سخنگوی وزارت صمت: جمع‌بندی خسارت صنایع در جنگ هنوز انجام نشده است

برآورد خسارت و مدیریت تداوم تولید در صنایع آسیب‌دیده از جنگ

عزت‌الله زارعی، سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت، در پاسخ به پرسشی درباره میزان خسارت واردشده به واحدهای صنعتی و تولیدی کشور در پی جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، اظهار داشت: حملات دشمن در نقاط مختلف کشور و شهرک‌های صنعتی پراکنده بوده است. برخی واحدها دچار آسیب فیزیکی شده‌اند و در گروهی دیگر، فرآیند تولید به طور کامل متوقف گردیده است. وی افزود: شدت حملات در تعدادی از این واحدها به حدی بوده که متأسفانه شماری از کارگران و کارکنان به شهادت رسیده‌اند.

سخنگوی وزارت صمت با اشاره به پراکندگی جغرافیایی واحدهای آسیب‌دیده تأکید کرد که هنوز جمع‌بندی نهایی برای اعلام تعداد دقیق و نوع صنایع خسارت‌دیده انجام نشده است. از منظر اقتصاد صنعتی، برآورد خسارت در چنین شرایطی نیازمند ارزیابی میدانی، تفکیک آسیب‌های ساختاری از عملیاتی و اولویت‌بندی بر اساس نقش صنایع در زنجیره تأمین کالاهای اساسی است.

مدیریت تداوم تولید و تأمین کالاهای ضروری

زارعی در خصوص صنایع تولیدکننده کالاهای اساسی و ضروری مردم توضیح داد: برای جلوگیری از ایجاد هرگونه کمبود در بازار، تولید این اقلام به واحدهای مشابه و فعال منتقل شده است تا کسری ایجادشده جبران شود. این راهبرد در ادبیات مدیریت بحران تولید، تحت عنوان «تاب‌آوری زنجیره تأمین از طریق توزیع مجدد ظرفیت» شناخته می‌شود و هدف آن حفظ سطح عرضه کالاهای حیاتی در شرایط بروز شوک‌های بیرونی است.

برنامه حمایتی دولت برای بازسازی

سخنگوی وزارت صمت در پایان خاطرنشان کرد: دولت تمهیداتی از جمله اعطای تسهیلات مالی به صنایع آسیب‌دیده را در نظر گرفته است تا این واحدها بتوانند نسبت به بازسازی و جبران خسارت اقدام کرده و هرچه سریع‌تر به چرخه تولید بازگردند. از دیدگاه اقتصاد مقاومتی، بازگشت سریع واحدهای تولیدی به مدار تولید، نقش کلیدی در حفظ اشتغال، کاهش شوک‌های عرضه و ثبات قیمت‌ها ایفا می‌کند.

تحلیل  اقتصادی آسیب‌پذیری صنایع در شوک‌های برون‌زا و راهبردهای تداوم تولید

بروز شوک‌های نظامی به زیرساخت‌های صنعتی، از منظر اقتصاد کلان و اقتصاد صنعتی، با دو چالش اصلی همراه است: نخست، اختلال در زنجیره تأمین کالاهای اساسی و دوم، کاهش سرمایه‌های فیزیکی و انسانی کشور. پراکندگی واحدهای آسیب‌دیده در شهرک‌های صنعتی و عدم شفافیت فوری در آمار خسارت، نشان‌دهنده پیچیدگی برآورد هزینه‌های جنگ در بخش تولید است.

بر اساس تجارب بین‌المللی، هر یک درصد کاهش در ظرفیت تولید صنایع کلیدی، به طور متوسط ۰.۳ تا ۰.۵ درصد به تورم کالاهای مرتبط دامن می‌زند. از این رو، راهبرد انتقال تولید کالاهای اساسی به واحدهای مشابه، رویکردی کارآمد در مدیریت تاب‌آوری زنجیره تأمین محسوب می‌شود. این الگو که در ادبیات اقتصاد مقاومتی تحت عنوان «توزیع مجدد ظرفیت» شناخته می‌شود، می‌تواند افت تولید را تا ۷۰ درصد جبران کند.

از سوی دیگر، تأخیر در برآورد دقیق خسارت‌ها، برنامه‌ریزی برای بازسازی را با چالش روبه‌رو می‌سازد. مطالعات صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد هر ماه تأخیر در شروع فرآیند بازسازی صنایع آسیب‌دیده، هزینه نهایی بازتوانی را تا ۸ درصد افزایش می‌دهد. در این میان، اعطای تسهیلات هدفمند به واحدهای خسارت‌دیده و بازگشت سریع آنها به چرخه تولید، علاوه بر حفظ اشتغال، از انتقال شوک‌های عرضه به بازار مصرف جلوگیری کرده و ثبات نسبی قیمت‌ها را تضمین می‌کند.