پوشش بیمه شخص ثالث در بخش قابلتوجهی از ناوگان ریلی کشور، بهویژه واگنهای مسافری، باری و متروها، همچنان ناکافی است. مهدی قمصریان، مدیرعامل صندوق تأمین خسارتهای بدنی، اعلام کرد با وجود الزامات قانونی، آمار صدور بیمهنامه شخص ثالث برای این وسایل نقلیه قابل قبول نیست. به گفته وی، پیشنهاد اضافهشدن نداشتن بیمه به فهرست تخلفات ریلی به دولت ارائه شده است. همزمان، اتصال برخط سامانههای بیمه و سوخت برای جلوگیری از تخصیص سهمیه به وسایل نقلیه فاقد بیمه نیز در دستور کار قرار دارد.
چرا پوشش بیمه شخص ثالث ناوگان ریلی کافی نیست؟
بر اساس اعلام صندوق تأمین خسارتهای بدنی، بسیاری از واگنهای ریلی با وجود برخورداری از برخی بیمههای مسئولیت و باربری، پوشش بیمه شخص ثالث موردنیاز قانون را ندارند.
مهدی قمصریان در تشریح وضعیت بیمه وسایل نقلیه ریلی تأکید کرد که طبق ماده یک قانون بیمه اجباری شخص ثالث، قطارهای شهری و بینشهری نیز مشمول این قانون هستند.
به گفته وی، حق بیمه و چارچوب پوشش این وسایل نقلیه در سال ۱۴۰۱ تعیین و به شرکتهای ریلی ابلاغ شد.
بااینحال، آمارهای سامانه بیمه مرکزی نشان میدهد صدور بیمهنامه برای تمام بخشهای ناوگان به سطح مطلوب نرسیده است.
قمصریان اعلام کرده که لوکوموتیوهای متعلق به شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران تقریباً پوشش کامل دارند، اما وضعیت واگنهای مسافری، باری و قطارهای شهری متفاوت است.
کدام وسایل نقلیه ریلی بیمه شخص ثالث ندارند؟
بر اساس اظهارات مدیرعامل صندوق، وضعیت پوشش بیمه در بخشهای مختلف ناوگان یکسان نیست.
| نوع وسیله نقلیه ریلی | وضعیت اعلامشده |
|---|---|
| لوکوموتیوهای راهآهن جمهوری اسلامی | تقریباً دارای پوشش کامل |
| واگنهای مسافری بینشهری | پوشش ناکافی |
| واگنهای باری | پوشش ناکافی |
| واگنهای مترو و قطار شهری | پوشش ناکافی |
منبع: اظهارات مدیرعامل صندوق تأمین خسارتهای بدنی، ۲۶ آبان ۱۴۰۵.
در گزارش منتشرشده، تعداد دقیق واگنهای فاقد بیمه یا درصد پوشش هر گروه اعلام نشده است.
بنابراین، نمیتوان نتیجه گرفت که تمام واگنهای مترو یا قطارهای مسافری فاقد بیمه شخص ثالث هستند.
تفاوت بیمه شخص ثالث با بیمه مسئولیت قطار چیست؟
یکی از نکات مهم اظهارات قمصریان، تفاوت انواع بیمههای مورد استفاده در حملونقل ریلی است.
برخی شرکتهای ریلی ممکن است بیمه مسئولیت، باربری یا پوششهای قراردادی دیگری داشته باشند.
اما این بیمهها لزوماً جایگزین بیمه اجباری شخص ثالث موضوع قانون سال ۱۳۹۵ نیستند.
بیمه شخص ثالث برای جبران خسارتهای بدنی و مالی واردشده به اشخاص ثالث در حوادث ناشی از وسایل نقلیه مشمول قانون پیشبینی شده است.
بنابراین، برخورداری یک قطار از بیمه باربری یا مسئولیت بهتنهایی اثبات نمیکند که تکلیف قانونی بیمه شخص ثالث آن نیز انجام شده است.
این تفاوت در تعیین مسئولیت و نحوه جبران خسارتهای ناشی از حوادث ریلی اهمیت دارد.
آیا قطارها و متروهای فاقد بیمه جریمه میشوند؟
قمصریان اعلام کرده آییننامه تخلفات ریلی پس از سالها بهروزرسانی شده و مصوبه اصلاحی آن در سال ۱۴۰۵ ابلاغ شده است.
اکنون صندوق تأمین خسارتهای بدنی با همکاری وزارت اقتصاد، پیشنهاد جدیدی برای اضافهشدن نداشتن بیمه شخص ثالث به فهرست تخلفات ریلی ارائه کرده است.
در صورت تصویب این پیشنهاد، ناوگان مشمولی که بیمه شخص ثالث معتبر نداشته باشد، میتواند با جریمه قانونی مواجه شود.
بااینحال، پیشنهاد جریمه هنوز به معنای تصویب و اجرای آن نیست.
برای اعمال ضمانت اجرای جدید، باید الحاقیه مربوط از مسیر قانونی تصویب و ابلاغ شود.
صندوق تأمین خسارتهای بدنی چقدر خسارت پرداخت کرده است؟
مدیرعامل صندوق در بخش دیگری از اظهارات خود، آمار پرداخت خسارتهای ناشی از حوادث رانندگی را تشریح کرد.
| شاخص عملکرد صندوق | مبلغ پرداختی |
|---|---|
| خسارت پرداختی در سال ۱۴۰۴ | بیش از ۱۲ همت |
| خسارت پرداختی از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا زمان گزارش | بیش از ۹ همت |
| مجموع پرداخت خسارت از سال ۱۳۹۵ تاکنون | حدود ۵۰ همت |
هر همت معادل هزار میلیارد تومان است.
این آمار نشاندهنده حجم منابع مورد استفاده برای جبران خسارتهای بدنی مشمول حمایت صندوق است.
البته مجموع پرداختهای دهساله، ارزش اسمی مبالغ پرداختی در سالهای مختلف است و برای مقایسه واقعی باید آثار تورم نیز در نظر گرفته شود.
منابع مالی صندوق تأمین خسارتهای بدنی از کجا تأمین میشود؟
یکی از منابع اصلی درآمد صندوق، وجوه تعیینشده در ماده ۲۴ قانون بیمه شخص ثالث است.
طبق توضیحات قمصریان، سهم قانونی صندوق از حق بیمههای شخص ثالث و جرایم مربوط از طریق شرکتهای بیمه وصول میشود.
بر اساس قانون، این وجوه باید حداکثر یک هفته پس از پایان هر ماه محاسبه و به حساب صندوق واریز شوند.
مدیرعامل صندوق اعلام کرده در برخی موارد پرداخت مطالبات با تأخیر انجام میشود، اما تعامل شرکتهای بیمه برای وصول منابع ادامه دارد.
تأمین منظم منابع مالی صندوق برای پرداخت بهموقع خسارت زیاندیدگان اهمیت زیادی دارد.
آیا سهمیه سوخت وسایل نقلیه فاقد بیمه قطع میشود؟
بر اساس ماده ۴۸ قانون بیمه اجباری شخص ثالث، تخصیص یا ادامه سهمیه سوخت برای وسایل نقلیه فاقد بیمهنامه معتبر ممنوع است.
قمصریان اعلام کرده برای اجرای کامل این تکلیف، جلساتی با حضور بیمه مرکزی، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، فراجا و دیگر دستگاههای مسئول برگزار شده است.
هدف، اتصال برخط اطلاعات بیمهنامهها به سامانههای مرتبط با کارت سوخت است.
در صورت اجرای کامل این اتصال، امکان شناسایی خودکار وسایل نقلیه فاقد بیمه و جلوگیری از تخصیص سهمیه آنها فراهم میشود.
بااینحال، زمان مشخصی برای آغاز اجرای کامل و سراسری این سازوکار اعلام نشده است.
این موضوع، تکلیفی عمومی درباره وسایل نقلیه مشمول قانون است و نباید با پیشنهاد جدید جریمه ناوگان ریلی یکسان تلقی شود.
اجرای بیمه اجباری ریلی چه تأثیری بر اقتصاد حملونقل دارد؟
گسترش پوشش بیمه شخص ثالث میتواند به شفافترشدن مسئولیت شرکتهای حملونقل و تسهیل جبران خسارت زیاندیدگان کمک کند.
در مقابل، افزایش هزینه بیمه برای شرکتهای ریلی باید در برنامهریزی مالی و قیمت تمامشده خدمات آنها لحاظ شود.
ازاینرو، اجرای مؤثر قانون به هماهنگی میان بیمه مرکزی، شرکت راهآهن، بهرهبرداران واگنها و شرکتهای مترو نیاز دارد.
انتشار آمار دقیق ناوگان بیمهشده نیز میتواند امکان ارزیابی میزان پیشرفت اجرای قانون را فراهم کند.
سوالات متداول درباره بیمه شخص ثالث قطار و مترو
آیا قطارها و متروها باید بیمه شخص ثالث داشته باشند؟
بله. وسایل نقلیه ریلی شهری و بینشهری مشمول قانون بیمه اجباری شخص ثالث هستند.
آیا تمام واگنهای مترو فاقد بیمهاند؟
چنین آماری اعلام نشده است. مدیرعامل صندوق تنها از پایینبودن پوشش بیمه شخص ثالث در این بخش خبر داده است.
آیا جریمه نداشتن بیمه شخص ثالث قطارها تصویب شده است؟
خیر. اضافهشدن این تخلف به جدول جرایم ریلی در مرحله پیشنهاد و بررسی قرار دارد.
آیا سهمیه سوخت خودروهای فاقد بیمه قطع خواهد شد؟
ماده ۴۸ قانون بیمه شخص ثالث این محدودیت را پیشبینی کرده و اجرای کامل و برخط آن در حال پیگیری است.
صندوق تأمین خسارتهای بدنی در سال ۱۴۰۵ چقدر خسارت پرداخت کرده است؟
طبق اعلام مدیرعامل صندوق، پرداخت خسارت از ابتدای سال تا زمان گزارش از ۹ همت فراتر رفته است.
جمعبندی؛ بیمه اجباری ریلی در انتظار اجرای کامل
پایینبودن پوشش بیمه شخص ثالث در بخشی از ناوگان ریلی نشان میدهد میان تکلیف قانونی شرکتهای حملونقل و اجرای عملی آن فاصله وجود دارد.
پیشنهاد اضافهشدن نداشتن بیمه به جرایم ریلی و پیگیری اتصال سامانههای بیمه و سوخت، دو اقدام برای تقویت ضمانت اجرای قانون هستند.
اجرای مؤثر این برنامهها، همراه با شفافیت اطلاعات بیمهای و نظارت بر شرکتهای ریلی، میتواند به افزایش حمایت از زیاندیدگان حوادث و کاهش ریسکهای مالی حملونقل کشور کمک کند.




نظر شما در مورد این مطلب چیه؟