به گزارش چارسو اقتصاد، بررسی صورت‌های مالی شرکت سایپا برای دوره شش‌ماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد عملکرد مالی این خودروساز در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته تضعیف شده است. کاهش درآمد عملیاتی در کنار افزایش هزینه تولید، فاصله میان درآمد حاصل از فعالیت اصلی شرکت و هزینه‌های آن را افزایش داده است.
درآمد عملیاتی سایپا در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به ۳۶.۴۸۸ همت رسید؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه سال گذشته ۴۹.۰۵۶ همت بود. به این ترتیب، درآمد عملیاتی شرکت حدود ۱۲.۵۶۸ همت، معادل ۲۵.۶ درصد، کاهش یافت.
در مقابل، بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی از ۵۰.۱۱۳ همت در شش‌ماهه نخست سال گذشته به ۵۹.۹۵۵ همت در دوره جاری رسید که بیانگر رشد حدود ۱۹.۶ درصدی است.
| شاخص مالی | شش‌ماهه نخست ۱۴۰۴ | شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵ |
|---|---|---|
| درآمد عملیاتی | ۴۹.۰۵۶ همت | ۳۶.۴۸۸ همت |
| بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی | ۵۰.۱۱۳ همت | ۵۹.۹۵۵ همت |
| زیان ناخالص | ۱.۰۵۷ همت | ۲۳.۴۶۷ همت |
| زیان عملیاتی | ۰.۸۲۷ همت | ۲۸.۰۳۸ همت |
| زیان خالص | ۶.۷۸۰ همت | ۳۴.۷۹۶ همت |
این ارقام نشان می‌دهد بهای تمام‌شده در دوره جاری به حدود ۱۶۴ درصد درآمد عملیاتی رسیده است؛ یعنی سایپا به ازای هر ۱۰۰ تومان درآمد عملیاتی، حدود ۱۶۴ تومان بهای تمام‌شده ثبت کرده است. این نسبت در دوره مشابه سال قبل حدود ۱۰۲ درصد بود.
در نتیجه، شرکت نه‌تنها از فعالیت اصلی خود سود ناخالص به دست نیاورده، بلکه شکاف میان درآمد و هزینه‌های عملیاتی آن نیز به‌شدت افزایش یافته است.
زیان عملیاتی سایپا به بیش از ۲۸ همت رسید
افزایش فشار هزینه‌ها در سایر بخش‌های عملیاتی نیز قابل مشاهده است. هزینه‌های فروش، اداری و عمومی سایپا در شش‌ماهه نخست سال جاری به ۴.۷۹۸ همت رسید؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه سال گذشته ۴.۴۵۰ همت بود. به این ترتیب، هزینه‌های این بخش حدود ۷.۸ درصد افزایش یافت.
هم‌زمان، سایر درآمدهای عملیاتی شرکت از ۴.۶۷۹ همت به ۱.۸۸۳ همت کاهش پیدا کرد. سایپا همچنین در سرفصل سایر هزینه‌های عملیاتی ۱.۶۵۶ همت هزینه ثبت کرده است؛ در حالی که این سرفصل در دوره مشابه سال گذشته صفر بود.
مجموع این تغییرات باعث شد زیان عملیاتی شرکت از حدود ۰.۸۲۷ همت در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۴ به ۲۸.۰۳۸ همت در نیمه نخست ۱۴۰۵ برسد؛ یعنی زیان عملیاتی حدود ۳۴ برابر شود.
این وضعیت نشان می‌دهد مشکلات سایپا تنها به هزینه‌های تأمین مالی محدود نیست و فعالیت اصلی شرکت نیز با فاصله قابل توجه میان درآمد و هزینه روبه‌رو شده است.
هزینه‌های مالی دو برابر شد؛ زیان خالص از ۳۴ همت گذشت
در کنار افت عملکرد عملیاتی، هزینه‌های مالی سایپا نیز افزایش چشمگیری داشته است. این هزینه‌ها از ۶.۴۷۴ همت در دوره مشابه سال گذشته به ۱۲.۹۶۷ همت در نیمه نخست سال جاری رسید؛ افزایشی حدود ۱۰۰.۳ درصدی.
هرچند خالص سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی شرکت از حدود ۰.۵۲۱ همت به ۶.۲۰۹ همت افزایش یافت، این رشد نتوانست زیان عملیاتی و هزینه‌های مالی را جبران کند.
در نهایت، زیان خالص سایپا در صورت سود و زیان به ۳۴.۷۹۶ همت رسید؛ در حالی که این رقم در شش‌ماهه نخست سال گذشته ۶.۷۸۰ همت بود. بنابراین، زیان خالص شرکت بیش از پنج برابر شده است.
همچنین زیان پایه هر سهم از ۴۲ ریال به ۲۰۸ ریال افزایش یافت که نشان‌دهنده تشدید زیان‌دهی شرکت در دوره مورد بررسی است.
بدهی‌های سایپا در شش ماه نزدیک به ۵۰ همت افزایش یافت
بررسی صورت وضعیت مالی سایپا نشان می‌دهد فشار مالی شرکت به صورت سود و زیان محدود نیست. مجموع بدهی‌های شرکت در پایان شهریور ۱۴۰۵ به ۲۷۱.۱۴۴ همت رسید؛ در حالی که این رقم در پایان اسفند ۱۴۰۴ حدود ۲۲۱.۲۷۰ همت بود.
به این ترتیب، بدهی‌های سایپا طی شش ماه ۴۹.۸۷۴ همت، معادل حدود ۲۲.۵ درصد، افزایش یافته است.
در همین دوره، مجموع دارایی‌های شرکت از ۲۹۵.۵۴۰ همت به ۳۱۱.۶۱۹ همت رسید که رشد حدود ۵.۴ درصدی را نشان می‌دهد. در نتیجه، بدهی‌ها سریع‌تر از دارایی‌ها افزایش یافته‌اند.
نسبت مجموع بدهی‌ها به دارایی‌ها نیز از حدود ۷۴.۹ درصد در پایان سال ۱۴۰۴ به ۸۷ درصد در پایان شهریور ۱۴۰۵ رسیده است.
حقوق مالکانه کاهش یافت
در مقابل افزایش بدهی‌ها، مجموع حقوق مالکانه سایپا از ۷۴.۲۷۰ همت در پایان اسفند ۱۴۰۴ به ۴۰.۴۷۴ همت در پایان شهریور ۱۴۰۵ کاهش یافته است. این تغییر معادل افت حدود ۴۵.۵ درصدی حقوق مالکانه است.
زیان انباشته شرکت نیز از ۹۵.۸۳۶ همت به ۱۲۹.۶۳۳ همت افزایش یافته است. بر اساس ارقام گزارش‌شده، زیان انباشته معادل حدود ۸۰ درصد سرمایه ثبت‌شده ۱۶۲.۱۱۴ همتی شرکت است.
این ارقام در کنار افزایش بدهی‌ها نشان می‌دهد پشتوانه مالی سایپا در نیمه نخست سال جاری کاهش یافته است.
بدهی‌های جاری بسیار بیشتر از دارایی‌های جاری است
یکی دیگر از شاخص‌های قابل توجه در صورت وضعیت مالی سایپا، فاصله میان دارایی‌های جاری و بدهی‌های جاری شرکت است.
در پایان شهریور ۱۴۰۵، دارایی‌های جاری سایپا ۱۰۶.۸۳۰ همت و بدهی‌های جاری آن ۲۶۵.۷۱۵ همت ثبت شده است. بنابراین، بدهی‌های جاری شرکت حدود ۱۵۸.۸۸۵ همت بیشتر از دارایی‌های جاری آن بوده است.
این فاصله در پایان سال گذشته حدود ۱۲۶.۸۵۰ همت بود و طی شش ماه بیش از ۳۲ همت افزایش یافته است.
نسبت جاری شرکت نیز از حدود ۰.۴۲ به ۰.۴۰ کاهش پیدا کرده است. به بیان ساده، در برابر هر ۱۰۰ تومان بدهی جاری، حدود ۴۰ تومان دارایی جاری در ترازنامه ثبت شده است.
البته تمام بدهی‌های جاری الزاماً به پرداخت فوری وجه نقد منجر نمی‌شوند، اما این نسبت از محدودیت شرکت در پوشش تعهدات کوتاه‌مدت با دارایی‌های جاری حکایت دارد.
کدام بدهی‌ها افزایش یافته‌اند؟
افزایش بدهی‌های سایپا در چند سرفصل مشاهده می‌شود:
- پرداختنی‌های تجاری و سایر پرداختنی‌ها از ۸۱.۹۵۱ همت به ۱۰۷.۵۰۸ همت افزایش یافته است.
- بدهی ناشی از قراردادها از ۱۰۰.۸۹۶ همت به ۱۱۹.۸۲۲ همت رسیده است.
- مانده تسهیلات مالی شرکت از ۳۲.۰۵۳ همت به ۳۵.۴۰۵ همت افزایش یافته است.
این تغییرات نشان می‌دهد رشد تعهدات مالی شرکت به یک بخش مشخص محدود نبوده است.
جریان نقد عملیاتی مثبت ماند، اما موجودی نقد کاهش یافت
صورت جریان‌های نقدی سایپا نشان می‌دهد جریان خالص نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ مثبت و معادل ۵.۸۰۶ همت بوده است. این رقم در دوره مشابه سال گذشته ۴.۴۱۵ همت بود که رشد حدود ۳۱.۵ درصدی را نشان می‌دهد.
با وجود جریان نقد عملیاتی مثبت، فعالیت‌های تأمین مالی شرکت با خروج خالص نقد مواجه بوده است. خالص جریان نقد ناشی از فعالیت‌های تأمین مالی در دوره جاری منفی ۸.۳۶۲ همت گزارش شده است.
سایپا در این دوره ۱۹.۱۸۱ همت از محل دریافت تسهیلات وجه نقد دریافت کرده، اما در مقابل، ۱۵.۶۷۴ همت بابت بازپرداخت اصل تسهیلات و ۴.۰۸۹ همت بابت سود و جرایم تسهیلات پرداخت کرده است.
همچنین پرداخت نقدی بابت سود مشارکت در تولید به ۷.۶۲۶ همت رسید؛ در حالی که این رقم در شش‌ماهه نخست سال گذشته حدود ۱.۴۰۷ همت بود.
در نتیجه، موجودی نقد شرکت از ۶.۵۱۱ همت در ابتدای دوره به ۳.۵۶۴ همت در پایان شهریور کاهش یافت؛ یعنی موجودی نقد پایان دوره حدود ۴۵.۳ درصد کمتر از ابتدای سال بود.
بنابراین، مثبت بودن جریان نقد عملیاتی به افزایش موجودی نقد منجر نشده و خروج وجه نقد از محل تأمین مالی، در کنار سایر جریان‌ها، بر مانده نقد شرکت فشار وارد کرده است.
اختلاف یک همتی در ارقام زیان خالص
در بررسی صورت‌های مالی، اختلافی نیز میان رقم زیان خالص درج‌شده در صورت سود و زیان و صورت تغییرات در حقوق مالکانه دیده می‌شود.
در صورت سود و زیان شش‌ماهه سال ۱۴۰۵، زیان خالص ۳۴۷٬۹۶۰٬۵۶۱ میلیون ریال ثبت شده است؛ اما در صورت تغییرات در حقوق مالکانه، رقم ۳۳۷٬۹۶۰٬۵۶۲ میلیون ریال درج شده است.
اختلاف این دو رقم حدود ۱۰ هزار میلیارد ریال، معادل یک همت، است. در اطلاعات ارائه‌شده توضیحی درباره علت این مغایرت وجود ندارد؛ بنابراین، بدون توضیح تکمیلی شرکت نمی‌توان علت اختلاف را مشخص کرد.
جمع‌بندی
صورت‌های مالی شش‌ماهه سایپا از تشدید فشار مالی این خودروساز در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ حکایت دارد. درآمد عملیاتی شرکت ۲۵.۶ درصد کاهش یافته، بهای تمام‌شده ۱۹.۶ درصد افزایش پیدا کرده و زیان خالص به حدود ۳۴.۸ همت رسیده است. هم‌زمان، بدهی‌ها طی شش ماه نزدیک به ۵۰ همت افزایش یافته، حقوق مالکانه حدود ۴۵.۵ درصد کاهش پیدا کرده و موجودی نقد شرکت نیز ۴۵.۳ درصد کمتر شده است. هرچند جریان نقد عملیاتی مثبت گزارش شده، افزایش هزینه‌های مالی و خروج نقد از بخش تأمین مالی، فشار بر منابع شرکت را ادامه داده است. در مجموع، کاهش فاصله میان درآمد و هزینه‌های عملیاتی، مدیریت تعهدات مالی و تقویت نقدینگی از مهم‌ترین مسائلی است که ارقام این صورت‌های مالی برجسته می‌کنند.
پرسش‌های پرتکرار
۱. زیان خالص سایپا در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ چقدر بوده است؟
بر اساس صورت سود و زیان ارائه‌شده، زیان خالص شرکت حدود ۳۴.۸ همت بوده است؛ بیش از پنج برابر رقم ۶.۷۸ همتی دوره مشابه سال قبل.
۲. درآمد عملیاتی سایپا چقدر کاهش یافته است؟
درآمد عملیاتی از ۴۹.۰۵۶ همت به ۳۶.۴۸۸ همت رسیده که کاهش حدود ۲۵.۶ درصدی را نشان می‌دهد.
۳. بدهی‌های سایپا طی شش ماه چقدر افزایش یافته است؟
مجموع بدهی‌ها از ۲۲۱.۲۷۰ همت در پایان اسفند ۱۴۰۴ به ۲۷۱.۱۴۴ همت در پایان شهریور ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی حدود ۴۹.۹ همت افزایش.
۴. وضعیت حقوق مالکانه و زیان انباشته سایپا چگونه است؟
حقوق مالکانه شرکت حدود ۴۵.۵ درصد کاهش یافته و به ۴۰.۴۷۴ همت رسیده است. در مقابل، زیان انباشته به ۱۲۹.۶۳۳ همت افزایش پیدا کرده است.
۵. آیا سایپا در نیمه نخست سال جریان نقد عملیاتی مثبت داشته است؟
بله. جریان نقد عملیاتی شرکت مثبت و معادل ۵.۸۰۶ همت گزارش شده است؛ با این حال، موجودی نقد پایان دوره نسبت به ابتدای سال حدود ۴۵.۳ درصد کاهش یافته است.
۶. نسبت بدهی‌های جاری به دارایی‌های جاری چه وضعیتی دارد؟
در پایان شهریور، بدهی‌های جاری سایپا حدود ۲۶۵.۷۱۵ همت و دارایی‌های جاری آن ۱۰۶.۸۳۰ همت بوده است. نسبت جاری شرکت نیز حدود ۰.۴۰ گزارش شده است.
۷. آیا در صورت‌های مالی سایپا مغایرتی وجود دارد؟
بله. میان رقم زیان خالص در صورت سود و زیان و صورت تغییرات در حقوق مالکانه حدود یک همت اختلاف وجود دارد. در اطلاعات ارائه‌شده توضیحی برای این اختلاف درج نشده است.
منابع
- اقتصاد معاصر — منبع گزارش و ارقام صورت‌های مالی سایپا
- سامانه جامع اطلاع‌رسانی ناشران (کدال) — مرجع انتشار صورت‌های مالی شرکت‌های بورسی و فرابورسی
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟