بانک مرکزی آمار رشد نقدینگی در اسفند ۱۴۰۴ را منتشر کرد

بانک مرکزی تازه‌ترین آمارهای پولی را منتشر کرد که بر اساس آن، حجم نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۴ رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است.

این گزارش نشان می‌دهد نقدینگی نسبت به پایان سال قبل بیش از ۵۳ درصد افزایش یافته؛ رقمی که فاصله محسوسی با نرخ رشد سال گذشته دارد و از تشدید انبساط پولی در اقتصاد حکایت می‌کند.

این نهاد پولی علت اصلی افزایش رشد نقدینگی را شرایط خاص اقتصادی کشور، از جمله دو جنگ تحمیلی در خرداد و اسفند ۱۴۰۴، ضرورت حفظ جریان فعالیت‌های اقتصادی و همچنین تأمین مالی دولت عنوان کرده است. عواملی که در کنار افزایش نیازهای مالی، روند رشد متغیرهای پولی را تحت تأثیر قرار داده‌اند.

عوامل جهش نقدینگی در اقتصاد ایران

رشد نقدینگی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های اقتصادی است که به‌طور مستقیم بر تورم، نرخ ارز، سرمایه‌گذاری و قدرت خرید خانوارها اثر می‌گذارد. بررسی آمارهای جدید نشان می‌دهد مجموعه‌ای از عوامل مالی و اقتصادی، افزایش قابل توجه این شاخص را رقم زده‌اند. در ادامه، مهم‌ترین ابعاد این تحول بررسی می‌شود.

۱. ثبت رشد ۵۳.۳ درصدی نقدینگی: حجم نقدینگی کشور در اسفند ۱۴۰۴ به ۱۵۵ هزار و ۸۱۲.۲ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به اسفند ۱۴۰۳ رشد ۵۳.۳ درصدی را نشان می‌دهد؛ یکی از بالاترین نرخ‌های رشد سال‌های اخیر.

۲. افزایش ۲۴.۲ واحد درصدی نسبت به سال قبل: نرخ رشد نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۳ برابر ۲۹.۱ درصد بود، اما این شاخص در پایان سال ۱۴۰۴ با افزایش ۲۴.۲ واحد درصدی به ۵۳.۳ درصد رسید؛ موضوعی که از تغییر محسوس روند متغیرهای پولی خبر می‌دهد.

۳. تأمین مالی دولت از عوامل اصلی رشد پول: بانک مرکزی اعلام کرده است بخشی از افزایش نقدینگی به دلیل ضرورت حمایت از تأمین مالی دولت و جلوگیری از اختلال در فعالیت‌های اقتصادی در شرایط ویژه سال ۱۴۰۴ بوده است.

۴. شرایط خاص اقتصادی، سیاست‌های پولی را تحت تأثیر قرار داد: دو جنگ تحمیلی در خرداد و اسفند ۱۴۰۴ موجب افزایش نیاز به منابع مالی و اجرای سیاست‌های حمایتی شد؛ موضوعی که در نهایت رشد حجم پول و نقدینگی را به دنبال داشت.

۵. رشد نقدینگی زنگ هشدار برای تورم آینده: اگرچه افزایش نقدینگی در دوره‌های بحرانی می‌تواند به حفظ فعالیت‌های اقتصادی کمک کند، اما تداوم این روند بدون رشد متناسب تولید، معمولاً زمینه افزایش نرخ تورم، کاهش ارزش پول ملی و رشد انتظارات تورمی را فراهم می‌کند.

جزئیات گزارش بانک مرکزی

بر اساس گزارش منتشرشده از سوی بانک مرکزی، حجم نقدینگی کشور در پایان اسفند ۱۴۰۴ به ۱۵۵۸۱۲.۲ هزار میلیارد ریال رسید. این رقم در مقایسه با اسفند ۱۴۰۳ رشد ۵۳.۳ درصدی را نشان می‌دهد؛ در حالی که رشد نقدینگی در دوره مشابه سال قبل ۲۹.۱ درصد ثبت شده بود.

بانک مرکزی در تشریح دلایل این افزایش اعلام کرد که شرایط ویژه اقتصادی کشور، به‌ویژه دو جنگ تحمیلی در خرداد و اسفند ۱۴۰۴، ضرورت حمایت از تداوم فعالیت‌های اقتصادی و همچنین کمک به تأمین مالی دولت، از مهم‌ترین عوامل افزایش رشد نقدینگی در سال گذشته بوده است.

آیا رشد نقدینگی به موج جدید تورم منجر می‌شود؟

روند آینده اقتصاد ایران تا حد زیادی به نحوه مدیریت نقدینگی و سیاست‌های پولی وابسته خواهد بود. اگر رشد حجم پول با افزایش تولید، کنترل کسری بودجه و اصلاح نظام بانکی همراه نشود، احتمال تشدید فشارهای تورمی و کاهش قدرت خرید خانوارها افزایش خواهد یافت. در مقابل، هدایت نقدینگی به سمت سرمایه‌گذاری مولد می‌تواند بخشی از آثار منفی این رشد را خنثی کرده و از تبدیل آن به تورم پایدار جلوگیری کند.