دیوان محاسبات کشور در گزارش عملکرد واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ اعلام کرد که در چارچوب اجرای بند «ر» تبصره یک قانون بودجه، در برابر ثبت‌سفارش ۲۱۲ هزار و ۲۳۰ دستگاه خودرو، ۶۲ هزار و ۷۰۸ دستگاه با تأمین ۹۴۰ میلیون یورو ارز وارد کشور شده است. این در حالی است که برای واردات خودرو، منابع ارزی به میزان ۲ میلیارد یورو پیش‌بینی شده بود. همچنین از ۲۴۴ خودروی ثبت‌سفارش‌شده توسط ایرانیان مقیم خارج، هیچ خودرویی در سال ۱۴۰۴ وارد نشد.
به گزارش چارسو اقتصاد، این ارقام در گزارش منتشرشده از سوی مرکز رسانه، بین‌الملل و نظارت عمومی دیوان محاسبات کشور در روز دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ اعلام شده است. مقایسه آمارها نشان می‌دهد میان حجم ثبت‌سفارش، تأمین ارز و ورود نهایی خودرو فاصله قابل‌توجهی وجود داشته است؛ با این حال، برای شناسایی علت این فاصله باید وضعیت هر پرونده و مرحله اجرای آن به‌صورت جداگانه بررسی شود.
آمار واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ به روایت دیوان محاسبات
بر اساس گزارش دیوان محاسبات، عملکرد واردات خودرو در چارچوب حکم بودجه سال ۱۴۰۴ به شرح زیر است:
| شاخص | مقدار اعلام‌شده |
|---|---|
| تعداد خودروهای ثبت‌سفارش‌شده | ۲۱۲٬۲۳۰ دستگاه |
| تعداد خودروهای واردشده در چارچوب گزارش | ۶۲٬۷۰۸ دستگاه |
| منابع ارزی پیش‌بینی‌شده در بودجه | ۲ میلیارد یورو |
| میزان ارز تأمین‌شده برای خودروهای واردشده | ۹۴۰ میلیون یورو |
| میانگین قیمت ارزی هر خودروی واردشده | ۱۵ هزار یورو |
| ثبت‌سفارش خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج | ۲۴۴ دستگاه |
| واردات انجام‌شده از محل ثبت‌سفارش ایرانیان مقیم خارج در سال ۱۴۰۴ | صفر دستگاه |
منبع جدول: گزارش دیوان محاسبات کشور به نقل از مرکز رسانه این نهاد، منتشرشده در خبرگزاری مهر، ۴ آبان ۱۴۰۵.
چرا فاصله ثبت‌سفارش و واردات خودرو اهمیت دارد؟
بررسی عددی گزارش نشان می‌دهد تعداد خودروهای واردشده معادل حدود ۲۹.۵ درصد از تعداد ثبت‌سفارش‌های اعلام‌شده است. این نسبت از تقسیم ۶۲ هزار و ۷۰۸ دستگاه بر ۲۱۲ هزار و ۲۳۰ دستگاه به دست می‌آید.
با وجود این، نباید نتیجه گرفت که تمام اختلاف ۱۴۹ هزار و ۵۲۲ دستگاهی، خودروی معطل‌مانده در گمرک یا سفارش قطعی انجام‌نشده است. ثبت‌سفارش یک مرحله اداری است و گزارش منتشرشده مشخص نمی‌کند چه تعداد از سفارش‌ها تأمین ارز شده، حمل شده، لغو شده یا همچنان در سایر مراحل واردات قرار داشته‌اند.
در بخش ارزی نیز نسبت ۹۴۰ میلیون یورو به منابع ۲ میلیارد یورویی پیش‌بینی‌شده، ۴۷ درصد است. این مقایسه، فاصله عملکرد اعلام‌شده با رقم بودجه‌ای را نشان می‌دهد؛ اما به معنای مفقودشدن یا هزینه‌شدن مابقی منابع نیست.
بحث منابع ارزی واردات خودرو پیش‌تر نیز مطرح شده بود. در همین زمینه می‌توانید گزارش چارسو اقتصاد درباره چالش تأمین ارز واردات خودرو و اظهارات مطرح‌شده درباره نقش بانک مرکزی را بخوانید. البته گزارش جدید دیوان محاسبات به‌تنهایی سهم هر دستگاه در ایجاد فاصله ثبت‌سفارش و واردات را مشخص نمی‌کند.
تفاوت آمار دیوان محاسبات و گمرک درباره واردات خودرو ۱۴۰۴ چیست؟
یک نکته مهم در خواندن گزارش دیوان محاسبات، توجه به دامنه آماری آن است. دیوان محاسبات ارقام خود را در چارچوب بررسی اجرای بند «ر» تبصره یک قانون بودجه ۱۴۰۴ اعلام کرده است.
در مقابل، خبرگزاری تسنیم در گزارشی که ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ بر اساس آمار رسمی گمرک منتشر کرد، تعداد کل خودروهای واردشده در سال ۱۴۰۴ را حدود ۶۸ هزار دستگاه به ارزش تقریبی ۱.۵ میلیارد یورو اعلام کرده بود.
بنابراین، دو گزارش از نظر تعداد و ارزش ارزی ارقام یکسانی ندارند. با اطلاعات منتشرشده، نمی‌توان علت دقیق این اختلاف را قطعی دانست؛ برای تطبیق نهایی باید دامنه شمول خودروها، رویه‌های وارداتی و مبنای ثبت ارزش ارزی در دو گزارش روشن شود.
این تفاوت به آن معناست که رقم ۶۲ هزار و ۷۰۸ دستگاه دیوان محاسبات را نباید بدون قید و توضیح، آمار قطعی مجموع تمام خودروهای واردشده از همه مسیرها در سال ۱۴۰۴ معرفی کرد.
منبع مقایسه: گزارش تسنیم از آمار رسمی گمرک درباره واردات خودرو در سال ۱۴۰۴.
سرنوشت ۲۴۴ ثبت‌سفارش خودرو ایرانیان مقیم خارج چه شد؟
یکی از بخش‌های مهم گزارش دیوان محاسبات به واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور اختصاص دارد. طبق این گزارش، در سال ۱۴۰۴ برای ۲۴۴ دستگاه خودرو در این مسیر ثبت‌سفارش انجام شد، اما هیچ وارداتی در همان سال ثبت نشد.
گزارش منتشرشده درباره علت به نتیجه نرسیدن این ثبت‌سفارش‌ها، جزئیات پرونده‌ها یا وضعیت بعدی آن‌ها توضیحی ارائه نکرده است. به همین دلیل، نمی‌توان صرفاً بر اساس این آمار گفت تمام متقاضیان انصراف داده‌اند یا همه پرونده‌ها رد شده‌اند.
برای آشنایی با مقررات بعدی این مسیر، گزارش چارسو اقتصاد درباره مهلت و شرایط واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج در سال ۱۴۰۵ قابل مطالعه است. البته باید توجه داشت که پس از انتشار آن مقررات، وضعیت ثبت‌سفارش تغییر کرده است.
آخرین وضعیت ثبت‌سفارش واردات خودرو در آبان ۱۴۰۵
هم‌زمان با انتشار گزارش دیوان محاسبات، تحول تازه‌ای در مقررات واردات خودرو رخ داده است. بر اساس گزارش منتشرشده در ۳ آبان ۱۴۰۵، سازمان توسعه تجارت دستور توقف ایجاد و ویرایش ثبت‌سفارش‌های واردات خودرو از محل بند «ر» بودجه ۱۴۰۴ را صادر کرده است.
با این حال، طبق مفاد اعلام‌شده، پرونده‌هایی که پیش‌تر تأمین ارز داشته‌اند، در محدوده ارز تأمین‌شده و با رعایت شرایط مقرر می‌توانند فرایند ورود و ترخیص را ادامه دهند. بنابراین، توقف ثبت‌سفارش جدید از این محل به معنای توقف کامل ترخیص تمام خودروهای وارداتی نیست.
از سوی دیگر، سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد که ثبت‌سفارش جدید واردات خودرو در رویه ایرانیان مقیم خارج متوقف است. این اطلاعیه به وضعیت جاری سال ۱۴۰۵ مربوط می‌شود و نباید آن را علت اثبات‌شده واردات صفر در سال ۱۴۰۴ تلقی کرد.
منابع این به‌روزرسانی: گزارش توقف ثبت‌سفارش از محل ارز بودجه ۱۴۰۴ و اظهارات سخنگوی وزارت صمت درباره واردات خودرو ایرانیان مقیم خارج.
گزارش دیوان محاسبات چه پرسشی را بی‌پاسخ گذاشته است؟
گزارش جدید تصویر روشنی از تعداد ثبت‌سفارش‌ها، خودروهای واردشده و ارز تأمین‌شده در چارچوب حکم بودجه ارائه می‌کند؛ اما هنوز مشخص نیست هر مرحله از فرایند واردات چه سهمی در فاصله این ارقام داشته است.
برای ارزیابی دقیق عملکرد واردات خودرو، انتشار آمار تفکیکی درباره تعداد سفارش‌های دارای تخصیص و تأمین ارز، خودروهای حمل‌شده، خودروهای موجود در گمرک، ترخیص قطعی و پرونده‌های لغوشده ضروری است. بدون این تفکیک، نسبت ثبت‌سفارش به واردات، شاخصی برای مشاهده فاصله عملکرد است، نه توضیح قطعی علت آن.
سوالات پرتکرار درباره گزارش دیوان محاسبات از واردات خودرو ۱۴۰۴
در سال ۱۴۰۴ چند خودرو ثبت‌سفارش شد؟
طبق گزارش دیوان محاسبات کشور، در چارچوب اجرای بند «ر» تبصره یک قانون بودجه ۱۴۰۴، برای ۲۱۲ هزار و ۲۳۰ دستگاه خودرو ثبت‌سفارش انجام شد.
دیوان محاسبات تعداد خودروهای واردشده در سال ۱۴۰۴ را چقدر اعلام کرده است؟
دیوان محاسبات ورود ۶۲ هزار و ۷۰۸ دستگاه خودرو را با تأمین ۹۴۰ میلیون یورو ارز در چارچوب گزارش عملکرد این حکم بودجه‌ای اعلام کرده است.
چند درصد ثبت‌سفارش‌های خودرو به واردات تبدیل شد؟
نسبت عدد خودروهای واردشده به ثبت‌سفارش‌های اعلام‌شده حدود ۲۹.۵ درصد است؛ اما این نسبت، به‌تنهایی نرخ نهایی موفقیت همه پرونده‌ها یا تعداد خودروهای رسوب‌کرده را نشان نمی‌دهد.
چرا آمار دیوان محاسبات با آمار گمرک متفاوت است؟
گزارش دیوان محاسبات در چارچوب یک حکم مشخص بودجه‌ای منتشر شده، در حالی که گزارش دیگر به آمار کلی گمرک استناد کرده است. برای تعیین علت دقیق اختلاف، جزئیات دامنه شمول و روش محاسبه دو مجموعه آمار لازم است.
آیا ایرانیان مقیم خارج در سال ۱۴۰۴ خودرو وارد کردند؟
بر اساس گزارش دیوان محاسبات، با وجود ثبت‌سفارش ۲۴۴ دستگاه خودرو از این مسیر، در سال ۱۴۰۴ هیچ وارداتی ثبت نشد.
آیا واردات خودرو در آبان ۱۴۰۵ کاملاً ممنوع شده است؟
خیر؛ اطلاعیه مورد اشاره از توقف ثبت‌سفارش جدید و ویرایش پرونده‌ها در یک مسیر مشخص بودجه‌ای خبر می‌دهد. برای برخی پرونده‌های دارای تأمین ارز، ادامه فرایند تحت شرایط مقرر امکان‌پذیر است.
منابع گزارش
- خبرگزاری مهر؛ گزارش رسمی دیوان محاسبات کشور از عملکرد واردات خودرو در سال ۱۴۰۴، ۴ آبان ۱۴۰۵
- خبرگزاری تسنیم؛ گزارش آمار رسمی گمرک از واردات خودرو در سال ۱۴۰۴
- شفقنا؛ گزارش توقف ثبت‌سفارش خودرو از محل ارز بودجه ۱۴۰۴، ۳ آبان ۱۴۰۵
- شفقنا به نقل از ایسنا؛ اعلام وزارت صمت درباره توقف ثبت‌سفارش خودرو ایرانیان مقیم خارج، ۲۸ مهر ۱۴۰۵
- پایگاه ملی اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات؛ آیین‌نامه اجرایی بند «ر» تبصره یک قانون بودجه سال ۱۴۰۴
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟