مدیرعامل بانک ملت با تأکید بر ضرورت اصلاح شیوه مدیریت منابع در نظام بانکی اعلام کرد که سودآوری کوتاه‌مدت و رشد ترازنامه به‌تنهایی نشان‌دهنده موفقیت بانک‌ها نیست. فرشید فرخ‌نژاد در همایش ملی حاکمیت شرکتی با اشاره به اهمیت شفافیت، پاسخگویی و مدیریت ریسک، تأکید کرد که تصمیمات اعتباری و مالی باید بر اساس اصول حرفه‌ای اتخاذ شوند. این رویکرد می‌تواند با کاهش تعارض منافع، پیشگیری از فساد و تقویت نظارت بر تخصیص منابع، زمینه صیانت از سپرده‌های مردم و خلق ارزش پایدار را فراهم کند.
به‌روزرسانی ۲۰ آبان ۱۴۰۵: فرشید فرخ‌نژاد در همایش ملی حاکمیت شرکتی که ۱۹ آبان برگزار شد، بر ضرورت عبور بانک‌ها از الزامات شکلی و حرکت به سمت نظارت اثربخش تأکید کرد. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که اصلاح ساختار اداره بانک‌ها، تقویت کنترل‌های داخلی و افزایش پاسخگویی مدیران از محورهای مهم سیاست‌گذاری بانکی است.
حاکمیت شرکتی چگونه از سپرده‌های مردم محافظت می‌کند؟
حاکمیت شرکتی با تعیین مسئولیت مدیران، تقویت نظارت و کنترل تصمیمات مالی می‌تواند احتمال تخصیص نامناسب منابع و بروز زیان‌های بانکی را کاهش دهد.
فرشید فرخ‌نژاد، مدیرعامل بانک ملت، معتقد است رعایت اصول حاکمیت شرکتی نباید به تشکیل کمیته‌ها، برگزاری جلسات و تهیه گزارش‌های نظارتی محدود شود.
به گفته وی، آثار این اصول باید در تصمیمات واقعی بانک، از اعطای تسهیلات تا خرید خدمات و مدیریت سرمایه‌گذاری‌ها، نمایان باشد.
بانک‌ها علاوه بر سرمایه سهامداران، منابع گسترده‌ای از سپرده‌های مردمی را مدیریت می‌کنند؛ بنابراین تصمیمات نادرست اعتباری می‌تواند پیامدهایی فراتر از عملکرد مالی یک بانک داشته باشد.
در چنین شرایطی، تقویت نظام نظارت و ارزیابی ریسک به حفظ سلامت منابع و افزایش اعتماد عمومی کمک می‌کند.
چرا سودآوری بانک‌ها به‌تنهایی معیار موفقیت نیست؟
مدیرعامل بانک ملت تأکید کرده است که بزرگ‌شدن ترازنامه، افزایش سهم بازار و سودآوری کوتاه‌مدت، به‌تنهایی برای ارزیابی عملکرد بانک‌ها کافی نیست.
ممکن است یک بانک در دوره‌ای سود قابل‌توجهی شناسایی کند، اما هم‌زمان با افزایش ریسک اعتباری، تمرکز تسهیلات یا مشکلات نقدینگی مواجه باشد.
ازاین‌رو، ارزیابی موفقیت بانک‌ها باید مجموعه‌ای از شاخص‌های مالی و مدیریتی را در بر بگیرد.
| محور ارزیابی | شاخص‌های مورد توجه | اهمیت اقتصادی |
|---|---|---|
| عملکرد مالی | سودآوری و کیفیت درآمد | پایداری فعالیت بانک |
| مدیریت ریسک | کیفیت تسهیلات و ریسک نقدینگی | کاهش زیان‌های احتمالی |
| کنترل داخلی | اثربخشی حسابرسی و نظارت | پیشگیری از تخلف |
| شفافیت | کیفیت گزارشگری مالی | افزایش اعتماد سپرده‌گذاران |
| حاکمیت شرکتی | پاسخگویی و تفکیک اختیارات | بهبود کیفیت تصمیم‌گیری |
این معیارها با الزامات نظارتی بانک مرکزی در زمینه مدیریت ریسک، حسابرسی داخلی و گزارشگری مالی همسو هستند.
حاکمیت شرکتی چه نقشی در جلوگیری از فساد بانکی دارد؟
یکی از محورهای سخنان مدیرعامل بانک ملت، ضرورت حرکت از برخورد پس از وقوع تخلف به سمت پیشگیری از فساد بود.
فرخ‌نژاد تأکید کرده است که اصلاح فرآیندها باید به گونه‌ای انجام شود که فرصت سوءاستفاده از اختیارات و منابع بانکی به حداقل برسد.
تفکیک مسئولیت‌ها، شناسایی تعارض منافع، ثبت تصمیمات اعتباری و ایجاد سامانه‌های هشداردهنده می‌تواند در تحقق این هدف مؤثر باشد.
برای مثال، بررسی مستقل پرونده‌های اعتباری و کنترل ارتباط اشخاص با دریافت‌کنندگان تسهیلات می‌تواند احتمال تصمیم‌گیری جانبدارانه را کاهش دهد.
بر اساس دستورالعمل حاکمیت شرکتی بانک مرکزی، مؤسسات اعتباری مشمول باید ساختارهایی مانند کمیته ریسک، کمیته حسابرسی و کمیته رعایت قوانین و مقررات داشته باشند.
چگونه می‌توان خطای مدیریتی را از تخلف بانکی تفکیک کرد؟
مدیرعامل بانک ملت بر ضرورت تفاوت‌گذاشتن میان تصمیمات حرفه‌ای ناموفق و تصمیمات ناشی از تخلف یا فساد تأکید کرده است.
به گفته وی، مدیری که در چارچوب اختیارات قانونی و با ارزیابی حرفه‌ای تصمیم می‌گیرد، ممکن است به نتیجه مورد انتظار نرسد.
اما چنین شرایطی با تصمیماتی که بر اساس تعارض منافع، بی‌توجهی به مقررات یا رفتارهای پرریسک غیرمجاز اتخاذ می‌شوند، تفاوت دارد.
این تفکیک می‌تواند ضمن تقویت پاسخگویی، از گسترش محافظه‌کاری بیش‌ازحد مدیران و کاهش ابتکار عمل جلوگیری کند.
البته تشخیص این موارد باید بر اساس مستندات، مقررات و بررسی مراجع صلاحیت‌دار انجام شود.
فناوری‌های نوین چگونه شفافیت بانک‌ها را افزایش می‌دهند؟
فرخ‌نژاد استفاده از تحول دیجیتال و تحلیل داده را یکی از ابزارهای تقویت حاکمیت شرکتی دانسته است.
سامانه‌های نظارت هوشمند می‌توانند به شناسایی الگوهای غیرمتعارف تراکنش‌ها، ریسک‌های اعتباری و ضعف‌های عملیاتی کمک کنند.
همچنین یکپارچه‌سازی داده‌ها می‌تواند دسترسی مدیران و نهادهای نظارتی به اطلاعات دقیق‌تر را تسهیل کند.
با این حال، شفافیت بانکی به معنای انتشار عمومی تمام اطلاعات مشتریان نیست و باید با رعایت محرمانگی، امنیت داده‌ها و حقوق اشخاص همراه باشد.
بانک ملت پیش‌تر نیز توسعه خدمات دیجیتال، مدیریت ریسک و تقویت کنترل‌های داخلی را از اولویت‌های خود اعلام کرده بود.
آیا اصلاح حاکمیت شرکتی می‌تواند به کاهش ناترازی بانک‌ها کمک کند؟
اجرای حاکمیت شرکتی اثربخش می‌تواند به کاهش عوامل ایجادکننده ناترازی بانکی کمک کند، اما به‌تنهایی برای رفع تمام مشکلات ترازنامه‌ای کافی نیست.
کنترل کیفیت تسهیلات، مدیریت نقدینگی و نظارت بر سرمایه‌گذاری‌ها می‌تواند از انباشت ریسک و افزایش مطالبات مشکل‌دار جلوگیری کند.
در مقابل، ضعف نظارت و تخصیص نامناسب منابع ممکن است نیاز بانک به تأمین نقدینگی و هزینه‌های مالی آن را افزایش دهد.
اصلاح حاکمیت شرکتی در کنار نظارت مؤثر بانک مرکزی، مدیریت دارایی‌ها و بدهی‌ها و تقویت کفایت سرمایه می‌تواند به افزایش ثبات نظام بانکی کمک کند.
سوالات متداول درباره حاکمیت شرکتی بانک‌ها
حاکمیت شرکتی در بانک‌ها چیست؟
مجموعه‌ای از اصول و سازوکارها برای هدایت، نظارت، پاسخگویی و کنترل تصمیمات مدیریتی با هدف حفظ منافع ذی‌نفعان است.
آیا حاکمیت شرکتی از سپرده‌های مردم محافظت می‌کند؟
اجرای مؤثر آن می‌تواند ریسک تصمیمات نادرست را کاهش دهد، اما تضمین‌کننده حذف کامل ریسک بانکی نیست.
چرا مدیریت ریسک در بانک‌ها اهمیت دارد؟
زیرا ضعف مدیریت ریسک می‌تواند به افزایش مطالبات مشکل‌دار، کاهش نقدینگی و آسیب به سلامت مالی بانک منجر شود.
فناوری چه نقشی در شفافیت بانکی دارد؟
تحلیل داده و سامانه‌های هوشمند می‌توانند به شناسایی سریع‌تر ریسک‌ها و تقویت کنترل‌های داخلی کمک کنند.
جمع‌بندی؛ حاکمیت شرکتی، مسیری برای افزایش اعتماد عمومی
تأکید مدیرعامل بانک ملت بر استقرار حاکمیت شرکتی اثربخش، نشان‌دهنده اهمیت عبور از نظارت شکلی و تمرکز بر کیفیت واقعی تصمیمات بانکی است.
تقویت شفافیت، تفکیک مسئولیت‌ها، پیشگیری از فساد و نظارت مؤثر بر تخصیص منابع می‌تواند به کاهش ریسک، صیانت از سپرده‌ها و افزایش پایداری فعالیت بانک‌ها کمک کند.
تحقق این اهداف نیازمند اجرای مستمر مقررات، ارزیابی مستقل عملکرد مدیران و استفاده مؤثر از فناوری‌های نظارتی است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟