بازار سرمایهی ایران در شرایطی هفدهمین عرضۀ اولیۀ سال ۱۴۰۵ را تجربه میکند که شاخص کل بورس در هفتههای اخیر نوسانات محسوسی را پشت سر گذاشته و حجم معاملات خرد نیز روندی نسبتاً کَمنوسان داشته است. ورود شرکت دامپروری و لبنی رضوی بهعنوان هفدهمین شرکت تازهوارد به فرابورس، در حالی رقم میخورد که صنعت لبنیات کشور با چالشهای متعددی از جمله نرخگذاری دستوری، افزایش هزینههای تولید و نوسانات قیمت نهادههای دامی مواجه است. با این حال، عرضۀ اولیۀ سهام این شرکت میتواند برای سرمایهگذارانی که به دنبال تنوعبخشی به سبد سهام خود هستند، فرصتی تازه محسوب شود.
روش ترکیبی عرضۀ این سهام شامل حراج برای سرمایهگذاران واجدشرایط و قیمت ثابت برای عموم سهامداران، همراه با ارائۀ اختیار فروش تبعی ۳۰ درصدی بالاتر از قیمت کشفشده، ساختاری نسبتاً جذاب را برای متقاضیان فراهم کرده است. با توجه به قیمت ارزشگذاری ۷,۰۲۶ ریالی و زمان سررسید اختیار فروش در شهریور ۱۴۰۶، تحلیل دقیق بنیادی شرکت و وضعیت صنعت لبنیات، پیشنیاز اصلی تصمیمگیری برای مشارکت در این عرضه محسوب میشود.
۵ نکته کلیدی دربارهی عرضۀ اولیۀ «لبن»
عرضۀ اولیۀ سهام شرکت دامپروری و لبنی رضوی با نماد «لبن» در شرایطی انجام میشود که صنعت لبنیات با معضلات متعددی دستبهگریبان است. در ادامه، مهمترین ابعاد این عرضه، ساختار آن و نکات قابل توجه برای سرمایهگذاران، بر اساس اطلاعات منتشرشده و تحلیل وضعیت بازار، بررسی شده است.
۱. ترکیب عرضه: ۸ درصد سهام در دو مرحلۀ حراج و قیمت ثابت
شرکت دامپروری و لبنی رضوی معادل یک میلیارد سهم (۸ درصد از کل سهام خود) را در دو مرحله روانۀ بازار میکند. در مرحلۀ اول، ۳۱۲.۵ میلیون سهم (معادل ۲.۵ درصد) به روش حراج و با حداکثر سهمیهی ۳,۹۱۰,۰۰۰ سهمی، مختص سرمایهگذاران واجدشرایط خواهد بود. در مرحلۀ دوم، ۶۸۷.۵ میلیون سهم (معادل ۵.۵ درصد) به روش قیمت ثابت کشفشده، با حداکثر سهمیهی ۱,۳۷۵ سهمی، در اختیار سهامداران حقیقی و حقوقی قرار میگیرد. این ساختار ترکیبی، امکان مشارکت گروههای مختلف سرمایهگذاران را فراهم کرده است.
۲. قیمت ارزشگذاری ۷,۰۲۶ ریالی؛ ارزشگذاری در محدودۀ صنعت؟
قیمت پایۀ ارزشگذاری برای هر سهم «لبن» مبلغ ۷,۰۲۶ ریال تعیین شده است که در بازار دوم فرابورس مورد معامله قرار خواهد گرفت. این قیمت در مقایسه با نسبتهای قیمت به سود (P/E) صنعت لبنیات در بازار سرمایه که بهطور میانگین بین ۶ تا ۹ واحد نوسان دارد، نیازمند بررسی دقیق صورتهای مالی شرکت و پیشبینی سودآوری آتی آن است. با توجه به فشار هزینههای تولید و نرخ تورم بخشی، ارزیابی بنیادی این نماد برای سرمایهگذاران بلندمدت ضروری به نظر میرسد.
۳. اختیار فروش تبعی با قیمت اعمال ۳۰ درصد بالاتر از قیمت کشفشده
یکی از ویژگیهای جذاب این عرضه، ارائۀ اختیار فروش تبعی (Option) به خریداران مرحلۀ دوم است. بر اساس این مکانیزم، سهامدارانی که در روز عرضۀ اولیه سهام خریداری کنند، حق فروش سهام خود را با قیمت اعمال ۳۰ درصد بالاتر از قیمت کشفشده در روز عرضه، در سررسید ۲۱ شهریور ۱۴۰۶ خواهند داشت. این ابزار مشتقه که برای نخستینبار در سال جاری در برخی عرضههای اولیه استفاده شده، میتواند تا حدی ریسک نوسان قیمت را برای سرمایهگذاران کاهش دهد و جذابیت این نماد را برای خریداران بلندمدت افزایش دهد.
۴. مشاور عرضه و متعهد خرید؛ کارگزاری رضوی و تأمین سرمایۀ دماوند
فرآیند مشاوره و اجرای این عرضۀ اولیه بر عهدۀ کارگزاری رضوی بهعنوان مشاور عرضه گذاشته شده است. همچنین تأمین سرمایۀ دماوند بهعنوان متعهد خرید (Underwriter) در این عرضه حضور دارد که میتواند اطمینان نسبی از تکمیل عرضه و مدیریت نقدشوندگی سهام در روز معاملاتی را برای سرمایهگذاران فراهم کند. حضور یک نهاد مالی با تجربه بهعنوان متعهد خرید، معمولاً نشانهای از اعتبار نسبی عرضه و برنامهریزی دقیق برای استقبال بازار تلقی میشود.
۵. هفدهمین عرضۀ اولیۀ سال؛ روند صعودی عرضهها در نیمۀ دوم سال
با احتساب این عرضه، تعداد شرکتهای جدیدالورود به بازار سرمایه در سال جاری به ۱۷ مورد میرسد. پیش از این، سهام شرکتهایی چون شیفتۀ آرای شرق، کولان سل، رهیاب پیام گستران، توسعهی مالی فیروزه، پاریز شرق، تادیکو، کشت و صنعت هلال، زرین ذرت شاهرود، رینگ اسپرت نور نیریز، احیا استیل فولاد بافت، آکو باتری ایرانیان، نیروی برق سبز منجیل، سیمان تجارت مهریز، گروه پتروشیمی تابان فردا و فنرسازی زر گلپایگان و زیست اروند فارمد در بورس و فرابورس پذیرهنویسی شدهاند. این آمار نشان از شتاب گرفتن عرضههای اولیه در نیمۀ دوم سال دارد و میتواند به افزایش عمق بازار و تنوع نمادهای معاملاتی کمک کند.
آیا ورود «لبن» به فرابورس، صنعت لبنیات را متحول میکند؟
با وجود ساختار جذاب عرضۀ اولیه و مکانیزم اختیار فروش تبعی که میتواند تا حدی از نوسانات شدید قیمتی جلوگیری کند، چشمانداز شرکت دامپروری و لبنی رضوی در میانمدت و بلندمدت، بیش از هر چیز به تحولات کلان صنعت لبنیات وابسته است. این صنعت که سالها با معضلات ساختاری از جمله نرخگذاری دستوری، کمبود نقدینگی، افزایش هزینههای انرژی و نهادههای دامی و نیز رقابت با محصولات وارداتی غیررسمی دستبهگریبان بوده، نیازمند یک بازنگری اساسی در سیاستهای حمایتی و تنظیمگری است.
از سوی دیگر، با توجه به ظرفیتهای صادراتی فرآوردههای لبنی ایران به کشورهای همسایه و منطقه، در صورت بهبود فضای کسبوکار و اصلاح مقررات، شرکتهای این صنعت میتوانند به بازیگران مهمی در عرصۀ منطقهای تبدیل شوند. با این حال، سرمایهگذاران حقیقی که قصد مشارکت در این عرضۀ اولیه را دارند، باید پیش از هر تصمیمی، نسبت به مطالعۀ دقیق گزارشهای مالی شرکت، ارزیابی نسبتهای مالی و بررسی چشمانداز صنعت لبنیات در بودجۀ سال آینده و سیاستهای تجاری کشور اقدام کنند. در نهایت، سهام «لبن» با پشتوانۀ اختیار فروش ۳۰ درصدی و قیمت پایۀ ۷,۰۲۶ ریالی، میتواند گزینهای برای سرمایهگذاران با افق زمانی میانمدت باشد که به دنبال فرصتهای جدید در سبد دارایی خود هستند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟