رأی‌گیری در انتخابات اسرائیل به این صورت انجام می‌شود که هر رأی‌دهنده تنها یک برگه مربوط به فهرست انتخاباتی موردنظرش را انتخاب می‌کند، آن را داخل پاکت رسمی قرار می‌دهد و پاکت را شخصاً در صندوق می‌اندازد. مردم اسرائیل مستقیماً نخست‌وزیر را انتخاب نمی‌کنند؛ آرای آن‌ها ترکیب ۱۲۰ کرسی پارلمان یا «کنست» را تعیین می‌کند و سپس فرایند تشکیل دولت آغاز می‌شود.
به گزارش چارسو اقتصاد، هم‌زمان با برگزاری انتخابات بیست‌وششمین دوره کنست در سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵، این پرسش مطرح است که رأی‌دهندگان اسرائیلی چگونه از میان احزاب مختلف انتخاب می‌کنند و چرا بیشترین رأی یک حزب، لزوماً به نخست‌وزیری رهبر آن منجر نمی‌شود.
در انتخابات اسرائیل مردم به چه کسی رأی می‌دهند؟
در اسرائیل نظام انتخاباتی پارلمانی برقرار است. رأی‌دهندگان به‌جای انتخاب مستقیم نخست‌وزیر یا نماینده یک حوزه جغرافیایی، به یک فهرست انتخاباتی رأی می‌دهند. هر فهرست می‌تواند متعلق به یک حزب یا ائتلافی از چند حزب باشد.
برای مثال، فردی که از بنیامین نتانیاهو حمایت می‌کند، می‌تواند برگه فهرست لیکود را انتخاب کند؛ حامی گادی آیزنکوت نیز می‌تواند به فهرست یاشار رأی دهد. بااین‌حال، رأی به این فهرست‌ها به معنای انتخاب مستقیم رهبران آن‌ها به نخست‌وزیری نیست.
اسرائیل برای انتخابات کنست یک حوزه انتخاباتی سراسری دارد. در نتیجه، رأی‌دهندگان سراسر این کشور از میان فهرست‌های مشترک سراسری انتخاب می‌کنند و ترتیب نامزدهای هر فهرست پیش از انتخابات مشخص شده است.
منبع: مؤسسه دموکراسی اسرائیل؛ راهنمای ساختار کنست و انتخابات پارلمانی.
رأی‌گیری در انتخابات اسرائیل چگونه انجام می‌شود؟
بر اساس راهنمای انتخابات کنست بیست‌وششم، فرایند عادی رأی‌گیری در صندوق به ترتیب زیر انجام می‌شود:
- مراجعه به حوزه تعیین‌شده: رأی‌دهنده به حوزه‌ای مراجعه می‌کند که بر اساس نشانی ثبت‌شده او مشخص شده است.
- احراز هویت: مدرک هویتی قابل‌قبول را ارائه می‌دهد و مسئول حوزه، نام او را در فهرست رأی‌دهندگان بررسی می‌کند.
- دریافت پاکت رسمی: پس از تأیید هویت، رأی‌دهنده پاکت رأی را دریافت می‌کند و پشت پرده مخصوص رأی‌گیری می‌رود.
- انتخاب برگه فهرست: از میان برگه‌هایی که نام و حروف شناسایی فهرست‌های انتخاباتی روی آن‌ها درج شده، یک برگه را انتخاب می‌کند و داخل پاکت می‌گذارد.
- انداختن رأی در صندوق: رأی‌دهنده پاکت بسته‌شده را شخصاً به صندوق می‌اندازد. چسباندن درِ پاکت الزامی نیست.
رأی‌گیری معمولی در انتخابات کنست به‌شکل دستی و مخفی انجام می‌شود و رأی‌دهنده برای انتخاب نخست‌وزیر، برگه جداگانه‌ای دریافت نمی‌کند.
منابع: راهنمای روز انتخابات ۲۰۲۶ مؤسسه دموکراسی اسرائیل و پرسش‌های رسمی کمیته مرکزی انتخابات.
اگر برگه حزب موردنظر در حوزه رأی‌گیری نباشد چه می‌شود؟
در هر حوزه باید برگه‌های مربوط به همه فهرست‌های حاضر در انتخابات وجود داشته باشد. اگر برگه یک فهرست تمام شده باشد، رأی‌دهنده می‌تواند موضوع را به مسئولان حوزه اطلاع دهد تا برگه‌ها تکمیل شوند.
راه دیگر استفاده از برگه سفید مخصوص رأی‌گیری است. رأی‌دهنده می‌تواند با خودکار آبی، حروف شناسایی فهرست موردنظر یا حروف همراه با نام آن را مطابق مقررات روی برگه بنویسد.
برگه سفیدِ بدون نوشته رأی معتبر محسوب نمی‌شود. همچنین قرار دادن برگه‌های مربوط به فهرست‌های متفاوت در یک پاکت یا علامت‌گذاری‌هایی که هویت رأی‌دهنده را آشکار کند، می‌تواند به ابطال رأی منجر شود.
برای جلوگیری از خطا، روش توصیه‌شده انتخاب یک برگه چاپی معتبر و قراردادن آن در پاکت رسمی، بدون افزودن نوشته یا علامت اضافی است.
چه کسانی می‌توانند در انتخابات اسرائیل رأی بدهند؟
شهروندان اسرائیلی که تا روز انتخابات به سن ۱۸ سال رسیده‌اند و نامشان در فهرست رسمی رأی‌دهندگان ثبت شده است، حق رأی دارند. شرکت در انتخابات اجباری نیست.
بیشتر شهروندان باید در حوزه انتخاباتی مربوط به نشانی ثبت‌شده خود رأی بدهند. برای نظامیان، بیماران بستری، افراد دارای محدودیت حرکتی، برخی کارکنان مشغول خدمت و گروه‌های خاص دیگر ترتیبات جداگانه‌ای در نظر گرفته شده است.
در انتخابات سال ۲۰۲۶، برای برخی افراد تخلیه‌شده از محل سکونت نیز حوزه‌های ویژه تعیین شده است. رأی‌گیری این گروه‌ها ممکن است با روش «پاکت دوگانه» انجام شود؛ به این ترتیب که پاکت حاوی رأی در پاکت دوم دارای مشخصات رأی‌دهنده قرار می‌گیرد تا از رأی‌دادن تکراری جلوگیری شود. پیش از شمارش، اطلاعات هویتی از رأی محرمانه جدا می‌شود.
صندوق‌های انتخابات کنست چه ساعتی باز هستند؟
طبق اعلام کمیته مرکزی انتخابات، ساعات فعالیت حوزه‌ها برای انتخابات ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ به شرح زیر است:
| نوع حوزه | ساعت به وقت اسرائیل | ساعت به وقت تهران |
|---|---|---|
| بیشتر حوزه‌های عادی | ۷ صبح تا ۲۲ | ۸:۳۰ صبح تا ۲۳:۳۰ |
| برخی حوزه‌های کوچک و ویژه | ۸ صبح تا ۲۰ | ۹:۳۰ صبح تا ۲۱:۳۰ |
منبع: راهنمای انتخابات کنست ۲۶، منتشرشده در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶.
برای برخی گروه‌ها، از جمله افراد واجد شرایط رأی‌دادن در نمایندگی‌های دیپلماتیک و شماری از نظامیان، رأی‌گیری زودتر از روز اصلی انتخابات انجام شده است. رأی‌دادن از خارج اسرائیل برای عموم شهروندان امکان‌پذیر نیست و تنها استثناهای قانونی مشخصی دارد.
رأی احزاب چگونه به ۱۲۰ کرسی کنست تبدیل می‌شود؟
بعد از شمارش آرای معتبر، سهم هر فهرست انتخاباتی بر اساس نظام نمایندگی تناسبی محاسبه می‌شود. برخلاف نظام‌هایی که برنده هر حوزه جغرافیایی صاحب یک کرسی می‌شود، در اسرائیل تعداد کرسی‌های هر فهرست به سهم آن از آرای واجد شرایط بستگی دارد.
نکته مهم، حدنصاب ۳.۲۵ درصد آرای معتبر است. فهرستی که به این حدنصاب نرسد، در تقسیم کرسی‌های کنست شرکت نمی‌کند.
کرسی‌ها میان فهرست‌هایی که از حدنصاب عبور کرده‌اند، بر اساس روش قانونی موسوم به «بادر–عوفر» توزیع می‌شوند. در این محاسبه، آرای مازاد و توافق‌های مجاز میان فهرست‌ها نیز می‌توانند بر تخصیص کرسی‌های باقی‌مانده اثر بگذارند.
منابع: کنست؛ روش رسمی تقسیم کرسی‌ها و مؤسسه دموکراسی اسرائیل؛ نظام انتخاباتی تناسبی.
نخست‌وزیر اسرائیل بعد از انتخابات چگونه انتخاب می‌شود؟
پس از مشخص‌شدن ترکیب پارلمان، رئیس‌جمهور اسرائیل با نمایندگان فراکسیون‌ها مشورت می‌کند و مأموریت تشکیل دولت را به یکی از نمایندگان کنست می‌سپارد. این فرد معمولاً کسی است که بیشترین شانس جلب حمایت پارلمان را دارد؛ بنابراین لزوماً رهبر بزرگ‌ترین حزب نیست.
نامزد مأمور تشکیل دولت در مرحله نخست ۲۸ روز فرصت دارد و ممکن است حداکثر ۱۴ روز دیگر نیز مهلت بگیرد. پس از توافق با احزاب هم‌پیمان، دولت پیشنهادی برای دریافت رأی اعتماد به کنست معرفی می‌شود.
کنست ۱۲۰ عضو دارد و برخورداری از حمایت ۶۱ نماینده، اکثریت پایدار پارلمانی را فراهم می‌کند. البته قانون امکان تشکیل دولت اقلیت با رأی اعتماد کافی را نیز به‌طور مطلق منتفی نکرده است؛ به همین دلیل، نمی‌توان صرفاً از رتبه یک حزب در شمارش آرا، نخست‌وزیر آینده را تعیین کرد.
چارسو اقتصاد در گزارش «انتخابات اسرائیل آغاز شد؛ آیزنکوت پیشتاز، نتانیاهو در خطر از دست دادن قدرت» آخرین آرایش نظرسنجی‌ها و معادله تشکیل دولت را بررسی کرده است.
منابع: کنست؛ مراحل تشکیل دولت و مؤسسه دموکراسی اسرائیل؛ نحوه تشکیل دولت پس از انتخابات.
پرسش‌های پرتکرار درباره رأی‌گیری در انتخابات اسرائیل
آیا مردم اسرائیل مستقیماً به نتانیاهو رأی می‌دهند؟
خیر؛ رأی مستقلی برای نخست‌وزیر وجود ندارد. حامیان نتانیاهو می‌توانند به فهرست لیکود رأی بدهند، اما انتخاب او به نخست‌وزیری به فرایند تشکیل دولت و رأی اعتماد کنست وابسته است.
آیا در انتخابات اسرائیل رأی‌گیری اینترنتی انجام می‌شود؟
خیر. رأی‌گیری معمولی برای کنست با برگه کاغذی، پاکت و صندوق رأی انجام می‌شود و شمارش آرا نیز دستی است.
برای ورود یک حزب به کنست چند درصد رأی لازم است؟
فهرست انتخاباتی باید دست‌کم ۳.۲۵ درصد آرای معتبر را کسب کند تا در تقسیم کرسی‌های پارلمان شرکت داده شود.
اگر برگه سفید بدون نوشته داخل پاکت گذاشته شود چه می‌شود؟
چنین برگه‌ای رأی معتبر محسوب نمی‌شود. برگه سفید فقط زمانی می‌تواند معتبر باشد که مشخصات فهرست انتخاباتی مطابق مقررات روی آن نوشته شده باشد.
آیا رأی‌دهندگان اجازه دارند از برگه رأی خود عکس بگیرند؟
به‌طور معمول خیر. تصویربرداری در محل رأی‌گیری ممنوع است تا محرمانگی رأی حفظ شود و امکان درخواست مدرک تصویری برای خرید رأی یا اعمال فشار کاهش یابد.
آیا حزبی که بیشترین کرسی را بگیرد حتماً نخست‌وزیر را تعیین می‌کند؟
خیر. رئیس‌جمهور پس از مشورت با فراکسیون‌ها فردی را مأمور تشکیل دولت می‌کند که شانس جلب حمایت پارلمان را داشته باشد. بزرگ‌ترین حزب الزاماً موفق به تشکیل دولت نمی‌شود.
منابع و مراجع
- مؤسسه دموکراسی اسرائیل؛ راهنمای روز رأی‌گیری کنست ۲۶، ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶
- کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل؛ پرسش‌های رسمی رأی‌دهندگان
- مؤسسه دموکراسی اسرائیل؛ نظام انتخاباتی و ساختار پارلمان
- وب‌سایت رسمی کنست؛ روش تقسیم کرسی‌های پارلمان
- مؤسسه دموکراسی اسرائیل؛ مراحل تشکیل دولت پس از انتخابات
- رویترز؛ گزارش روز انتخابات اسرائیل، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟