مرور گزارشهای اقتصادی روزنامههای کشور نشان میدهد اقتصاد ایران همچنان با مجموعهای از چالشهای ساختاری در حوزههای ارزی، مسکن، انرژی و بازار کالاهای مصرفی مواجه است.
در حالی که سیاستگذار پولی از پایان رویکرد نرخگذاری دستوری ارز سخن میگوید، فعالان صنعت ساختمان نسبت به عمیقتر شدن رکود و بحران مسکن هشدار میدهند.
همزمان، تبعات بحران انرژی در سطح منطقهای و جهانی، افزایش چشمگیر قیمت تلفن همراه و تلاش ایران برای ایفای نقش پررنگتر در همکاریهای انرژی سازمان همکاری شانگهای، از مهمترین محورهای مورد توجه رسانههای اقتصادی بوده است. مجموعه این تحولات میتواند بر مسیر رشد اقتصادی، سرمایهگذاری و معیشت خانوارها در ماههای آینده اثرگذار باشد.
۵ سیگنال مهم از اقتصاد ایران در آینه روزنامهها
گزارشهای امروز روزنامههای اقتصادی تنها بازتاب رویدادهای روز نیستند، بلکه نشانههایی از روندهای مهم اقتصاد کشور را آشکار میکنند. از اصلاح سیاستهای ارزی گرفته تا تشدید بحران مسکن و تغییرات بازار کالاهای مصرفی، هر یک از این موضوعات میتواند بر تصمیمگیری فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران اثرگذار باشد.
۱- پایان ارز دستوری گام به سوی شفافیت؟: بانک مرکزی رسماً اعلام کرده قصد بازگشت به سیاست تثبیت دستوری نرخ ارز را ندارد. طبق اعلام این نهاد، تداوم سیاست ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی طی سالهای گذشته حدود ۷.۵ میلیارد دلار تعهد و بدهی ارزی ایجاد کرده است. کاهش فاصله نرخهای رسمی و آزاد میتواند رانتهای ارزی را محدود کند، اما موفقیت این سیاست به اجرای اصلاحات مکمل اقتصادی وابسته خواهد بود.
۲- صنعت ساختمان در عمیقترین رکود دو دهه اخیر: سهم بخش ساختمان از تولید ناخالص داخلی از حدود ۶ درصد در سال ۱۳۸۱ به ۲.۵ درصد در سال ۱۴۰۲ کاهش یافته است. همچنین تعداد پروانههای ساختمانی نسبت به اوایل دهه ۹۰ به کمتر از نصف رسیده که زنگ خطر تشدید کمبود مسکن در سالهای آینده را به صدا درآورده است.
۳- افزایش ۵۵ درصدی هزینه ساختوساز: آسیبهای ناشی از تنشهای منطقهای و اختلال در صنایع فولاد، سیمان و پتروشیمی موجب رشد قابل توجه هزینه مصالح ساختمانی شده است. این موضوع فشار مضاعفی بر بازار مسکن وارد کرده و احتمال افزایش بیشتر قیمت تمامشده واحدهای مسکونی را تقویت میکند.
۴- موبایل از کالای مصرفی به دارایی سرمایهای تبدیل شد: بررسی بازار تلفن همراه نشان میدهد قیمت برخی مدلها طی کمتر از یک سال بین ۷۹ تا ۲۷۰ درصد رشد کرده است. افزایش نرخ ارز، محدودیت واردات، کاهش عرضه و رشد هزینههای گمرکی از مهمترین عوامل این جهش قیمتی عنوان میشوند.
۵- دیپلماسی انرژی ایران وارد فاز جدید شد: پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم انرژی سازمان همکاری شانگهای و اتصال شبکه برق کشورهای عضو، نشاندهنده تلاش ایران برای ایفای نقش محوری در بازار انرژی منطقه است. حضور قدرتهایی مانند چین، روسیه و هند میتواند ظرفیتهای جدیدی برای همکاریهای اقتصادی و انرژی ایجاد کند.
مهمترین روایتهای اقتصادی روزنامههای کشور
روزنامه دنیای اقتصاد به موضع جدید بانک مرکزی درباره نرخ ارز پرداخته و تأکید کرده است که بازگشت به سیاست ارز دستوری نهتنها مغایر قوانین اقتصادی است، بلکه میتواند زمینهساز رانت، فساد و تشدید نوسانات بازار شود.
روزنامه شرق نیز با اشاره به افت شدید سرمایهگذاری در صنعت ساختمان، خواستار تشکیل «کارگروه ملی صنعت ساختمان» شده و هشدار داده است که تداوم روند فعلی میتواند به تعمیق بحران مسکن و کاهش اشتغال در این بخش منجر شود.
روزنامه اعتماد در تحلیل خود از بحران انرژی، بر نقش راهبردی ایران در امنیت انرژی جهان تأکید کرده و تنگه هرمز را همچنان مهمترین گلوگاه انتقال انرژی در اقتصاد جهانی دانسته است.
در همین حال، فرهیختگان از جهش کمسابقه قیمت موبایل خبر داده و گزارش کرده است که برخی گوشیهای پرچمدار اکنون به سطح قیمتی خودروهای صفر کیلومتر سال گذشته رسیدهاند.
همچنین روزنامه جوان به ابتکار ایران در سازمان همکاری شانگهای پرداخته و پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم انرژی را گامی مهم برای ایجاد بازار منطقهای برق و تقویت همکاریهای انرژی در جهان چندقطبی ارزیابی کرده است.
آیا اقتصاد ایران در آستانه یک تغییر ساختاری قرار دارد؟
مرور گزارشهای امروز رسانههای اقتصادی نشان میدهد چهار محور اصلی اقتصاد ایران شامل «اصلاحات ارزی»، «بحران مسکن»، «فشار هزینههای معیشتی» و «دیپلماسی انرژی» بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر گره خوردهاند. موفقیت سیاستگذاران در مدیریت این چالشها میتواند مسیر رشد اقتصادی را هموار کند؛ اما در صورت تداوم مشکلات ساختاری، بازارهایی مانند مسکن، ارز و کالاهای مصرفی همچنان با نوسانات و فشارهای جدید مواجه خواهند بود. از این منظر، تحولات ماههای پیشرو میتواند یکی از تعیینکنندهترین مقاطع اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۵ باشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟