نرخ اجاره مسکن استیجاری برای زوج‌های جوان واجد شرایط در دهک‌های درآمدی یک تا شش اعلام شد. بر اساس توضیحات معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، اجاره‌بها در این طرح بسته به دهک درآمدی معادل ۳۵ تا ۵۵ درصد نرخ کارشناسی روز خواهد بود؛ قراردادها نیز حداقل پنج‌ساله منعقد می‌شوند و شرایط مستأجران هر سال مورد بررسی قرار می‌گیرد.
آخرین به‌روزرسانی: ۱۳ مهر ۱۴۰۵
به گزارش چارسو اقتصاد، حبیب‌الله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، جزئیات تازه‌ای از نحوه تعیین نرخ اجاره مسکن در طرح مسکن استیجاری اعلام کرده است. بر اساس این مدل، مبلغ اجاره برای همه مشمولان یکسان نیست و متناسب با دهک درآمدی خانوار تعیین می‌شود.
نرخ اجاره مسکن استیجاری برای دهک‌های ۱ تا ۶ چقدر است؟
بر اساس اعلام معاون وزیر راه و شهرسازی، مبنای محاسبه اجاره‌بها «نرخ کارشناسی روز» است و خانوار مشمول، متناسب با دهک درآمدی خود تنها بخشی از این رقم را پرداخت می‌کند.
| دهک درآمدی | اجاره پرداختی | فاصله با نرخ کارشناسی |
|---|---|---|
| دهک‌های ۱ و ۲ | ۳۵ درصد نرخ کارشناسی روز | ۶۵ درصد کمتر از نرخ کارشناسی |
| دهک‌های ۳ و ۴ | ۴۵ درصد نرخ کارشناسی روز | ۵۵ درصد کمتر از نرخ کارشناسی |
| دهک‌های ۵ و ۶ | ۵۵ درصد نرخ کارشناسی روز | ۴۵ درصد کمتر از نرخ کارشناسی |
بنابراین بیشترین سطح حمایت به دهک‌های اول و دوم اختصاص دارد. برای مثال، اگر نرخ کارشناسی اجاره یک واحد مسکونی ۲۰ میلیون تومان در ماه باشد، سهم پرداختی در دهک‌های یک و دو بر اساس این فرمول ۷ میلیون تومان، در دهک‌های سه و چهار ۹ میلیون تومان و در دهک‌های پنج و شش ۱۱ میلیون تومان خواهد بود. این ارقام صرفاً نمونه محاسباتی هستند و مبلغ واقعی هر واحد به نرخ کارشناسی همان ملک بستگی دارد.
چه کسانی مشمول طرح مسکن استیجاری می‌شوند؟
جامعه هدف اعلام‌شده برای این برنامه، به‌ویژه زوج‌های جوان فاقد مسکن در دهک‌های درآمدی یک تا شش است. در مراحل اعلام‌شده برای طرح، شرایطی مانند وضعیت مالکیت مسکن، دهک درآمدی و سابقه سکونت نیز در بررسی صلاحیت متقاضیان مورد توجه قرار گرفته است.
قرار گرفتن در دهک‌های درآمدی ۱ تا ۶
دهک درآمدی متقاضیان از طریق اطلاعات و استعلام‌های مربوط به وضعیت اقتصادی خانوار بررسی می‌شود.
فاقد مسکن بودن
طرح با هدف حمایت از خانوارها و زوج‌های جوان فاقد مسکن طراحی شده و وضعیت مالکیت متقاضی و همسر او در فرایند احراز شرایط اهمیت دارد.
احراز سایر شرایط طرح
شرایط دقیق ثبت‌نام و تخصیص واحد می‌تواند بر اساس مرحله اجرای طرح و شهر محل تقاضا متفاوت باشد؛ بنابراین قرار گرفتن در دهک‌های یک تا شش به‌تنهایی به معنای تخصیص قطعی واحد نیست.
قرارداد مسکن استیجاری حداقل ۵ ساله است
یکی دیگر از تفاوت‌های مهم این طرح با بازار عادی اجاره، مدت قرارداد است. طاهرخانی اعلام کرده است که حداقل دوره اجاره پنج سال در نظر گرفته شده و قراردادهای واحدهای استیجاری به‌صورت پنج‌ساله منعقد می‌شوند.
با این حال، برخورداری از واحد برای تمام این دوره بدون بررسی مجدد نیست. شرایط مستأجران هر سال ارزیابی خواهد شد و اگر مستأجر در این مدت صاحب‌خانه شود، دیگر مشمول شرایط حمایتی طرح نخواهد بود.
نرخ کارشناسی اجاره چگونه مشخص می‌شود؟
بر اساس توضیحات معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، مبنای تعیین مبلغ، درصدی از نرخ کارشناسی روز است. همچنین وزارت راه به اطلاعات سامانه «خودنویس» دسترسی دارد و می‌تواند از داده‌های این سامانه برای بررسی متوسط اجاره‌بها در شهرهای مختلف استفاده کند.
در نتیجه نباید اعداد ۳۵، ۴۵ و ۵۵ درصد را به‌عنوان مبلغ ثابت اجاره تلقی کرد. ابتدا ارزش اجاره‌ای واحد مشخص می‌شود و سپس درصد مربوط به دهک درآمدی مستأجر روی آن اعمال خواهد شد.
برنامه دولت برای ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری
طاهرخانی همچنین از برنامه شناسایی زمین برای ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری خبر داده است. طبق توضیحات او، همکاری با شهرداری‌ها و خیرین برای تأمین زمین و ساخت این واحدها در نظر گرفته شده و بخش خصوصی نیز می‌تواند در قالب مدل‌های مختلف ساخت و بهره‌برداری وارد این برنامه شود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا اثر واقعی سیاست اجاره حمایتی فقط به تعیین نرخ وابسته نیست؛ تعداد واحدهای قابل عرضه، شهرهای تحت پوشش، سرعت ساخت و تخصیص واحدها و نحوه تأمین مالی تعیین می‌کنند چه تعداد از خانوارهای واجد شرایط عملاً امکان استفاده از این طرح را خواهند داشت.
آیا اجاره دهک‌های ۱ تا ۶ واقعاً ۶۵ درصد ارزان می‌شود؟
در مورد دهک‌های یک و دو، رقم پرداختی اعلام‌شده معادل ۳۵ درصد نرخ کارشناسی روز است؛ یعنی فاصله آن با نرخ کارشناسی ۶۵ درصد خواهد بود. اما این موضوع را نباید به معنای کاهش ۶۵ درصدی اجاره‌بها در کل بازار مسکن یا برای تمام مستأجران کشور دانست.
این نرخ مربوط به واحدهای مشمول طرح مسکن استیجاری و متقاضیان واجد شرایط است. بنابراین تأثیر آن بر بازار آزاد اجاره به تعداد واحدهای عرضه‌شده و گستره اجرای طرح وابسته خواهد بود.
طرح مسکن استیجاری چه تغییری در سیاست مسکن ایجاد می‌کند؟
مدل مسکن استیجاری در کنار سیاست خانه‌دار کردن خانوارها، مسیر دیگری برای حمایت از گروه‌هایی است که در مقطع فعلی توان خرید مسکن ندارند. در این مدل، به جای آنکه حمایت صرفاً به مالکیت خانه وابسته باشد، امکان سکونت بلندمدت با اجاره‌بهای متناسب با توان اقتصادی خانوار فراهم می‌شود.
قرارداد پنج‌ساله نیز می‌تواند بخشی از نااطمینانی ناشی از تمدید سالانه قراردادهای اجاره را برای خانوارهای مشمول کاهش دهد. با این حال، ارزیابی اثر اقتصادی نهایی طرح به مقیاس اجرا، تعداد واحدهای تحویل‌شده، پراکندگی جغرافیایی و نحوه تأمین منابع آن وابسته است.
جمع‌بندی؛ مستأجران دهک‌های پایین چقدر می‌پردازند؟
طبق آخرین جزئیات اعلام‌شده از سوی معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، نرخ اجاره مسکن استیجاری برای دهک‌های یک و دو معادل ۳۵ درصد، دهک‌های سه و چهار ۴۵ درصد و دهک‌های پنج و شش ۵۵ درصد نرخ کارشناسی روز تعیین شده است.
قراردادها پنج‌ساله خواهند بود و شرایط خانوار هر سال بررسی می‌شود. در عین حال، اعلام این نرخ‌ها به معنای برخورداری خودکار تمام خانوارهای دهک یک تا شش از مسکن استیجاری نیست و متقاضیان باید شرایط تعیین‌شده برای ورود و ادامه حضور در طرح را داشته باشند.
سؤال‌های پرتکرار درباره نرخ اجاره مسکن استیجاری
نرخ اجاره مسکن استیجاری برای دهک‌های ۱ و ۲ چقدر است؟
طبق اعلام معاون وزیر راه و شهرسازی، اجاره‌بهای دهک‌های یک و دو معادل ۳۵ درصد نرخ کارشناسی روز واحد مسکونی تعیین می‌شود.
دهک‌های ۳ و ۴ چقدر اجاره می‌دهند؟
برای خانوارهای واجد شرایط در دهک‌های سه و چهار، مبلغ اجاره معادل ۴۵ درصد نرخ کارشناسی روز در نظر گرفته شده است.
اجاره مسکن استیجاری برای دهک‌های ۵ و ۶ چقدر است؟
دهک‌های پنج و شش در صورت احراز شرایط طرح، معادل ۵۵ درصد نرخ کارشناسی روز واحد را به‌عنوان اجاره پرداخت خواهند کرد.
قرارداد مسکن استیجاری چند ساله است؟
بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، قرارداد واحدهای مسکن استیجاری پنج‌ساله است و وضعیت مستأجران در طول دوره به‌صورت سالانه بررسی می‌شود.
اگر مستأجر در طول قرارداد صاحب‌خانه شود چه اتفاقی می‌افتد؟
اگر بررسی سالانه نشان دهد مستأجر در طول دوره صاحب‌خانه شده است، دیگر مشمول شرایط حمایتی این طرح نخواهد بود.
آیا همه خانوارهای دهک ۱ تا ۶ می‌توانند از این نرخ اجاره استفاده کنند؟
خیر. قرار گرفتن در دهک‌های یک تا شش یکی از معیارهای طرح است و متقاضی باید سایر شرایط اعلام‌شده، از جمله شرایط مربوط به مالکیت و احراز صلاحیت طرح را نیز داشته باشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟