بازار سرمایه در روزهایی نفسگیر و تاریخی به سر میبرد. شاخص کل بورس تهران پس از رکوردشکنیهای پیدرپی، به کانال ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار واحدی نزدیک شده و ارزش بازار به مرز ۱۰۵ میلیارد دلار رسیده است. در چنین فضایی که بیش از ۹۰ درصد نمادهای بازار سبزپوش هستند، تزریق یک سهم جدید میتواند سرنوشت متفاوتی را برای سرمایهگذاران رقم بزند. ورود زیستاروند فارمد بهعنوان شانزدهمین شرکت جدید سال، نه تنها نمادی از رونق عرضههای اولیه است، بلکه بهدلیل قرار گرفتن در گروه صنعت دارو، یکی از حساسترین و استراتژیکترین بخشهای اقتصاد کشور محسوب میشود.
تحلیل دادههای موجود نشان میدهد که عملکرد «داروند» در سالهای اخیر، از روند معمول صنعت دارو بسیار جلوتر بوده است. میانگین رشد مقداری فروش این شرکت در دو سال اخیر به ۲۵ درصد رسیده، در حالی که این رقم برای کل صنعت تنها حدود ۱.۴ درصد بوده است. این اختلاف فاحش نشان میدهد که زیستاروند فارمد توانسته با استراتژیهای توسعهای خود، سهم بازار را به نفع خود تغییر دهد. اما آیا این رشد درآمدی میتواند در روزهای ابتدایی عرضهٔ اولیه به سود سرمایهگذاران خرد تبدیل شود و آیا هیجان خرید در صفهای بلند ثبت سفارش، از تحلیل بنیادی پیشی خواهد گرفت؟
تحلیل ۵ نکتهٔ کلیدی از شانزدهمین عرضهٔ اولیهٔ بورس
بررسی جزئیات عرضهٔ اولیهٔ «داروند» فراتر از یک خبر ساده است. در حالی که بازار در نوسانات شدید قیمتی و رشد دلار به سر میبرد، ورود یک شرکت دانشبنیان با پیشینهٔ صادراتی قوی، ابعاد جدیدی به تحلیل بازار میبخشد. این گزارش با استناد به دادههای عملکردی شرکت و شرایط کنونی بازار، به دنبال پاسخ به این سؤال است که جایگاه واقعی «داروند» در میان عرضههای اولیهٔ سال کجاست و چه عواملی میتواند مسیر قیمتی آن را در روزهای آتی تعیین کند. بررسی تطبیقی عملکرد این شرکت با میانگین صنعت، نشان از یک ناهمسانی ساختاری دارد که توجه هر تحلیلگری را جلب میکند.
۱. برتری مستمر در رشد فروش: نرخ رشد درآمد عملیاتی «داروند» طی ۵ سال اخیر همواره بالاتر از میانگین صنعت دارو بوده است. این شرکت در سال ۱۴۰۰ رشد ۱۰۱ درصدی و در سال ۱۴۰۱ رشد ۱۲۸ درصدی را تجربه کرده و با وجود کاهش نرخ رشد در سالهای بعد، همچنان فاصلهٔ معناداری با همتایان خود دارد. این برتری نشاندهندهٔ قدرت رقابتپذیری بالای شرکت است.
۲. انطباق رشد سود با رشد درآمد: برخلاف بسیاری از شرکتها که با افزایش فروش، از حاشیهٔ سود آنها کاسته میشود، سود خالص «داروند» نیز همگام با درآمد رشد کرده است. نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) سود خالص این شرکت حدود ۸۳.۵ درصد بوده که به رشد ۸۳.۹ درصدی درآمد بسیار نزدیک است. این یعنی حاشیهٔ سود خالص در حدود ۳۳ درصد تثبیت شده و نشان از مدیریت هزینههای کارآمد دارد.
۳. وزن صادراتی در سبد فروش: زیستاروند فارمد بخشی از گروه سیناژن است که رتبهٔ اول فروش دارو در کشور را دارد و بیش از ۷۰ درصد کل سبد صادرات دارویی کشور به این گروه تعلق میگیرد. این مزیت صادراتی، در شرایط نوسانات ارزی، میتواند بهعنوان یک پشتوانهٔ سودآوری برای شرکت محسوب شود و آن را از سایر رقبای داخلی متمایز کند.
۴. حجم نقدینگی مورد نیاز و اثر تقاضا: با سقف خرید ۱۶۰۰ سهمی برای هر کد، حداکثر نقدینگی مورد نیاز حدود ۸۱۵ هزار تومان برآورد شده است. این رقم نسبتاً پایین، احتمالاً باعث هجوم سرمایهگذاران خرد و ثبت سفارش در سقف قیمت مجاز (۵,۰۸۳ ریال) خواهد شد. تخصیص سهام در روش بوکبیلدینگ، به معنای احتمال کاهش سهمیهٔ هر سهامدار و افزایش رقابت است.
۵. ارزیابی در نسبت به عرضههای اولیهٔ همدوره: در میان ۱۵ عرضهٔ اولیهٔ قبلی سال، میانگین بازدهی ۸۵ درصد بوده است، اما اختلاف زیادی میان برندگان و بازندگان این رقابت دیده میشود و تحلیل بنیادی از «خرید کورکورانه» پیشی گرفته است. در این فضا، «داروند» با ویژگیهای دانشبنیان و سابقهٔ فروش قوی، جزو گزینههای با پتانسیل بالاتر برای تحلیلگران حرفهای است، هرچند جو مثبت بازار ممکن است هرگونه تحلیل را تحت تأثیر هیجان قرار دهد.
آیا «داروند» میتواند الگوی جدیدی در عرضههای اولیهٔ دارویی ترسیم کند؟
با توجه به روند صعودی اخیر بازار سرمایه که تحت تأثیر رشد قیمت دلار و تورم انتظاری شکل گرفته، عرضهٔ اولیهٔ «داروند» در بهترین شرایط زمانی ممکن انجام میشود. اما سرمایهگذاران هوشمند به جای تکیه بر هیجان روز، باید به دادههای بنیادی توجه کنند. رشد ۲۵ درصدی فروش مقداری این شرکت در برابر رشد ۱.۴ درصدی صنعت، نشان از یک مدیریت کارآمد دارد که توانسته سهم بازار خود را با سرعت بالایی گسترش دهد.
با این حال، هشدار جدی به سرمایهگذاران این است که عرضههای اولیه دیگر دوران سودهای تضمینی و یکسان را پشت سر گذاشتهاند. میانگین بازدهی ۸۵ درصدی ۳۲ عرضهٔ اولیهٔ اخیر، پوششی بر عملکرد ضعیف برخی از آنهاست و بازار به سمتی رفته که تشخیص سهام خوب از ضعیف، نیازمند تحلیل عمیق است. با این تفاسیر، «داروند» با دارا بودن مزیت صادراتی، حاشیهٔ سود پایدار و رشد فراتر از صنعت، ابزارهای تحلیلی لازم برای تبدیل شدن به یک انتخاب موفق را در اختیار دارد، اما ورود موفق به این سهام در گرو مدیریت ریسک و ثبت سفارش هوشمندانه در دامنهٔ قیمتی تعیینشده خواهد بود.
