داده‌های تازه منتشرشده از سوی انجمن خودروی آمریکا (AAA) و گزارش خبرگزاری رویترز حاکی از ناکامی کامل کاخ سفید در مهار جهش هزینه‌های سوخت تجاری است. بهای خرده‌فروشی دیزل (گازوئیل) با ثبت میانگین ۶ دلار و ۲۸ سنت در هر گالن، به بالاترین سطح ثبت‌شده در تاریخ ایالات متحده رسیده است؛ رقمی که رشدی ۷۰ درصدی را از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان می‌دهد. همپوشانی بحران انرژی در خلیج فارس با جنگ اوکراین، زنجیره پالایش و فرآورده‌های تقطیری را در تنگنای ساختاری قرار داده و ابزارهای تنظیم‌گری کوتاه‌مدت دونالد ترامپ را به تدابیری کم‌اثر با واکنش منفی فعالان بازار بدل ساخته است.
شکست ابزارهای دوگانه کاخ سفید؛ از بازیافت ذخایر تا «دیزل قرمز»
دولت ترامپ طی روزهای گذشته دو اهرم اصلی را برای مقابله با شوک عرضه به کار گرفت که هیچ‌کدام نتوانستند تب بازار را فرو بنشانند:
۱. توافق آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های گروه هفت (G7): اگرچه کاخ سفید این اقدام را رویکردی تهاجمی برای افزایش فوری فرآورده‌ها معرفی کرد، اما کارشناسان بازار انرژی تاکید دارند این محموله‌ها عمدتاً پوشش تعهدات اضطراری ماه مارس اعضای آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) بوده و جریان ورودی نقدینگی کالایی جدید به حساب نمی‌آید، هرچند کاخ سفید مدعی تسریع در تحویل با اولویت گازوئیل است.
۲. فرمان اجرایی استفاده از گازوئیل قرمز (Red Dye Diesel): ترامپ با صدور فرمانی استفاده از گازوئیل معاف از مالیات فدرال جاده‌ای (به ارزش ۲۴.۴ سنت در هر گالن) را تا پایان سال میلادی برای ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای مجاز اعلام کرد. با وجود یکسانی ترکیبات شیمیایی این سوخت با دیزل معمولی، استقبال محدود صنایع و پیچیدگی‌های لجستیکی توزیع باعث شد این تخفیف مالیاتی ناچیز نتواند شکاف عرضه و تقاضا را پر کند.
باب مک‌نالی، رئیس گروه مشاوره انرژی راپیدان، با تاکید بر ماهیت ژئوپلیتیک این بحران تصریح کرده است که مهار نوسانات فعلی صرفاً از مسیر پایان پایدار درگیری‌ها در خلیج فارس و توقف جنگ اوکراین امکان‌پذیر است و اقدامات مقطعی ممکن است حتی نتایج معکوس به بار آورد.
| متغیرهای بحران بازار سوخت آمریکا | مقدار یا وضعیت ثبت‌شده | پیامد اقتصادی و سیاسی |
| میانگین قیمت گازوئیل (AAA) | ۶.۲۸ دلار به ازای هر گالن | ثبت بالاترین نرخ تاریخی دیزل در آمریکا |
| میزان جهش از آغاز جنگ علیه ایران | ۷۰+ درصد | شوک تورمی مستقیم به زنجیره توزیع و لجستیک |
| معافیت مالیاتی گازوئیل قرمز | ۲۴.۴ سنت در هر گالن | تاثیر بسیار محدود به دلیل اصطکاک‌های عملیاتی |
| نرخ رضایت از عملکرد ترامپ (رویترز/ایپسوس) | ۳۲ درصد | سقوط به پایین‌ترین سطح ثبت‌شده در نظرسنجی‌ها |
بن‌بست سیاسی در آستانه ۳ نوامبر؛ فرسایش پایگاه رأی جمهوری‌خواهان
گسترش آتش جنگ به قیمت‌های خرده‌فروشی سوخت، هزینه‌های سیاسی سنگینی به همراه داشته است. بر اساس نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس، «هزینه زندگی» مهم‌ترین شاخص تعیین‌کننده برای رأی‌دهندگان در انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر است.
دیزل سوخت بنیادین حمل‌ونقل بار و ماشین‌آلات کشاورزی است؛ بنابراین جهش ۷۰ درصدی قیمت آن دقیقاً حامیان سنتی حزب جمهوری‌خواه شامل کشاورزان، رانندگان کامیون و خانوارهای روستایی را هدف قرار داده است. افت محبوبیت ترامپ به ۳۲ درصد، اکثریت شکننده جمهوری‌خواهان در کنگره را در معرض تهدید جدی قرار داده و نشان می‌دهد بحران هرمز بیش از پیش در حال تبدیل شدن به یک بحران داخلی در واشنگتن است.
پرسش‌های پرتکرار درباره جهش بهای دیزل در آمریکا
نرخ گازوئیل در آمریکا چه رکوردی را ثبت کرده است؟
بر اساس داده‌های AAA، میانگین قیمت هر گالن گازوئیل به ۶ دلار و ۲۸ سنت رسیده که بالاترین نرخ ثبت‌شده در تاریخ انرژی ایالات متحده است و جهش ۷۰ درصدی را از زمان آغاز درگیری‌ها نشان می‌دهد.
چرا طرح استفاده از «گازوئیل قرمز» کارساز نبود؟
گازوئیل قرمز سوختی بدون مالیات فدرال (معاف از ۲۴.۴ سنت) است که معمولاً در کشاورزی مصرف می‌شود. کاهش ۲۴ سنتی مالیات در برابر افزایش بیش از ۲.۵ دلاری قیمت پایه، رقم بسیار ناچیزی است و موانع توزیع جاده‌ای مانع از استقبال ناوگان تجاری شد.
چرا توافق G7 برای آزادسازی ذخایر نتوانست قیمت‌ها را مهار کند؟
به دلیل اینکه ۱۰۰ میلیون بشکه اعلامی گروه هفت عمدتاً بازخوانی و تخصیص مجدد همان ذخایر اضطراری توافق‌شده در ماه مارس با آژانس بین‌المللی انرژی بود و محموله و ظرفیت فیزیکی جدیدی به بازار تشنه وارد نکرد.
اثر این گرانی بر انتخابات میان‌دوره‌ای چیست؟
با کاهش نرخ تایید ترامپ به ۳۲ درصد، گروه‌های کلیدی رأی‌آور جمهوری‌خواهان مانند کامیون‌داران و کشاورزان با بحران سودآوری مواجه شده‌اند که حفظ اکثریت کنگره در انتخابات ۳ نوامبر را بسیار مخاطره‌آمیز کرده است.
ناتوانی راهکارهای اداری و مالیاتی کاخ سفید در برابر شوک ۶.۲۸ دلاری گازوئیل تایید می‌کند که بحران پالایشی و لجستیکی ناشی از جنگ در خلیج فارس، یک عارضه ساختاری است و نه یک نوسان کوتاه‌مدت. در شرایطی که نفت در کانال بالای ۱۰۰ دلار معامله می‌شود و مسیرهای حیاتی ترانزیت مسدود مانده‌اند، تقلیل دادن این چالش به معافیت‌های مالیاتی جاده‌ای نمی‌تواند مانع از انتقال تورم سوخت به زنجیره کالاهای اساسی و سبد معیشت مصرف‌کنندگان آمریکایی شود.
منابع گزارش
خبرگزاری رویترز (Reuters) | گزارش شکست سیاست‌های کنترل قیمت سوخت دولت ترامپ و بازتاب‌های سیاسی در انتخابات
انجمن خودروی آمریکا (AAA) | داده‌های رسمی روزانه میانگین بهای خرده‌فروشی بنزین و گازوئیل در ایالت‌های مختلف
گروه مشاوره انرژی راپیدان (Rapidan Energy Group) | ارزیابی ژئوپلیتیک ریسک‌های خلیج فارس بر ناترازی بازارهای فرآورده‌های تقطیری
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟