Press؛ گزارش سرنگونی ScanEagle سعودی در حجه در اوت ۲۰۲۶
برای بررسی سابقه اخیر ادعاهای انصارالله درباره پهپادهای ScanEagle و وضعیت تأیید عربستان.
المسیره؛ سابقه استفاده و سرنگونی ScanEagle در جنگ یمن
منبع وابسته به انصارالله برای بررسی روایت این گروه درباره ScanEagle؛ ادعاهای عملیاتی این منبع نیازمند انتساب و تأیید مستقل هستند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟