تحلیل بازار بورس هفته چهارم تیر

بازار بورس تهران هفته‌ای سنگین و سخت را پشت سر گذاشت که در آن شاخص کل با افت ۷.۴۳ درصدی به چهار میلیون و ۸۹۳ هزار و ۸۳۴ واحد رسید و عملاً بخش قابل توجهی از رشد ماه‌های گذشته را پس داد. شروع دوباره جنگ و ریسک تعطیلی بازار و هدف قرار گرفتن زیرساخت ها، عواملی بودند که سبب ریزش بازار شدند.

نتیجه این ترکیب، پنج روز کاری متوالی همراه با خروج پول حقیقی و غلبه محتاطانه فروشندگان بر معاملات بود، هرچند برخی نمادهای کوچک و صنایع دارای گزارش‌های مالی مطلوب توانستند تا حدی از این موج عقب‌نشینی جا بماند.

 افت هفت درصدی شاخص کل و مقاومت نسبی نمادهای کوچک

شاخص کل در پایان هفته با کاهش ۷.۴۳ درصدی روی سطح چهار میلیون و ۸۹۳ هزار واحد ایستاد، در حالی که شاخص کل هم‌وزن با افت کمتری معادل ۴.۱۹ درصد به یک میلیون و ۳۲۶ هزار و ۱۴۳ واحد رسید و شاخص کل فرابورس نیز با کاهش ۵.۵۹ درصدی در سطح ۳۸ هزار و ۲۷۱ واحد قرار گرفت.

فاصله میان افت شاخص کل و شاخص هم‌وزن پیامی روشن داشت و آن اینکه فشار فروش بیشتر متوجه نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز بوده و نمادهای کوچک و متوسط شرایط بهتری را تجربه کرده‌اند. در همین مسیر، صنایعی مانند دارو و سیمان که گزارش‌های مالی قابل قبولی منتشر کردند مورد توجه معامله‌گران قرار گرفتند و همین موضوع باعث شد بخشی از تک‌سهم‌ها روند مثبت خود را حفظ کنند و از شدت افت شاخص هم‌وزن بکاهند.

ارزش معاملات خرد شامل سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی در طول هفته به مجموع ۱۱۳ هزار و ۴۲۲ میلیارد تومان رسید که باثبت ۲4 هزار میلیارد تومان در روز شنبه بالاترین رقم و با 12 هزار میلیارد تومان در روز یکشنبه کمترین مقدار هفته را رقم زد. سرانه خرید هر کد حقیقی در این بازه ۷۲ میلیون و ۷۰ هزار تومان و سرانه فروش ۱۷ میلیون و ۸۰ هزار تومان بود، اختلافی که خود به تنهایی نشان می‌دهد فروشندگان با قدرت بیشتری وارد میان شده و دست بالا را در معاملات داشتند.

کوچ نقدینگی از سهام به سمت درآمد ثابت

مهم‌ترین ویژگی رفتاری بازار در این هفته، خروج پیوسته پول حقیقی از سهام بود که در تمام روزهای کاری تکرار شد. روز شنبه 4.6 هزار میلیارد تومان، یکشنبه 3.7 هزار میلیارد تومان، دوشنبه ۳ هزار میلیارد تومان، سه‌شنبه 2.6 هزار میلیارد تومان و چهارشنبه ۲ هزار تومان نقدینگی حقیقی از بازار سهام خارج شد و مجموع خروج هفتگی به ۱۹ هزار و ۴۰۶ میلیارد تومان رسید.

البته نکته امیدوارکننده این بود که شدت خروج روز به روز کاهش یافت و از رقم حدود پنج هزار میلیارد تومانی روز نخست به دو هزار میلیارد تومان در روز پایانی رسید که نشانه‌ای از فروکش کردن تدریجی موج فروش بود. در سمت دیگر میدان نیز، صندوق‌های با درآمد ثابت به مقصد اصلی سرمایه‌های فراری تبدیل شدند و در طول هفته ورود پول به این صندوق‌ها رقم چشمگیری را ثبت کرد.

بالا بودن نرخ سود در این ابزارها باعث شده سرمایه‌گذاران در شرایط پرریسک فعلی، پارک کردن پول در مکانی امن و کم‌نوسان را به پذیرش ریسک بازار سهام ترجیح دهند. این جابه‌جایی گسترده نقدینگی از سهام به سمت ابزارهای بدون ریسک، یکی از دلایل اصلی ضعف تقاضا در تالار بورس بود و تا زمانی که نرخ سود در این سطح باقی بماند، رابت این صندوق‌ها با بازار سهام ادامه خواهد داشت.

 ریسک سیاسی و نرخ بهره، دو نیروی فشار بر معاملات

مهم‌ترین عاملی که روند نزولی هفته را رقم زد، شروع دوباره جنگ و تهدید ضربه به زیرساخت ها بود. آغاز حملات آمریکا به استان‌های جنوبی کشور و نگرانی سهامداران از تشدید تحولات نظامی و حتی احتمال توقف معاملات، جو روانی بازار را تحت فشار قرار داد.

این واکنش متفی بازار سهام رفتاری طبیعی است که در بورس‌های سراسر جهان نیز دیده می‌شود و مختص ایران نیست، اما در شرایطی که زیرساخت‌های نظامی و اقتصادی کشور هدف قرار گرفته، این حساسیت به مراتب بیشتر خود را نشان می‌دهد.

با این حال بازار خالی از نقاط قوت نبود و مناسب بودن متغیرهای بنیادی بسیاری از شرکت‌های بزرگ سبب شد شدت افت نسبت به شرایط مشابه گذشته کمتر باشد. تداوم تقاضا برای گروه‌های داروی و غذایی و بازگشت بخشی از خریداران در قیمت‌های پایین، از دیگر عوامل مثبتی بود که مانع ریزش عمیق‌تر شاخص شد.

در روز پایانی هفته همین توازن نسبی خود را نشان داد، جای که شاخص کل تنها ۰.۶۳ درصد افت کرد و شاخص هم‌وزن با رشد ۰.۲۱ درصدی مثبت بست و جمع شدن بخشی از صف‌های فروش نشان داد تقاضا در حال بازگشت تدریجی به بازار است.

چشم انداز و توصيه به سرمايه گذاران

در مجموع، آنچه در هفته گذشته بر بورس تهران گذشت بازتابي از وضعيت سياسي و پاسخ به آن و رقابت صندوق‌های بدون ریسک با بازار سهام بود. تا زمانی که این دو عامل مهار نشود، بازگشت پایدار به روند صعودی دشوار خواهد بود.

چشم‌انداز هفته پیش‌رو نیز کاملا به مسیر ادامه یا پایان جنگ گره خورده است. بنظر می‌رسد تا زمانی که همچنان جنگ ادامه داشته و تهدید حمله به زیرساخت ها و شرکت ها وجود دارد روند خروج پول از بازار سهام ادامه داشته باشد.

در چنین شرایطی بهترین راکار برای سرمایه‌گذاران، پرهیز از تصمیم‌های هیجانی و وزن ندادن بیش از حد به اخبار کوتاه‌مدت است. تنظیم افق سرمایه‌گذاری روی بازه دو تا سه ساله، تخصیص پرتفوی به حداقل پنج یا شش سهم از صنایع مختلف و پایبندی به اصل تنوع‌بخشی و مدیریت ریسک، کلید عبور از این دوره پرنوسان و حفظ ارزش سرمایه در بازاری است که هنوز برای ورود به مسیر صعودی پایدار به محرکی قدرتمندتر نیاز دارد.