فوق‌العاده خاص کارمندان باید پرداخت شود؛ حقوق چه کسانی ۵ تا ۱۰ میلیون تومان افزایش می‌یابد؟

رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس می‌گوید پرداخت فوق‌العاده خاص کارکنان دولت در بودجه ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده و دولت باید آن را اجرا کند. همزمان، در تازه‌ترین اظهارات درباره ترمیم حقوق کارکنان، دامنه ۲ هزار تا ۲۰ هزار امتیاز برای اجرای فوق‌العاده خاص مطرح شده که به گفته علی بابایی کارنامی می‌تواند برای کارکنان مشمول حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان افزایش دریافتی ایجاد کند. با این حال، رقم نهایی برای همه کارمندان یکسان نیست و دامنه شمول و نحوه محاسبه به مقررات و وضعیت استخدامی افراد بستگی دارد.

آخرین به‌روزرسانی: ۱۳ مهر ۱۴۰۵

فوق‌العاده خاص کارمندان باید پرداخت شود؛ مجلس چه می‌گوید؟

بحث ترمیم حقوق کارکنان دولت در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ وارد مرحله تازه‌ای شده است. علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، در تازه‌ترین اظهارات خود تاکید کرده است که فوق‌العاده خاص کارکنان در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده و دولت مکلف به اجرای آن است.

او با انتقاد از تاخیر در اجرای این حکم گفته است کوتاهی صورت‌گرفته باید جبران شود و موضوع فوق‌العاده خاص صرفاً یک مطالبه یا پیشنهاد جدید برای افزایش حقوق نیست، بلکه اجرای حکمی است که مجلس بر انجام آن تاکید دارد.

این اظهارات در شرایطی مطرح شده که مسئله افزایش دریافتی کارکنان دولت، تامین اعتبار و نحوه اجرای فوق‌العاده خاص در ماه‌های گذشته به یکی از محورهای اصلی مباحث حقوق و دستمزد تبدیل شده است.

افزایش حقوق ۵ تا ۱۰ میلیون تومانی از کجا آمده است؟

چند روز پیش از اظهارات جدید رئیس کمیسیون اجتماعی، علی بابایی کارنامی درباره برنامه ترمیم دریافتی کارکنان اعلام کرده بود که اجرای فوق‌العاده خاص در دامنه ۲ هزار تا ۲۰ هزار امتیاز دنبال می‌شود.

به گفته او، اجرای این دامنه امتیازی می‌تواند حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان به حقوق کارکنان مشمول اضافه کند. این ارقام اما نباید به معنای تصویب یک افزایش ثابت ۵ یا ۱۰ میلیون تومانی برای تمام کارمندان دولت تفسیر شود؛ زیرا مبلغ دریافتی نهایی به میزان امتیاز، وضعیت استخدامی، دستگاه محل خدمت و ضوابط اجرایی بستگی خواهد داشت.

فوق‌العاده خاص ۱۴۰۵ دقیقاً چیست؟

مبنای حقوقی فوق‌العاده خاص به جزء (۳) بند (ب) ماده ۱۰۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت و اصلاحات بعدی آن بازمی‌گردد. هدف این سازوکار، کمک به عدالت در پرداخت، افزایش بهره‌وری، نگهداشت نیروی انسانی و تقویت برخی وظایف حاکمیتی و نظارتی دستگاه‌هاست.

برای سال ۱۴۰۵ نیز فوق‌العاده خاص در مقررات حقوق کارکنان وارد شده است. بر اساس مصوبه افزایش ضریب حقوق سال ۱۴۰۵، برای مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری ۴۴۰۰ امتیاز فوق‌العاده خاص در نظر گرفته شده و معادل ریالی آن برای سایر نظام‌های پرداخت ۳۰ میلیون و ۵۹۷ هزار و ۶۰۰ ریال تعیین شده است.

این رقم را نباید با اظهارات جدید درباره دامنه ۲ هزار تا ۲۰ هزار امتیاز یکی دانست. رقم ۴۴۰۰ امتیاز مربوط به حکم برقرارشده در مصوبه حقوق سال ۱۴۰۵ است، در حالی که دامنه ۲ تا ۲۰ هزار امتیاز در اظهارات جدید رئیس کمیسیون اجتماعی درباره برنامه ترمیم بیشتر حقوق کارکنان مطرح شده است.

آیا فوق‌العاده خاص به همه کارمندان دولت تعلق می‌گیرد؟

پاسخ کوتاه این است که نمی‌توان بدون توجه به نوع استخدام و نظام پرداخت، یک حکم کاملاً یکسان برای تمام افرادی که به‌طور عمومی «کارمند دولت» نامیده می‌شوند صادر کرد.

در مقررات فوق‌العاده خاص، گروه‌های مشمول و نحوه پرداخت براساس قوانین استخدامی و نظام پرداخت تعیین می‌شود. برای نمونه، گزارش‌های منتشرشده درباره اجرای مقررات سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد کارکنان تابع قانون کار وضعیت متفاوتی نسبت به مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری دارند.

• مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری

  فوق‌العاده خاص برای این گروه در مقررات حقوقی پیش‌بینی شده و نحوه اعمال امتیاز براساس مصوبات مربوط انجام می‌شود.

• کارکنان دارای نظام‌های پرداخت دیگر

  در برخی موارد به‌جای امتیاز، معادل ریالی براساس ضوابط مربوط تعیین می‌شود.

• کارکنان تابع قانون کار

  وضعیت این گروه با کارکنان مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری یکسان نیست و نباید افزایش اعلام‌شده برای یک گروه به تمام نیروهای شاغل در دستگاه‌های دولتی تعمیم داده شود.

فوق‌العاده خاص چه اثری بر حقوق بازنشستگی دارد؟

یکی از ویژگی‌های مهم فوق‌العاده خاص این است که موضوع فقط افزایش دریافتی ماهانه نیست. طبق مقررات مربوط، این فوق‌العاده مشمول کسور بازنشستگی است و می‌تواند در محاسبه حقوق بازنشستگی، پاداش پایان خدمت و ذخیره مرخصی استحقاقی اثر داشته باشد.

در مقابل، فوق‌العاده خاص لزوماً باعث افزایش سایر مؤلفه‌های حکم کارگزینی مانند حق شغل، حق شاغل، فوق‌العاده ویژه، فوق‌العاده جذب یا اضافه‌کار نمی‌شود.

آخرین وضعیت افزایش حقوق کارمندان در نیمه دوم ۱۴۰۵

بحث فوق‌العاده خاص تنها بخش پرونده حقوق کارکنان دولت نیست. سازمان اداری و استخدامی، مجلس و سازمان برنامه و بودجه در ماه‌های اخیر موضوعاتی مانند ترمیم معیشت کارکنان، اصلاح نظام پرداخت و تامین منابع مالی افزایش دریافتی‌ها را نیز دنبال کرده‌اند.

چارسو اقتصاد در گزارش آخرین وضعیت افزایش حقوق کارمندان و تغییرات نظام پرداخت کارکنان دولت نیز جزئیات مربوط به ترمیم حقوق، اصلاح ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری و وضعیت نیروهای شرکتی را بررسی کرده است.

بنابراین، برای کارکنان دولت دو موضوع را باید از یکدیگر جدا کرد: نخست اجرای فوق‌العاده خاصی که مبنای قانونی و مقرراتی دارد و دوم طرح‌ها و پیشنهادهای جدید برای افزایش بیشتر دریافتی کارکنان در نیمه دوم سال.

آیا پرداخت فوق‌العاده خاص باعث افزایش تورم می‌شود؟

اثر تورمی افزایش حقوق به شیوه تامین مالی آن بستگی دارد. افزایش هزینه جاری دولت اگر از محل منابع پیش‌بینی‌شده در بودجه یا جابه‌جایی و صرفه‌جویی در هزینه‌ها تامین شود، الزاماً به همان میزان به افزایش پایه پولی منجر نمی‌شود.

اما اگر افزایش هزینه‌های حقوق و دستمزد به کسری بودجه بدون منبع منجر شود و این کسری در نهایت از مسیرهای پولی تامین شود، می‌تواند فشار تورمی ایجاد کند. بنابراین صرف پرداخت فوق‌العاده خاص را نمی‌توان به‌تنهایی «تورم‌زا» یا «ضدتورمی» نامید؛ نحوه تامین اعتبار تعیین‌کننده است.

کارمندان چه زمانی فوق‌العاده خاص را دریافت می‌کنند؟

در تازه‌ترین اظهارات، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس بر اجرای هرچه سریع‌تر فوق‌العاده خاص تأکید کرده است، اما تا زمان این به‌روزرسانی، یک تاریخ واحد و قطعی برای واریز افزایش جدید ۲ تا ۲۰ هزار امتیازی به حساب تمام کارکنان دستگاه‌های اجرایی اعلام نشده است.

به همین دلیل، ادعای «واریز قطعی در یک ماه مشخص» یا «افزایش ثابت چند میلیون تومانی برای همه کارکنان» تا پیش از ابلاغ جزئیات اجرایی نباید قطعی تلقی شود.

آخرین وضعیت فوق‌العاده خاص کارمندان در یک نگاه

• اصل فوق‌العاده خاص مبنای قانونی دارد

  مبنای آن به قانون برنامه هفتم و مقررات اجرایی و بودجه‌ای مرتبط بازمی‌گردد.

• مجلس بر اجرای آن تأکید دارد

  رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در ۱۳ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرده دولت باید حکم مربوط به فوق‌العاده خاص را اجرا کند و کوتاهی در اجرای آن جبران شود.

• دامنه ۲ تا ۲۰ هزار امتیاز مطرح شده است

  در اظهارات اخیر رئیس کمیسیون اجتماعی این دامنه برای ترمیم دریافتی کارکنان مطرح شده و اثر آن حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان عنوان شده است.

• ۵ تا ۱۰ میلیون تومان برای همه قطعی نیست

  رقم نهایی به امتیاز، وضعیت استخدامی، دستگاه و نحوه اجرای مصوبه بستگی دارد.

• زمان واریز سراسری هنوز مشخص نیست

  تا زمان این به‌روزرسانی، تاریخ واحد و رسمی برای اجرای افزایش جدید در تمام دستگاه‌ها اعلام نشده است.

پرسش‌های پرتکرار درباره فوق‌العاده خاص کارمندان دولت

فوق‌العاده خاص کارمندان در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

در مصوبه حقوق سال ۱۴۰۵ برای مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری ۴۴۰۰ امتیاز برقرار شده است. همزمان رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در اظهارات تازه از برنامه اجرای فوق‌العاده خاص در دامنه ۲ هزار تا ۲۰ هزار امتیاز سخن گفته است. این دو موضوع نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

آیا حقوق کارمندان ۵ تا ۱۰ میلیون تومان افزایش پیدا می‌کند؟

رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس گفته اجرای دامنه جدید فوق‌العاده خاص می‌تواند حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان به حقوق کارکنان اضافه کند؛ اما هنوز نباید این رقم را افزایش ثابت و قطعی حقوق همه کارکنان دولت دانست.

فوق‌العاده خاص از چه زمانی پرداخت می‌شود؟

مجلس خواستار اجرای سریع این حکم است، اما برای افزایش جدید مطرح‌شده هنوز تاریخ واحدی برای پرداخت در تمام دستگاه‌های اجرایی اعلام نشده است.

آیا فوق‌العاده خاص شامل معلمان و فرهنگیان می‌شود؟

برای کارکنان آموزش و پرورش نیز موضوع فوق‌العاده خاص در بودجه و پیگیری‌های مجلس مطرح شده است، اما مبلغ نهایی دریافتی باید براساس ضوابط استخدامی و ابلاغ اجرایی مربوط به این دستگاه مشخص شود.

آیا فوق‌العاده خاص شامل نیروهای شرکتی می‌شود؟

نباید مقررات کارکنان مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری را مستقیماً به تمام نیروهای شرکتی یا کارکنان تابع قانون کار تعمیم داد. نوع قرارداد و نظام استخدامی فرد در تعیین شمول و نحوه پرداخت اهمیت دارد.

آیا فوق‌العاده خاص در بازنشستگی تأثیر دارد؟

بله. این فوق‌العاده مشمول کسور بازنشستگی است و طبق مقررات در محاسبه حقوق بازنشستگی، پاداش پایان خدمت و ذخیره مرخصی استحقاقی اثر دارد.

جمع‌بندی؛ کارمندان منتظر چه تصمیمی باشند؟

تازه‌ترین موضع رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس نشان می‌دهد پرونده فوق‌العاده خاص کارکنان دولت همچنان در دستور کار قرار دارد و مجلس اجرای آن را یک تکلیف قانونی می‌داند. در کنار حکم برقرارشده برای سال ۱۴۰۵، اکنون دامنه ۲ تا ۲۰ هزار امتیازی نیز برای ترمیم بیشتر حقوق مطرح شده که به گفته رئیس کمیسیون اجتماعی می‌تواند برای کارکنان مشمول حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان افزایش دریافتی ایجاد کند.

با این حال، برای پاسخ قطعی به این پرسش که «هر کارمند دقیقاً چقدر بیشتر دریافت می‌کند؟» باید جزئیات نهایی اجرا، امتیاز اختصاص‌یافته، جامعه مشمول و زمان اعمال آن در احکام و فیش‌های حقوقی مشخص شود. بنابراین در وضعیت فعلی، اصل پیگیری و الزام به اجرای فوق‌العاده خاص روشن است، اما رقم افزایش جدید برای همه کارکنان یکسان و قطعی نیست.

منابع گزارش

• گزارش اظهارات علی بابایی کارنامی به نقل از ایسنا | تأکید رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس بر اجرای فوق‌العاده خاص در بودجه ۱۴۰۵
• گزارش اظهارات رئیس کمیسیون اجتماعی درباره دامنه ۲ تا ۲۰ هزار امتیاز | جزئیات افزایش احتمالی ۵ تا ۱۰ میلیون تومانی
• خبرگزاری تسنیم | جزئیات شمول فوق‌العاده خاص در مقررات حقوق کارکنان دولت
• متن و تشریح مصوبه افزایش ضریب حقوق ۱۴۰۵ | جزئیات ۴۴۰۰ امتیاز فوق‌العاده خاص