علیرضا زاکانی، شهردار تهران، روز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد موضوع اجرای طرح «تورم صفر» برای ۶۰ تا ۷۰ میلیون نفر در کمیسیون اقتصادی دولت تصویب شده است. این طرح با هدف عرضه کالاهای اساسی با قیمت ثابت طراحی شده و اجرای اولیه آن در تهران آغاز شده است. بااین‌حال، هنوز تاریخ شروع سراسری، فهرست نهایی کالاها و جزئیات مشمولان در سطح کشور اعلام نشده و تصویب در کمیسیون به معنای ثابت‌شدن قیمت همه کالاهای بازار نیست.
طرح تورم صفر برای ۶۰ تا ۷۰ میلیون نفر چه زمانی اجرا می‌شود؟
به گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا زاکانی در ۱۹ آبان ۱۴۰۵ در جمع شورای شهرداران اعلام کرد که موضوع اجرای طرح تورم صفر برای ۶۰ تا ۷۰ میلیون ایرانی در جلسه پیشین کمیسیون اقتصادی دولت به تصویب رسیده است.
شهردار تهران پیش‌تر نیز در گفت‌وگوی ۵ آبان با خبرگزاری تسنیم گفته بود که با دستور رئیس‌جمهور، کمیته‌ای پنج‌نفره برای بررسی توسعه این الگو به سایر شهرهای کشور تشکیل شده است.
این اظهارات از پیشرفت روند بررسی طرح در دولت حکایت دارد؛ اما هنوز زمان آغاز اجرای سراسری، فهرست مراکز عرضه خارج از تهران، نحوه تأمین مالی و شرایط دقیق مشمولان اعلام نشده است.
بنابراین، جمعیت ۶۰ تا ۷۰ میلیون نفری فعلاً جمعیت هدف اعلام‌شده است و نباید آن را به معنای ثبت‌نام یا دریافت قطعی کالا توسط این تعداد از شهروندان دانست.
طرح تورم صفر چیست و قیمت کدام کالاها ثابت می‌ماند؟
طرح تورم صفر، برنامه شهرداری تهران برای عرضه سهمیه مشخصی از کالاهای اساسی با قیمت تثبیت‌شده در دوره شش‌ماهه است.
این طرح به معنای صفرشدن تورم اقتصاد ایران، رایگان‌شدن کالاها یا ثابت‌ماندن قیمت تمام محصولات در فروشگاه‌های کشور نیست.
بر اساس توضیحات شهرداری تهران، سبد اولیه شامل ۱۲ قلم کالای اساسی است:
- برنج و گوشت منجمد
- روغن، ماکارونی، سویا، خرما و شکر
- پنج نوع حبوبات شامل عدس، نخود، لپه، لوبیا چیتی و لوبیا قرمز
زاکانی اعلام کرده بود که قیمت اقلام مشمول طرح برای مدت شش ماه ثابت نگه داشته می‌شود. این تثبیت قیمت به کالاها، مقادیر و کانال‌های فروش تعیین‌شده در طرح محدود است.
آیا مرغ، پنیر و رب به سبد تورم صفر اضافه شده‌اند؟
شهرداری تهران پیش‌تر اعلام کرده بود که قرار است از آبان، مرغ، رب گوجه‌فرنگی و پنیر به ۱۲ قلم اولیه اضافه شوند تا تعداد کالاهای مشمول به ۱۵ قلم برسد.
عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، نیز در گزارشی که ۶ آبان از سوی مهر منتشر شد، از عرضه ۱۵ قلم کالای اساسی با قیمت مصوب در شبکه میادین میوه و تره‌بار، فروشگاه‌های شهروند و سامانه شهرزاد خبر داد.
بااین‌حال، برای اطمینان از موجودی و قیمت هر یک از سه قلم جدید در مراکز مشخص، باید فهرست به‌روز همان مرکز یا سامانه شهرزاد بررسی شود.
جدول آخرین وضعیت اجرای طرح تورم صفر در تهران و کشور
| موضوع | تهران | اجرای سراسری |
|---|---|---|
| وضعیت طرح | اجرای اولیه از مهر ۱۴۰۵ اعلام شده است | زاکانی از تصویب موضوع در کمیسیون اقتصادی دولت خبر داده است |
| جمعیت هدف | خانوارهای تهرانی مطابق اطلاعات سامانه شهرزاد | ۶۰ تا ۷۰ میلیون نفر، طبق اظهارات زاکانی |
| کالاهای مشمول | ۱۲ قلم پایه؛ توسعه سبد به ۱۵ قلم اعلام شده است | فهرست نهایی اعلام نشده |
| نحوه دریافت | شهرزاد، میادین منتخب و فروشگاه‌های شهروند | هنوز مشخص نشده |
| تاریخ آغاز | مهر ۱۴۰۵ | هنوز اعلام نشده |
| دوره تثبیت قیمت | شش ماه برای کالاهای مشمول | جزئیات نهایی اعلام نشده |
سهمیه هر نفر در طرح تورم صفر چقدر است؟
زاکانی در گفت‌وگوی ۵ آبان با تسنیم، سهمیه ماهانه برخی کالاهای اصلی را به ازای هر نفر اعلام کرده است:
| کالای اساسی | سهمیه ماهانه اعلام‌شده برای هر نفر |
|---|---|
| برنج | ۲ کیلوگرم |
| گوشت | ۵۰۰ گرم |
| سویا | ۵۰۰ گرم |
| حبوبات | ۱ کیلوگرم |
| روغن | ۴۰۰ گرم |
| شکر | ۲۵۰ گرم |
این ارقام به طرح تهران مربوط هستند و هنوز نباید آن‌ها را سهمیه قطعی همه خانوارهای کشور دانست. مقدار نهایی و قیمت قابل پرداخت هر خانوار در سامانه خرید نمایش داده می‌شود.
چطور از سامانه شهرزاد برای خرید کالاهای طرح تورم صفر استفاده کنیم؟
در مدل اجراشده در تهران، خانوارها می‌توانند از طریق سامانه شهرزاد شهرداری تهران اطلاعات خانوار و سهمیه خرید خود را بررسی کنند.
طبق توضیحات شهرداری، سرپرست خانوار با ثبت اطلاعات هویتی و کد ملی در بخش طرح تورم صفر، تعداد اعضای خانوار و مقدار کالای قابل خرید را مشاهده می‌کند.
برای دریافت کالا، سه مسیر اعلام شده است:
- ثبت سفارش غیرحضوری در سامانه شهرزاد و تحویل در منزل؛
- خرید یا دریافت از میادین منتخب میوه و تره‌بار شهرداری تهران؛
- مراجعه به فروشگاه‌های شهروند مجری طرح.
در مرحله نخست، ۱۰۸ میدان میوه و تره‌بار و ۱۸ فروشگاه شهروند به‌عنوان مراکز عرضه اعلام شده بودند. امکان استفاده از هر مرکز و موجودی کالا باید در زمان خرید بررسی شود.
تا زمان اعلام دستورالعمل ملی، ثبت‌نام شهروندان سایر استان‌ها در طرح تهران به معنای احراز مشمولیت در برنامه سراسری نیست.
آیا طرح تورم صفر باعث کاهش قیمت کالاهای اساسی در بازار می‌شود؟
از نظر اقتصادی، تثبیت قیمت در یک شبکه عرضه می‌تواند هزینه خرید مقدار مشخصی از کالاهای ضروری را برای خانوارهای مشمول قابل پیش‌بینی‌تر کند.
اما تأثیر آن بر قیمت کل بازار به میزان عرضه، استمرار تأمین کالا و سهم شبکه مجری از خرید خانوارها بستگی دارد. اگر تقاضا از ظرفیت تأمین بیشتر شود، ممکن است کمبود موجودی یا افزایش مراجعه به مراکز عرضه ایجاد شود.
در مقابل، تأمین پایدار کالا و کاهش هزینه واسطه‌گری می‌تواند فشار هزینه‌ای بخشی از خرید خانوار را کاهش دهد.
این موضوع با وضعیت تأمین ارز و واردات کالاهای اساسی نیز ارتباط دارد. چارسو اقتصاد در گزارش مطالبات ارزی واردکنندگان و چالش تأمین کالاهای اساسی، تأثیر مشکلات مالی واردکنندگان بر استمرار عرضه کالا را بررسی کرده است.
برای مقایسه با روند پیشین بازار نیز می‌توان جدول قیمت کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۳ مهر ۱۴۰۵ را مشاهده کرد. این جدول مربوط به تاریخ یادشده است و قیمت لحظه‌ای بازار محسوب نمی‌شود.
تفاوت طرح تورم صفر با کالابرگ الکترونیکی چیست؟
طرح تورم صفر و کالابرگ الکترونیکی دو سازوکار حمایتی متفاوت هستند.
در کالابرگ، اعتبار خرید مشخصی بر اساس ضوابط طرح به خانوار مشمول اختصاص می‌یابد. اما در مدل تورم صفر تهران، تمرکز بر تثبیت قیمت کالاهای معین در شبکه عرضه مشخص و در سقف سهمیه خرید خانوار است.
بنابراین تصویب موضوع طرح تورم صفر به معنای افزایش خودکار اعتبار کالابرگ یا واریز پول جدید به حساب شهروندان نیست.
برای اطلاع از اعتبار و زمان‌بندی برنامه دیگر، گزارش زمان شارژ کالابرگ آبان ۱۴۰۵ و جدول مبالغ خانوارها در چارسو اقتصاد منتشر شده است.
جمع‌بندی؛ طرح تورم صفر چه زمانی روی هزینه خانوار اثر می‌گذارد؟
به گفته علیرضا زاکانی، موضوع اجرای طرح تورم صفر برای ۶۰ تا ۷۰ میلیون نفر در کمیسیون اقتصادی دولت تصویب شده است؛ اما جزئیات اجرای سراسری هنوز اعلام نشده است.
در تهران، مدل تثبیت قیمت کالاهای اساسی از مهر آغاز شده و شهرداری برنامه توسعه سبد اولیه ۱۲ قلمی به ۱۵ قلم را مطرح کرده است.
از نظر اقتصادی، اثر واقعی طرح بر معیشت خانوارها به قیمت پرداختی، مقدار سهمیه، موجودی کالا و امکان دسترسی مستمر بستگی دارد. ثابت‌ماندن قیمت چند کالای منتخب، به‌تنهایی به معنای مهار تورم کل اقتصاد یا ثابت‌شدن قیمت همه کالاهای بازار نیست.
آخرین وضعیت در ۲۰ آبان ۱۴۰۵: تصویب موضوع اجرای ملی در کمیسیون اقتصادی دولت به نقل از زاکانی اعلام شده، اما تاریخ شروع سراسری و شرایط نهایی مشمولان هنوز مشخص نیست. این گزارش با انتشار دستورالعمل رسمی جدید به‌روزرسانی خواهد شد.
منابع و مستندات خبر
- خبرگزاری مهر، ۱۹ آبان ۱۴۰۵؛ اعلام زاکانی درباره تصویب موضوع طرح تورم صفر برای ۶۰ تا ۷۰ میلیون نفر
- خبرگزاری تسنیم، ۵ آبان ۱۴۰۵؛ گفت‌وگوی تفصیلی زاکانی درباره سهمیه کالاها و امکان اجرای ملی
- خبرگزاری تسنیم، ۱۵ مهر ۱۴۰۵؛ قیمت ثابت کالاهای مشمول و سازوکار خرید در سامانه شهرزاد
- خبرگزاری تسنیم؛ برنامه افزودن مرغ، پنیر و رب به سبد طرح تورم صفر
- بازنشر گزارش مهر، ۶ آبان ۱۴۰۵؛ اظهارات سخنگوی شهرداری درباره عرضه ۱۵ قلم کالای اساسی
- سامانه شهرزاد شهرداری تهران؛ بررسی سهمیه و خرید کالاهای مشمول طرح
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟