تحلیل بازار بورس هفته دوم شهریور

در هفته گذشته دست به دست شدن سهام و اصلاح قیمتی بخش قابل توجهی از صنایع را شاهد بودیم. شاخص کل در جمع‌بندی هفتگی با رشد ۱.۸۴ درصدی از شش میلیون و سیصد و هشتاد و شش هزار واحد به شش میلیون و پانصد و سه هزار واحد رسید، اما همین عدد مثبت هفتگی نمی‌تواند التهاب روزهای پایانی معاملات را پوشش دهد.

در همان بازه، شاخص هم‌وزن تقریبا بدون تغییر باقی ماند و در محدوده یک میلیون و هفتصد و نود و هشت هزار واحد ثابت شد، وضعیتی که نشان می‌دهد رشد هفته گذشته بیشتر متکی به چند نماد بزرگ و شاخص‌ساز بوده و طیف گسترده سهم‌های کوچک و متوسط سهمی از این رشد نبرده‌اند.

در پس‌زمینه این آمار، دو نگرانی اصلی رفتار معامله‌گران را شکل داد، افزایش ریسک‌های سیاسی و تشدید تحریم‌های آمریکا از یک سو و نگرانی از احتمال اختلال در هسته معاملات از سوی دیگر، دو عاملی که در کنار هم بازار را به سمت فروش سنگین و صف‌های عرضه هدایت کردند.

خروج پول حقیقی و افت شاخص‌ها در سایه ریسک

در روز پایانی هفته، فشار فروش از همان دقایق نخست معاملات آغاز شد و ۶۵ درصد نمادهای بازار در محدوده منفی قرار گرفتند. شاخص کل با کاهش ۸۰۷۷۰ واحدی معادل ۱.۲۳ درصد به شش میلیون و پانصد و سه هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن با افت ۲۷۰۸۲ واحدی، ۱.۴۸ صدم درصد پایین‌تر آمد و در سطح یک میلیون و هفتصد و نود و هشت هزار واحد ایستاد. افت بیشتر شاخص هم‌وزن نسبت به شاخص کل به‌خوبی نشان می‌داد که فشار فروش تنها محدود به چند نماد بزرگ نبوده و بخش گسترده‌تری از بازار را درگیر کرده است.

در بخش معاملات سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی بیش از ۱۲۱ میلیارد برگه سهم دست به دست شد و ارزش معاملات این بخش به حدود ۴۰۵۳۰ میلیارد تومان رسید. اما ترکیب خریداران و فروشندگان تصویر روشنی از فضای غالب بازار ارائه داد، سرانه خرید حقیقی حدود ۸۳ تومان بود در حالی که سرانه فروش به حدود ۱۲۰ تومان رسید و قدرت خرید حقیقی در سطح -۱.۴۶ قرار گرفت.

نتیجه این نابرابری، خروج بیش از ۵۶۹۷ میلیارد تومان پول از سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی بود، رقمی که عمق احتیاط سرمایه‌گذاران در روزهای پایانی هفته را به‌خوبی نشان می‌دهد. با همه این افت‌ها، ارزش کل بازار سهام ایران شامل بورس و فرابورس و بازار پایه همچنان بزرگ و قابل توجه باقی ماند و در ابتدای یکی از روزهای معاملاتی هفته از مرز ۲۲ هزار همت گذشت، رقمی که نشان می‌دهد نوسانات اخیرشبیه به یک تنفس کوتاه‌مدت در روند بلندمدت بازار بوده و هنوز نشانه ای از تغییر روند بلندمدت بازار نیست.

کشمکش میان ریسک سیاسی و جذابیت دلاری بورس

در ریشه رفتار بازار در این هفته، عوامل منفی وزن بیشتری داشتند. تشدید تحریم‌های اقتصادی آمریکا و درگیری نظامی در تنگه هرمز اصلی‌ترین عامل نگرانی بود و همین موضوع باعث شد بخشی از نقدینگی به سمت صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های طلا حرکت کند.

در کنار این ریسک سیاسی، تجربه اختلال‌های اخیر در سیستم معاملات نیز به دغدغه تازه‌ای برای فعالان بازار تبدیل شده و همین نگرانی از دشوار شدن خروج سریع از موقعیت‌های معاملاتی، تصمیم برای خرید حتی در نمادهای دارای بنیاد مناسب را با احتیاط بیشتری همراه کرده است.

در سمت مثبت اما، ورود دلار به کریدور بیستم و چشم‌انداز صعودی آن تا پایان سال، مسیر جذابی برای بازار سرمایه ترسیم می‌کند. دلار توافقی نیز با در تمام هفته رشد کرد و از عدد ۱۶۰ هزارتومان عبور کرد که محرک مهمی برای گزارش‌های آینده شرکت‌ها است و نسبت p/e را کاهش می‌دهد.

چشم‌انداز پیش‌رو و مسیر پیشنهادی برای سرمایه‌گذاران

در کنار این تحولات، آمار صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز از عمق نقدینگی موجود در بازار سرمایه حکایت دارد. دارایی تحت مدیریت این صندوق‌ها در فاصله یک ساله از ۱۶۰۱ هزار میلیارد تومان به ۲۸۶۴ هزار میلیارد تومان رسیده و رشد اسمی نزدیک به ۷۹ درصدی را ثبت کرده است، هرچند بخش قابل توجهی از این رشد ناشی از افزایش سطح عمومی قیمت‌ها بوده و رشد واقعی دارایی‌ها فاصله محسوسی با رشد اسمی دارد

بیش از نیمی از این دارایی همچنان در صندوق‌های با درآمد ثابت نگهداری می‌شود، این موضوع که نشان می‌دهد بخش بزرگی از نقدینگی بازار آماده است در صورت بهبود فضای سیاسی به سمت سهام حرکت کند. برای هفته پیش رو، مسیر بازار به اخبار سیاسی وابسته خواهد بود.

اگر خبر منفی تازه‌ای درباره تنش‌های ایران و آمریکا یا وضعیت تنگه هرمز منتشر نشود، احتمال فعال شدن خریداران در قیمت‌های پایین‌تر و جمع شدن تدریجی صف‌های فروش وجود دارد، اما در صورت تشدید تنش‌ها، ادامه خروج نقدینگی و افت شاخص‌ها دور از انتظار نخواهد بود.

گروه‌های فلزی، دلاری، پالایشی، پتروشیمی و فولاد را در کنار صنایع دارویی و غذایی در گروه صنایع کوچک‌تر، گزینه‌های جذاب‌تر برای سرمایه‌گذاری معرفی هستند. برای سرمایه‌گذاران عادی توصیه روشن این است که در فضای فعلی که هم ریسک سیاسی و هم ریسک عملیاتی هسته معاملات همزمان روی بازار سایه انداخته‌اند، ورود پرشتاب و بدون سبدبندی مناسب می‌تواند پرریسک باشد و حرکت تدریجی همراه با پایش دقیق اخبار سیاسی، مسیر منطقی‌تری برای عبور از هفته پرنوسان پیش رو خواهد بود.