درآمدزایی با تولید گوگرد در ایران

گوگرد در ظاهر یکی از کم‌سر‌وصداترین کالاهای پایه‌ای جهان است ولی در عمل به قلب چند زنجیره مهم اقتصادی وصل است.

این ماده هم به پالایش نفت و گاز گره خورده، هم در تولید اسید سولفوریک و کودهای فسفاته نقش کلیدی دارد و هم از مسیر صنعت و کشاورزی، به امنیت غذایی و صادرات غیرنفتی وصل می‌شود.

در چنین بازاری، سهم حدود ۲ میلیون تنی ایران از تولید جهانی، نشانه‌ای از یک ظرفیت صنعتی است که می‌تواند با سیاست‌گذاری درست، بزرگ‌تر و معنادارتر شود.

اما تولید و صادرات این ماده در ایران چه مزایای اقتصادی دارد؟

۴ مزیت اقتصادی تولید و صادرات گوگرد از ایران

• مزیت اول: حجم تولید گوگرد در ایران کم نیست

برآوردها نشان می‌دهد کل تولید جهانی گوگرد در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۵ میلیون تن بوده و ایران با حدود ۲ میلیون تن در جمع تولیدکنندگان مهم قرار گرفته است.

یعنی سهم ایران از بازار جهانی حدود ۲ تا ۳ درصد برآورد می‌شود.

• مزیت دوم: گوگرد تولید کن و پول دربیار

بخش بزرگی از گوگرد دنیا نه از معدن، بلکه به‌عنوان محصول جانبی پالایش نفت و فرآورش گاز به دست می‌آید. این ویژگی خیلی مهم است، چون یعنی عرضه گوگرد مستقیماً به سطح فعالیت پالایشگاه‌ها، خوراک واحدهای فرآورش و استانداردهای گوگردزدایی سوخت وابسته است.

هرشرکتی و واحدی در این زمینه فعالیت کند، می‌تواند به درآمد خوبی برسد.

• مزیت سوم: گوگرد در صنعت غذا نیز کاربرد دارد.

بخش بزرگی از مصرف گوگرد در جهان، در قالب اسید سولفوریک انجام می‌شود و اسید سولفوریک یکی از نهاده‌های اصلی تولید کودهای فسفاته است.

به همین دلیل، گوگرد فقط یک کالای صنعتی نیست؛ به زنجیره کود و در نهایت به امنیت غذایی هم گره خورده است.

• مزیت چهارم: ظرفیت صادراتی گوگرد به کشورهای همسایه

ایران در همسایگی چند قطب بزرگ انرژی و در مسیرهای اصلی تجارت منطقه‌ای قرار دارد.

این موقعیت باعث می‌شود که حتی با سهمی کمتر از غول‌های جهانی، همچنان بتواند در بازار منطقه‌ای مواد شیمیایی و نهاده‌های صنعتی نقش مهمی بازی کند.

سهم ۲ میلیون تنی تولید گوگرد در ایران به چه معناست؟

پیام اصلی این عدد آن است که ایران در بازاری حضور دارد که هم به انرژی وصل است و هم به امنیت غذایی و صنعت.

یعنی گوگرد نه صرفاً یک محصول فرعی پالایشگاهی است و نه فقط یک کالای خام صادراتی؛ بلکه یک نقطه اتصال میان سه حوزه مهم اقتصاد یعنی نفت و گاز، صنایع شیمیایی و نهاده‌های کشاورزی است.

اگر این ظرفیت با سیاست‌گذاری درست همراه شود، می‌تواند هم به تقویت صادرات غیرنفتی کمک کند و هم هزینه شوک‌های قیمتی در بخش نهاده‌های داخلی را کمتر کند.