در شرایطی که اقتصاد ایران طی ۳۹ روز با جنگ رمضان و درگیری مستقیم مواجه بود، دادههای تجارت خارجی تصویری متفاوت از آنچه انتظار میرفت ارائه میدهد.
برخلاف نگرانیها درباره اختلال در تأمین کالاهای اساسی، روند واردات و ترخیص نهتنها متوقف نشد، بلکه با حفظ یک جریان پایدار، نقش کلیدی در کنترل بازار داخلی ایفا کرد.
این عملکرد را میتوان نشانهای از فعال بودن زیرساختهای لجستیکی و هماهنگی میان نهادهای اجرایی دانست.
عاملی که در ادبیات اقتصادی بهعنوان یکی از ارکان «پدافند اقتصادی» شناخته میشود.
با این حال، افت جزئی در حجم ترخیص نسبت به دوره قبل از بحران، نشان میدهد که حتی سیستمهای نسبتاً پایدار نیز از شوکهای بیرونی مصون نیستند.
نشانههای پایداری بازار در شرایط جنگی
نشانه اول، حجم قابل توجه ترخیص کالاهای اساسی است.
در بازه ۳۹ روزه، حدود ۲.۹ میلیون تن کالا ترخیص شده که معادل میانگین روزانه ۷۴ هزار تن است؛ رقمی که نشاندهنده تداوم جریان تأمین حتی در شرایط بحرانی است.
نشانه دوم، تنوع اقلام حیاتی وارداتی است.
سبد واردات شامل کالاهای استراتژیک مانند غلات، روغن، گوشت، نهادههای دامی و تجهیزات پزشکی بوده که نقش مستقیمی در امنیت غذایی و سلامت عمومی دارند.
نشانه سوم، بسیج ظرفیت حملونقل است.
بیش از ۱۱۲ هزار کامیون و بیش از ۳ هزار واگن ریلی در این دوره به کار گرفته شدهاند؛ نشانهای از استفاده حداکثری از زیرساختهای لجستیکی کشور.
آیا اقتصاد ایران در برابر شوکها مقاومتر شده است؟
تجربه این دوره نشان میدهد که اقتصاد ایران در حوزه تأمین کالاهای اساسی به سطحی از تابآوری رسیده است، اما این پایداری همچنان شکننده است.
تداوم تنشهای خارجی میتواند با افزایش هزینههای لجستیکی و محدودیتهای تجاری، فشار بیشتری بر این زنجیره وارد کند.
در این میان، تقویت زیرساختهای حملونقل، تنوعبخشی به مسیرهای وارداتی و افزایش ذخایر راهبردی، مسیر اصلی ارتقای تابآوری اقتصادی خواهد بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟