در هفته گذشته بازار ارز پر رونق ترین بازار دارایی در بین بازارهای دارایی بود. بانک مرکزی با تمام ابزار و اعلام عمومیاش وارد میدان شد تا مانع از صعود بیشتر دلار شود و درگیریهای نظامی در جنوب کشور و حملات به پایگاههای آمریکایی در منطقه، موجی از تقاضا را به بازار تزریق کرد که هیچ سیگنال لفظی توان خنثی کردن آن را نداشت. نتیجه این کشمکش واضح بود. دلار که هفته را در ۲۲۵ هزار تومان آغاز کرده بود، پس از یک افت کوتاه به ۲۲۲ هزار تومان، در پایان هفته با جهش تند به ۲۳۵ هزار تومان رسید و یورو نیز همپا با آن به ۲۷۲ هزار تومان صعود کرد. این تصویر در دل خود یک واقعیت مهم را بیان میکند، وقتی ریسک سیاسی-نظامی به حد کافی بالا برود، حتی یک تعهد دو میلیارد دلاری هم نمیتواند جریان تقاضا را از پوشش ریسک منحرف کند.
دلار چطور در میانه هفته مسیر عوض کرد
هفته با فضایی آرامتر شروع شد. دلار روز یکشنبه تا ۲۲۳ هزار تومان و روز دوشنبه تا ۲۲۲ هزار تومان پایین آمد. رئیس کل بانک مرکزی، عبدالناصر همتی، در همان روزها اعلام کرد که بانک مرکزی آمادگی عرضه تا دو میلیارد دلار ارز در بازار را دارد و رشد اخیر دلار را بیشتر روانی میداند تا واقعی. این سیگنال در کوتاهمدت کار کرد. بخشی از تقاضای هیجانی جذب عرضه اوراق سلف سکه بانک مرکزی شد که شرایط جذابی ارائه میداد. دراین اوراق که سود تضمین شده هفت درصد سه ماهه در نظر گرفته شده که سالانه معادل حدود ۳۰ درصد است. ترکیب این بازده تضمینشده با امکان دریافت فیزیکی سکه در سررسید، بخشی از پولهای سرگردان دلاری را به سمت این ابزار کشاند. در روز اول عرضه حدود ۴۲ میلیون ورقه جذب شد که بیش از ۶۷ درصد آن توسط اشخاص حقیقی خریداری شد.
اما از روز سهشنبه اوضاع تغییر کرد. با تشدید درگیریهای نظامی در خلیج فارس و اخبار حملات ایران به پایگاههای آمریکایی در منطقه، معاملهگران ترجیح دادند در آخرین روزهای کاری هفته، ریسک خود را با خرید ارز پوشش دهند. دلار روز سهشنبه به ۲۲۸ هزارتومان رسید، روز چهارشنبه با جهش به جهش به ۲۳۱ هزار تومان و روز پنجشنبه با رشد بیشتر به ۲۳۵ هزار تومان رسید. رفتار پوشش ریسک پایان هفته که در شرایط تنشزا همیشه در آخرین روز کاری تشدید میشود، یکی از عوامل اصلی این جهش نهایی بود.
در همین حال، دلار توافقی در مرکز مبادله ارز و طلای ایران نیز روز چهارشنبه وارد کانال تاریخی ۱۶۲ هزار تومان شد و در سمت فروش ۱۶۲ هزار و ۴۳۷ تومان معامله شد. حجم معاملات روزانه در بازار ارز تجاری مرکز مبادله در شهریور به ۱۳۱ میلیون دلار رسید که نسبت به ۴۶ میلیون دلار در فروردین ماه رشد ۲.۸ برابری نشان میدهد.
چه عواملی دلار را بالا و چه عواملی آن را پایین آورد
در سمت عوامل صعودی، تنشهای نظامی برجستهترین نیروی محرکه بازار در این هفته بود. کاهش تردد کشتیها از تنگه هرمز و ادامه درگیری در جنوب کشور، ریسک سیاسی را به سطحی رساند که اثر مداخلات لفظی بانک مرکزی را خنثی کرد. در کنار این، دادههای اقتصادی کلان نیز از سطوح بالاتر دلار حمایت میکنند. حجم نقدینگی، تورم ساختاری و فشار محاصره اقتصادی، همگی متغیرهایی هستند که در افق میانمدت از رشد قیمت ارز پشتیبانی میکنند
نکته مهم دیگر رشد قابل توجه داراییهای ارزی بانک مرکزی است. بر اساس اطلاعات موجود، حدود ۴.۵ میلیارد دلار به ذخایر ارزی بانک مرکزی اضافه شده که بخشی از آن در قیمتهای پایینتر جمعآوری شده است. این الگو شبیه به رفتار بانک مرکزی در سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ است که در آن دورهها نیز ذخایر در کف جمع شد و در سقف مورد استفاده قرار گرفت.
در سمت عوامل نزولی و بازدارنده، اعلام رئیس کل بانک مرکزی درباره آمادگی برای عرضه دو میلیارد دلار در بازار، در ابتدای هفته توانست هیجان را موقتاً تخلیه کند. عرضه اوراق سلف سکه نیز بخشی از نقدینگی را از بازار دلار به سمت ابزار جایگزین منحرف کرد. اگر مذاکرات منطقهای نشانهای از کاهش تنش ارائه دهد و بانک مرکزی عرضه ارز را با حجم و زمانبندی مناسب انجام دهد، فشار نزولی بر دلار قابل تصور است.
تحلیل تکنیکال دلار
قیمت دلار کانال بلندمدت چندساله خود را به سمت بالا شکسته و به صورت کلاسیک، هدف قیمتی بعد از شکست کانال به اندازه عرض کانال است. بنظر میرسد با یک اصلاح زمانی-قیمتی در قالب پولبک به سقف کانال قبلی، میتواند تا پایان پاییز به حدود ۲۵۰ هزارتومان برسد. از دیدگاه تکنیکال معامله در قیمتهای فعلی پرریسک بوده و ریسک به ریوارد مناسبی ارائه نمیدهد. برای سرمایهگذاران بهتر است تا وقوع اصلاح و استراحت بازار و تعیین تکلیف روند فعلی دست نگهدارند.
چشمانداز بازار و راهنمای سرمایهگذاری
بازار ارز در هفته پیش رو با دو سناریوی اصلی روبروست. اگر اخبار نظامی و سیاسی بدون تحول مثبتی ادامه یابد و نشانهای از بازگشت به مذاکره دیده نشود، محدوده ۲۳۵ هزار تومان به عنوان حمایت عمل خواهد کرد و مسیر به سمت ۲۴۰ هزار تومان باز میماند. در سناریوی دوم، اگر اخبار مثبتی از مذاکرات منتشر شود یا بانک مرکزی عرضه سنگینی انجام دهد، دلار میتواند اصلاح کند و محدوده ۲۳۰ تا ۲۳۲ هزار تومان نخستین ناحیه حمایتی خواهد بود. از دست رفتن این محدوده میتواند قیمت را به سمت ۲۲۵ تا ۲۲۷ هزار تومان هدایت کند. در صورت مداخله سنگینتر بانک مرکزی، اصلاح تا ۲۱۰ تا ۲۱۲ هزار تومان نیز در دسترس است و در حالت تشدید فشار، محدوده ۲۰۰ تا ۲۰۵ هزار تومان نیز میتواند دیده شود.
در افق پاییز، اگر فشار اقتصادی و سیاسی در وضعیت فعلی ادامه داشته باشد، کریدور ۲۴۰ تا ۲۵۰ هزار تومان برای دلار قابل پیشبینی است و تا پایان سال، اعداد بالاتری دور از ذهن نیستند. برای سرمایهگذاران، ورود یکجا و حجیم به بازار ارز در سطوح فعلی با توجه به احتمال اصلاحهای کوتاهمدت، خطرناک است. رویکرد منطقیتر این است که بخشی از سرمایه در سطوح فعلی وارد شود و برای بخش باقیمانده، منتظر اصلاح در محدوده ۲۰۰ تا ۲۰۵ هزار تومان ماند.
تنوعبخشی میان داراییهای ارزی مختلف، از جمله دلار نقدی، اوراق ارزی، صندوقهای ارزی و طلا، در شرایط فعلی عاقلانهتر از تمرکز کامل در یک دارایی است. مهمترین متغیری که سرمایهگذاران باید در هفته پیش رو رصد کنند، تصمیم بانک مرکزی در خصوص زمانبندی و حجم عرضه ارز است که میتواند سناریوهای پیش رو را به طور کامل بازتعریف کند.
