تحلیل بازار خودرو در هفته سوم اردیبهشت

بازار خودرو در سایه رکود عمیق معاملاتی، شاهد جهش‌های قیمتی در خودروهای مونتاژی و رکود در خودروهای داخلی بود که تضادی آشکار با ادعای مقامات دولتی مبنی بر ثبات تولید و تامین ورق فولادی دارد.

در حالی که وزارت صمت این التهابات را به سوداگری و عددسازی دلالان در فضای مجازی تقلیل می‌دهد، ریشه بحران در تغییرات نرخ ارز گمرکی، تبعات شرایط جنگی، افت عملی عرضه و سیاست‌های سرکوب قیمتی گذشته است.

جدول تغییرات قیمت هفتگی خودروهای پرفروش را مشاهده کنید:

دلیل اصلی نوسانات شدید و جهش‌های میلیاردی قیمت خودرو چیست؟

این افزایش قیمت‌ها فاقد منطق اقتصادی بوده و صرفاً روی کاغذ و در پلتفرم‌های آنلاین رخ می‌دهد، در حالی که خرید و فروش عملی در بازار متوقف است.

دلیل عمده این نوسانات، رفتار هیجانی ناشی از تورم انتظاری، سوءاستفاده دفاتر واسطه‌ای از فضای ملتهب برای عددسازی، ترس از کمبود مواد اولیه (فولاد و محصولات پتروشیمی) و پیامدهای بلندمدت قیمت‌گذاری دستوری است که باعث شده خودروهای دارای نقص قطعه در پارکینگ‌ها بمانند و عرضه متناسب با تقاضا نباشد.

اثر نرخ ارز و تورم بر بازار خودرو

نوسانات نرخ ارز تاثیر دوگانه‌ای داشته است؛ از یک سو با افزایش نرخ یورو در محاسبات گمرکی (از حدود ۷۵ هزار تومان به ۱۵۵ هزار تومان)، هزینه‌های واردات به شدت بالا رفته و از سوی دیگر بازار خودرو همگام با رشد ارز به سرعت صعودی می‌شود، اما در زمان افت ارز مقاومت نشان می‌دهد.

همچنین فضای جنگی منطقه و نااطمینانی‌های سیاسی، ریسک سرمایه‌گذاری را افزایش داده و رفتار گله‌ای متقاضیان برای حفظ ارزش دارایی را تشدید کرده است.

واقعیت کف بازار چیست؟

تضاد اصلی در اظهارات وزیر صمت و سخنگوی این وزارتخانه است که مکرراً تاکید می‌کنند مشکلی در تامین ورق فولادی وجود ندارد و افزایش قیمت‌ها را توهمی و کار سوداگران می‌دانند؛ اما در واقعیتِ کف بازار، واردات از مسیر امارات مسدود شده و جایگزینی عمان ۳۰۰ میلیون تومان به هزینه خودروها افزوده است. ضمن اینکه کارشناسان معتقدند چالش‌های صنعت خودرو بسیار فراتر از تامین فولاد است و اطمینان‌بخشی‌های دولتی صرفاً جنبه خبردرمانی دارد.

وضعیت آمار واردات و خرید و فروش خودرو

آمارهای دولتی نشان‌دهنده روند رو به رشد واردات است. واردات از ۱۲ هزار دستگاه در سال ۱۴۰۲ به ۶۰ هزار دستگاه در ۱۴۰۳ و ورود ۴۸۰۰ دستگاه در فروردین سال جاری رسیده است.

خودروسازان داخلی نظیر ایران‌خودرو و سایپا نیز فروش فوق‌العاده بدون قرعه‌کشی با موعد تحویل ۳۰ تا ۹۰ روزه را آغاز کرده‌اند.

با این وجود، بازار به این عرضه‌ها واکنشی نشان نداده و عدم عرضه محصولات پرالتهاب مانند ری‌را و هایما توسط ایران‌خودرو نشان می‌دهد که خودروسازان تمایلی به از بین بردن اختلاف قیمت فاحش کارخانه و بازار ندارند.

توصیه‌های کاربردی برای خریداران و سرمایه‌گذاران بازار خودرو

تا پایان تابستان، بازار خودرو در وضعیت رکود تورمی باقی بماند، اما با فروکش کردن شوک‌های جنگی و ثبات نسبی نرخ ارز، در شش‌ماهه دوم سال احتمال کاهش قیمت‌ها وجود دارد.

بنابراین، به افرادی که ضرورت فوری برای خرید یا فروش خودرو ندارند، اکیداً توصیه می‌شود در شرایط فعلی از ورود هیجانی به بازار خودداری کنند تا حباب قیمت‌های کاذب ایجاد شده توسط دلالان تخلیه شود.