بازار جهانی نفت از دهه ۱۹۸۰ تاکنون بارها تحت تأثیر رویدادهای بزرگ سیاسی، اقتصادی و حتی بحرانهای غیرمرتبط مستقیم با انرژی مانند همهگیری کرونا قرار گرفته است.
هر یک از این رویدادها، از جنگهای خلیج فارس تا بحران مالی ۲۰۰۸ و جنگ اوکراین، الگوهای شدیدی از نوسان قیمت را در بازار ایجاد کردهاند.
در این میان، انسداد تنگه هرمز بهعنوان یک نقطه بحرانی جدید، در صورت تحقق، میتواند ساختار شوکهای پیشین را تحتالشعاع قرار دهد.
زیرا این رویداد نهتنها عرضه را هدف قرار میدهد، بلکه مسیرهای جایگزین محدودی نیز برای آن وجود دارد و همین موضوع سطح ریسک را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد.
در ادامه، ۵ واقعیت درباره شوکهای نفتی و جایگاه بحران احتمالی تنگه هرمز را میخوانید.
۵ واقعیت درباره شوکهای نفتی و تنگه هرمز
1- بازار نفت همواره به شوکهای ژئوپلیتیکی حساس بوده است
از جنگهای منطقهای تا بحرانهای جهانی، هر رویداد بزرگ سیاسی توانسته مسیر قیمت نفت را تغییر دهد.
این نشان میدهد نفت بیش از آنکه یک کالای صرف اقتصادی باشد، یک دارایی ژئوپلیتیکی است.
2- شوکهای غیرنفتی نیز بر بازار انرژی اثر میگذارند
بحرانهایی مانند کرونا نشان دادند که حتی رخدادهای غیرمرتبط با انرژی نیز میتوانند از طریق کاهش تقاضا، قیمت نفت را بهشدت تحت تأثیر قرار دهند.
این موضوع ماهیت چندلایه بازار انرژی را آشکار میکند.
3- انسداد تنگه هرمز یک شوک متفاوت در سمت عرضه است
برخلاف بسیاری از بحرانهای گذشته که محدود به یک کشور یا منطقه بودند، این سناریو میتواند بخش بزرگی از جریان جهانی نفت را مختل کند.
حدود ۲۰ درصد نفت جهان از این مسیر عبور میکند.
4- نبود مسیر جایگزین، شدت بحران را افزایش میدهد
در حالی که در برخی بحرانها امکان جابهجایی عرضه از مسیرهای دیگر وجود داشته، برای تنگه هرمز جایگزین مؤثر و همظرفیت وجود ندارد.
این مسئله ریسک اختلال پایدار را افزایش میدهد.
5- همزمانی با بحرانهای جهانی اثر ضربه را تشدید میکند
اقتصاد جهانی هنوز تحت فشار تورم پساکرونا و پیامدهای جنگ اوکراین است و ذخایر استراتژیک نیز در سطح پایینی قرار دارند.
در چنین شرایطی، هر شوک جدید میتواند اثرات چندبرابری ایجاد کند.
آیا بازار نفت وارد بحرانیترین دوره خود میشود؟
تاریخ نشان میدهد که هر شوک بزرگ نفتی، اثر مشخص و قابلردیابی بر قیمتها داشته است.
اما در صورت وقوع اختلال در تنگه هرمز، ترکیب حجم بالای عرضه درگیر، نبود مسیر جایگزین و شرایط شکننده اقتصاد جهانی میتواند این بحران را از الگوهای پیشین متمایز کند.
در چنین سناریویی، بازار نفت ممکن است وارد یکی از پرریسکترین دورههای تاریخی خود شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟