به گزارش چارسو اقتصاد، پس از انتشار نظرسنجی‌های خروجی انتخابات اسرائیل و نامشخص ماندن سرنوشت دولت بعدی، این پرسش مطرح شده است که آیا شکست احتمالی نتانیاهو می‌تواند مانع حمله تازه اسرائیل به ایران شود؟
پاسخ کوتاه این است که شکست انتخاباتی الزاماً به معنای پایان فوری اختیارات اجرایی نتانیاهو نیست؛ اما ادامه اختیارات او نیز به معنای قطعی بودن حمله نظامی نخواهد بود.
آیا نتانیاهو در صورت شکست انتخابات همچنان نخست‌وزیر می‌ماند؟
بله. در نظام پارلمانی اسرائیل، مردم مستقیماً نخست‌وزیر را انتخاب نمی‌کنند. پس از انتخابات، رئیس‌جمهور با احزاب مشورت می‌کند و مأموریت تشکیل کابینه را به سیاستمداری می‌سپارد که از نظر او بیشترین احتمال موفقیت را دارد.
در این فاصله، دولت قبلی به فعالیت خود ادامه می‌دهد. بنابراین حتی اگر ائتلاف مخالف نتانیاهو در انتخابات کرسی بیشتری به دست آورد، او تا تشکیل و آغاز به کار کابینه جایگزین، لزوماً مقام نخست‌وزیری را ترک نخواهد کرد.
طبق توضیحات رسمی پارلمان اسرائیل، نامزد مأمور تشکیل دولت ابتدا ۲۸ روز فرصت دارد و رئیس‌جمهور می‌تواند این مدت را حداکثر ۱۴ روز تمدید کند. در صورت شکست مذاکرات نیز مراحل دیگری برای تشکیل دولت پیش‌بینی شده است.
بنابراین هیچ مهلت ثابت ۴۰ روزه‌ای برای پایان نخست‌وزیری موقت نتانیاهو وجود ندارد. این دوره ممکن است چند هفته یا حتی چند ماه ادامه یابد.
روند کامل انتخاب نخست‌وزیر و تشکیل کابینه در گزارش
«رأی‌گیری در انتخابات اسرائیل چگونه انجام می‌شود؟»
در چارسو اقتصاد توضیح داده شده است.
آیا دولت انتقالی نتانیاهو می‌تواند به ایران حمله کند؟
ماده ۴۰ قانون پایه دولت اسرائیل، آغاز جنگ یا عملیات نظامی عمده‌ای را که با احتمال نزدیک به یقین به جنگ منجر شود، منوط به تصمیم دولت می‌کند. دولت نیز تحت شرایط قانونی می‌تواند اختیار تصمیم‌گیری را به کابینه امنیتی واگذار کند.
این ماده میان دولت دائمی و دولت موقت تمایز صریحی قائل نشده است. به همین دلیل، صرف پایان انتخابات یا کاهش حمایت پارلمانی از نخست‌وزیر، اختیار قانونی دولت مستقر را برای اتخاذ تصمیمات امنیتی به‌طور خودکار از بین نمی‌برد.
با این حال، این موضوع به معنای اختیار نامحدود نیست. دولت موقت باید ضرورت، فوریت و پیامدهای تصمیمات خود را در نظر بگیرد. همچنین اختیارات مربوط به اقدامات دفاعی محدود، با اختیار آغاز جنگ یا عملیات نظامی گسترده یکسان نیست.
به بیان روشن‌تر، نتانیاهو برای آغاز جنگی که مشمول ماده ۴۰ باشد، نمی‌تواند صرفاً با تصمیم شخصی خود جایگزین فرآیند قانونی تصویب در دولت یا کابینه امنیتی شود.
منبع حقوقی:
متن رسمی قانون پایه دولت اسرائیل، ماده ۴۰
و
بررسی حقوقی اختیارات دولت موقت در وای‌نت
.
ادعای کان نیوز درباره ۴۰ روز و حمله قطعی به ایران چقدر معتبر است؟
در برخی روایت‌های منتشرشده، ادعا شده است که شبکه کان اسرائیل اعلام کرده نتانیاهو حتی در صورت شکست انتخابات، ۴۰ روز برای حمله به ایران فرصت دارد و قطعاً از این فرصت استفاده می‌کند.
در بررسی منابع در دسترس، گزارش مستقیم و قابل‌استنادی از کان نیوز که این دو گزاره را با چنین قطعیتی تأیید کند، یافت نشد.
با این حال، اصل احتمال حمله پس از شکست احتمالی نتانیاهو در رسانه‌های دیگر مطرح شده است. روزنامه اسرائیل هیوم در ۲۵ اکتبر، به نقل از نیویورک‌تایمز گزارش داد که نتانیاهو ممکن است حتی در صورت شکست انتخاباتی، انجام یک حمله نظامی دیگر علیه ایران را بررسی کند.
تفاوت مهم این دو روایت در سطح قطعیت آنهاست:
| موضوع | وضعیت راستی‌آزمایی |
|---|---|
| ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو تا تشکیل دولت جدید | مستند به سازوکار قانونی تشکیل دولت |
| امکان تصمیم‌گیری دولت موقت درباره جنگ | از نظر حقوقی ممکن، با رعایت الزامات ماده ۴۰ |
| وجود مهلت ثابت ۴۰ روزه | تأیید نشده و با سازوکار قانونی تشکیل دولت یکسان نیست |
| حمله قطعی نتانیاهو به ایران | تأیید نشده؛ در حد احتمال و ارزیابی رسانه‌ای |
منبع بررسی احتمال حمله:
گزارش اسرائیل هیوم به نقل از نیویورک‌تایمز
.
گزارش‌ها درباره تلاش نتانیاهو برای حمله به ایران چه می‌گویند؟
شبکه CNN در ۲۶ اکتبر، به نقل از منابع آمریکایی و یک منبع امنیتی اسرائیلی گزارش داد که نتانیاهو برای انجام حمله مشترک به ایران پیش از انتخابات تلاش کرده بود، اما دولت دونالد ترامپ با اجرای فوری آن موافقت نکرد.
دفتر نخست‌وزیر اسرائیل این گزارش را رد کرده است. در نتیجه، باید میان گزارش منابع ناشناس درباره تلاش برای حمله و تصمیم رسمی و اعلام‌شده دولت اسرائیل برای آغاز عملیات تفاوت گذاشت.
از سوی دیگر، رویترز گزارش داده که کاخ سفید اعلام کرده آمریکا تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ به ایران حمله نخواهد کرد. این موضع، به‌تنهایی وضعیت تصمیم‌گیری احتمالی پس از آن تاریخ را مشخص نمی‌کند.
چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارش
«کاخ سفید: آمریکا تا ۱۲ آبان به ایران حمله نمی‌کند؛ بعد از انتخابات چه می‌شود؟»
به این محدودیت زمانی و ابهام درباره تصمیم‌های بعدی واشنگتن پرداخته است.
نتیجه انتخابات کنست چه تأثیری بر تصمیم احتمالی حمله به ایران دارد؟
نظرسنجی‌های خروجی شبکه‌های تلویزیونی اسرائیل پس از رأی‌گیری ۲۷ اکتبر نشان می‌دهد هیچ‌یک از ائتلاف‌های اصلی هنوز از اکثریت مطلق ۶۱ کرسی برخوردار نیستند.
این وضعیت احتمال مذاکرات طولانی برای تشکیل کابینه را افزایش می‌دهد. تا زمانی که دولت جدید آغاز به کار نکند، نتانیاهو در جایگاه نخست‌وزیر باقی می‌ماند و دولت مستقر مسئول تصمیمات امنیتی خواهد بود.
جزئیات ترکیب کرسی‌ها و نقش احزاب عربی در گزارش
«نظرسنجی خروجی انتخابات اسرائیل؛ هیچ‌کس به ۶۱ کرسی نرسید»
منتشر شده است.
جمع‌بندی: تداوم نخست‌وزیری موقت نتانیاهو، احتمال حقوقی تصمیم‌گیری درباره حمله را از بین نمی‌برد؛ اما وقوع حمله به ایران به تصمیم رسمی، ارزیابی‌های امنیتی، شرایط منطقه‌ای و عوامل سیاسی بستگی دارد. از این رو، ادعای حمله حتمی در بازه ۴۰ روزه پشتوانه کافی ندارد.
ویدیوی مرتبط:
تماشای ویدیوی یورونیوز درباره ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو پس از انتخابات و اختیارات دولت موقت
.
پرسش‌های مهم درباره دولت موقت نتانیاهو و حمله به ایران
اگر نتانیاهو انتخابات را ببازد، چند روز نخست‌وزیر می‌ماند؟
مدت ثابتی ندارد. دولت او تا تشکیل و آغاز به کار دولت جدید باقی می‌ماند و این روند ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه پیدا کند.
آیا دولت موقت اسرائیل اجازه حمله به ایران را دارد؟
قانون، ممنوعیت مطلقی برای تصمیمات نظامی دولت موقت تعیین نکرده است؛ اما آغاز جنگ یا عملیات نظامی عمده مشمول ماده ۴۰، به تصمیم دولت یا کابینه امنیتی دارای اختیار قانونی نیاز دارد.
آیا نتانیاهو تصمیم قطعی برای حمله به ایران گرفته است؟
تاکنون تصمیم رسمی قابل‌استنادی که وقوع حتمی حمله را تأیید کند، اعلام نشده است. گزارش‌ها درباره تلاش‌های گذشته و احتمال عملیات آینده، به‌معنای صدور دستور قطعی نیستند.
منابع معتبر گزارش
پارلمان اسرائیل؛ متن رسمی قانون پایه دولت، ماده ۴۰
پارلمان اسرائیل؛ فرآیند تشکیل دولت و مهلت مأموریت
وای‌نت؛ حدود اختیارات دولت موقت برای آغاز جنگ
یورونیوز؛ امکان ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو برای چند ماه
اسرائیل هیوم؛ گزارش احتمال حمله حتی در صورت شکست انتخاباتی
تایمز آو اسرائیل؛ روایت گزارش CNN و تکذیب دفتر نتانیاهو
رویترز؛ موضع کاخ سفید درباره حمله پیش از انتخابات آمریکا
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟