تحلیل بازار بورس هفته آخر تیر

بورس تهران هفته گذشته با بازگشتی موفق توانست روند صعودی خود را حفظ کند. در ابتدای هفته شاخص کل زیر فشار فروش نمادهای بزرگ عقب نشست اما با حمایت خریداران تا انتهای هفته به مدار صعودی بازگشت. شاخص هم‌وزن با اتکا به تحرک سهم‌های کوچک‌تر مسیری آرام رو به بالا را حفظ کرد. البته این واگرایی در کنار خروج محسوس پول حقیقی نشان داد که بازار سرمایه در حال حاضر در حالت بدون ریسک معامله نمی‌شود.

کارنامه عددی بازار و مسیر جداگانه شاخص‌ها

در بازه تیرماه شاخص کل بورس از سطح پنج میلیون و ۱۲۵ هزار واحد به چهار میلیون و ۸۸۴ هزار واحد رسید که افتی معادل ۴.۳۷ درصد را ثبت کرد. در همین بازه شاخص هم‌وزن با رشد حدود یک درصدی از یک میلیون و ۳۴۲ هزار واحد به یک میلیون و ۳۵۶ هزار واحد رسید و همین شکاف نشان داد که فشار فروش عمدتا روی نمادهای شاخص‌ساز و بزرگ متمرکز بوده است.

در یکی از روزهای پایانی هفته، شاخص کل با کاهش سه هزار و ۴۵۵ واحدی معادل منفی ۰.۰۷ درصد در سطح چهار میلیون و ۸۸۴ هزار و ۹۶ واحد قرار گرفت، در حالی که شاخص هم‌وزن با رشد ۹ هزار و ۳۸۶ واحدی معادل ۰.۷ درصد به یک میلیون و ۳۵۶ هزار و ۱۰۹ واحد صعود کرد.

در روز سه شنبه که مهم ترین روز معاملاتی بازار بود، شاهد بازگشت و سبزپوشی نمادها بودیم که تصویری متفاوت و پرشور را رقم زد. شاخص کل با جهش ۷۴ هزار و ۴۶ واحدی معادل ۱.۵۴ درصد به چهار میلیون و ۸۸۷ هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۲۶ هزار و ۵۰۹ واحدی معادل ۲.۰۱ درصد ارتفاع یک میلیون و ۳۴۶ هزار واحد را تجربه کرد.

در همان روز تعداد صف‌های خرید به ۴۸۳ نماد رسید و تنها ۱۳ نماد در صف فروش باقی ماندند که خود گویای بهبود مقطعی جو معاملات بود. از منظر نقدینگی، حجم معاملات به ۲۷.۶ میلیارد برگه سهم و ارزش معاملات به ۲۵ هزار و ۱۴ میلیارد تومان رسید، اما نشانه‌های ضعف تقاضا نیز آشکار بود.

سرانه خرید حقیقی‌ها ۹۵.۷ میلیون تومان و سرانه فروش ۱۳۳.۱ میلیون تومان ثبت شد و نسبت قدرت خرید به فروش به منفی ۱.۳۹ رسید که برتری فروشندگان را تایید می‌کرد. مهم‌تر از همه، خروج ۷۹۵ میلیارد تومان پول حقیقی در یک روز، نشان داد حقیقی ها با احتیاط بیشتری در حال معامله کردن سهم هستند.

با این حال داده‌های میان‌مدت تصویر امیدوارکننده‌تری دارند، چرا که مجموع ورود پول حقیقی از ۲۹ اردیبهشت تا ۲۹ تیرماه از مرز ۳۵ همت گذشته و بیشترین ورود روزانه در ۲۵ خرداد با ۹.۴ همت رقم خورده است.

عوامل مثبت و منفی که هفته را ساختند

مهم‌ترین محرک بازار انتشار گزارش‌های عملکرد فصل بهار و ارائه صورت‌های مالی سه‌ماهه بود. بررسی گزارش‌ها نشان داد در بخش قابل توجهی از شرکت‌ها به‌ویژه صنایع تولیدی، سطح سودآوری و کیفیت عملکرد عملیاتی فراتر از برآوردهای پیشین بازار بوده و همین موضوع توانست نگاه فعالان را تا حدی از فضای پرریسک سیاسی دور کند.

بهبود حاشیه سود، رشد درآمد عملیاتی و ثبات نسبی در روند فروش باعث شد نسبت‌های ارزندگی در مقایسه با قیمت‌های فعلی همچنان جذاب بماند و بخشی از رشد بازار به‌جای هیجان، پشتوانه‌ای از جنس سودآوری واقعی پیدا کند.

در مقابل، عوامل منفی نیز کم‌وزن نبودند. بالا گرفتن آتش جنگ میان ایران و آمریکا سبب شد فروش هیجانی در بازار حاکم شود. اما برخلاف دو تجربه پیشین که با آغاز درگیری بازار تعطیل شد، این بار معاملات فعال ماند البته ابهام درباره احتمال تعطیلی در صورت کشیده شدن جنگ به تهران، بر ذهن معامله‌گران سنگینی می‌کرد.

در کنار این موضوع، نزدیکی به تعطیلات آخر هفته بخشی از فعالان را به شناسایی سود و کاهش ریسک سوق داد و برگزاری مجامع متعدد شرکت‌ها با توقف تعداد زیادی از نمادها، گردش نقدینگی را کاهش داد. بازارهای موازی مانند دلار و نفت نیز سیگنال قدرتمندی به بورس مخابره نکردند و همین کمبود محرک باعث شد حتی گزارش‌های مطلوب برخی شرکت‌ها اثر محدودی بر قیمت‌ها بگذارد.

جمع‌بندی وضعیت و راهکار پیش روی سرمایه‌گذاران

مجموع شواهد نشان می‌دهد بازار سرمایه برای شروع رشد بعدی نیاز به ثبات شرایط و پیش بینی پذیری دارد. ارزندگی بنیادی شرکت‌ها همچنان پابرجاست و ارزش جایگزینی بالای دارایی‌ها یکی از دلایل اصلی حفظ اعتماد بخشی از فعالان به شمار می‌رود.

نکته مثبت آنکه با وجود روند نزولی، نقدشوندگی بازار حفظ شده که مهم‌ترین معیار پویایی یک بازار محسوب می‌شود و حضور خریدهای قابل توجه حقوقی‌ها و سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، از مدیریت شرایط حکایت دارد.

برای سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز، ورود نقدینگی تازه در شرایط ابهام‌آلود کنونی توصیه نمی‌شود و بخشی از سبد می‌تواند برای کاهش ریسک به سمت صندوق‌های طلا و صندوق‌های درآمد ثابت هدایت شود. صندوق‌های درآمد ثابت با سود تقریبا تضمینی و نقدشوندگی بالا، مطلوب‌ترین گزینه برای کسانی است که قصد خروج موقت از سهام را دارند.

در مقابل، سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر با تجربه می‌توانند وضعیت فعلی را فرصتی برای خرید سهام ارزنده بدانند. در این میان صنایع داخلی و ریالی که مصرف‌کننده یا مخاطب داخلی دارند اولویت بیشتری پیدا می‌کنند و گروه‌های بانکی، دارویی، خودرویی و غذایی هم از نظر ارزندگی و هم متناسب با شرایط تحریمی، جذاب ارزیابی می‌شوند.

سرمایه‌گذاری مستقیم در طلا و ارز برای افق کوتاه‌مدت و میان‌مدت پیشنهاد نمی‌شود، زیرا نوسان این بازارها ریسک بالایی به همراه دارد. چشم‌انداز هفته پیش رو به احتمال زیاد بازاری متعادل با تمایل صعودی خواهد بود که رشد آن متکی به تداوم اثر گزارش‌های قوی بهار و انتخاب سهم‌های دارای پشتوانه بنیادی است.

تا زمانی که ریسک جنگ برطرف نشود بخشی از نقدینگی محتاطانه رفتار خواهد کرد، اما غلبه نسبی منطق ارزندگی بر ترس‌های کوتاه‌مدت می‌تواند از افت‌های شدید جلوگیری کند و زمینه را برای بازگشت تدریجی اعتماد فراهم سازد.