دولت برای مدیریت تأمین گاز و برق در زمستان ۱۴۰۵، حدود پنج سناریو و سه بسته اجرایی در حوزه تولید، کاهش مصرف و دیپلماسی انرژی طراحی کرده است. اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، اعلام کرد که هدف اصلی دولت عبور از فصل سرما بدون قطعی انرژی است؛ با این حال، شرایط آب‌وهوایی، میزان مصرف و وضعیت زیرساخت‌ها می‌تواند احتمال اعمال محدودیت را افزایش دهد. وی همچنین از خانوارها خواست مصرف گاز و برق خود را نسبت به سال گذشته ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش دهند.
به‌روزرسانی ۲۰ آبان ۱۴۰۵: رئیس سازمان بهینه‌سازی انرژی در حاشیه امضای تفاهم‌نامه همکاری با ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، جزئیات برنامه دولت برای زمستان را تشریح کرد. وی تأکید کرد هنوز نمی‌توان با قطعیت درباره قطعی برق و گاز اظهارنظر کرد و دولت برای شرایط مختلف آماده می‌شود.
آیا زمستان ۱۴۰۵ برق و گاز به‌صورت هم‌زمان قطع می‌شود؟
قطعی هم‌زمان برق و گاز تصمیم قطعی دولت نیست، اما در صورت تشدید کمبود انرژی، احتمال اعمال محدودیت در هر دو بخش وجود دارد.
سقاب اصفهانی اعلام کرده است که دولت برای مدیریت زمستان، از سناریوهای خوش‌بینانه تا بدبینانه برنامه‌ریزی کرده و سناریوی نخست، تأمین انرژی بدون قطعی است.
به گفته وی، شرایط امسال تحت تأثیر ناترازی ساختاری و آسیب‌دیدگی بخشی از زیرساخت‌های انرژی قرار دارد.
از سوی دیگر، ارتباط مستقیم تأمین گاز نیروگاه‌ها با تولید برق باعث می‌شود کاهش عرضه گاز، علاوه بر مشترکان گاز، شبکه برق را نیز تحت فشار قرار دهد.
با این حال، شدت محدودیت‌های احتمالی به میزان تولید، ذخایر سوخت جایگزین، دمای هوا و میزان صرفه‌جویی خانوارها و صنایع وابسته است.
پنج سناریوی دولت برای زمستان شامل چه مواردی است؟
معاون رئیس‌جمهور از تدوین حدود پنج سناریو برای مدیریت انرژی زمستان خبر داده، اما جزئیات فنی و شرایط اجرای تک‌تک آنها به‌صورت عمومی اعلام نشده است.
آنچه از اظهارات وی مشخص است، برنامه‌ریزی دولت برای طیفی از وضعیت‌های تأمین پایدار انرژی تا شرایط دشوار ناشی از تشدید ناترازی است.
بنابراین، نمی‌توان زمان‌بندی خاموشی‌ها یا میزان قطعی احتمالی را از هم‌اکنون مشخص کرد.
سه بسته اجرایی اعلام‌شده دولت عبارت‌اند از:
| بسته اجرایی | مهم‌ترین اقدامات | هدف |
|---|---|---|
| افزایش تولید | بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده و بازیابی ظرفیت گاز | افزایش عرضه انرژی |
| مدیریت مصرف | اجرای طرح‌های کاهش مصرف خانگی و صنعتی | کاهش تقاضای زمستان |
| دیپلماسی انرژی | پیگیری واردات و تأمین منابع خارجی | جبران بخشی از کمبود احتمالی |
به گفته سقاب اصفهانی، اجرای هم‌زمان این برنامه‌ها می‌تواند احتمال محدودیت انرژی را کاهش دهد.
چرا خانوارها باید ۱۵ تا ۲۰ درصد مصرف انرژی را کاهش دهند؟
رئیس سازمان بهینه‌سازی انرژی از خانوارها خواسته است مصرف گاز و برق خود را نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش دهند.
دلیل این درخواست، افزایش تقاضای گرمایشی و محدودیت تأمین سوخت نیروگاه‌ها در فصل سرماست.
به گفته سقاب اصفهانی، بخش عمده تولید برق کشور به گاز وابسته است؛ بنابراین کاهش مصرف گاز خانگی می‌تواند به تأمین سوخت نیروگاه‌ها و پایداری شبکه برق کمک کند.
برای نمونه، خانواری که سال گذشته در یک دوره مشخص ۵۰۰ مترمکعب گاز مصرف کرده است، با کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی، مصرف خود را به ۴۰۰ تا ۴۲۵ مترمکعب می‌رساند.
دولت همچنین از اجرای مشوق‌های اقتصادی و برنامه‌های آموزشی برای مشارکت مشترکان خبر داده است.
کاهش ۳۵ درصدی مصرف سوخت در استان‌های مرزی چه معنایی دارد؟
معاون رئیس‌جمهور اعلام کرده که پس از اجرای طرح سامان‌دهی کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها، مصرف سوخت در یکی از استان‌های مرزی حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است.
با این حال، وی تأکید کرده که تمام این کاهش را نمی‌توان به جلوگیری از قاچاق نسبت داد.
تغییر الگوی مصرف محلی، کاهش عرضه خارج از شبکه و انتقال برخی مصارف به مسیرهای رسمی نیز می‌توانند در این آمار نقش داشته باشند.
به گفته او، برای تعیین دقیق اثر طرح بر قاچاق سوخت، حداقل دو ماه پایش داده‌ها ضرورت دارد.
گواهی صرفه‌جویی چگونه به کاهش ناترازی انرژی کمک می‌کند؟
یکی از محورهای تفاهم‌نامه جدید دولت، استفاده از ظرفیت ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم برای ایجاد انگیزه اقتصادی در کاهش مصرف و هدررفت انرژی است.
در این سازوکار، سرمایه‌گذاران و شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند با اجرای پروژه‌های قابل اندازه‌گیری، از منافع اقتصادی صرفه‌جویی تأییدشده بهره‌مند شوند.
اجرای سامانه‌های اندازه‌گیری هوشمند، کاهش اتلاف شبکه و کنترل انحراف سوخت از مهم‌ترین زمینه‌های این برنامه است.
به گفته رئیس سازمان بهینه‌سازی، هدف آن است که کاهش مصرف برای خانوارها، صنایع و کشاورزان نیز ارزش اقتصادی ایجاد کند.
برنامه دولت برای اسقاط کامیون‌ها و برقی‌سازی موتورسیکلت‌ها چیست؟
سقاب اصفهانی از برنامه اتصال گواهی اسقاط به گواهی صرفه‌جویی سوخت برای کامیون‌های بالای ۵۰ سال خبر داده است.
به گفته وی، مصوبه مربوط ابلاغ شده و شیوه‌نامه اجرایی در مرحله نهایی قرار دارد.
همچنین تبدیل حدود ۲۰۰ هزار موتورسیکلت کار به موتورسیکلت برقی با همکاری شهرداری تهران در دستور کار قرار گرفته است.
این ارقام بیانگر برنامه‌های اعلام‌شده هستند و به معنای اجرای کامل اسقاط یا جایگزینی وسایل نقلیه نیستند.
پرسش‌های متداول درباره قطعی برق و گاز زمستان ۱۴۰۵
آیا قطعی گاز در زمستان قطعی است؟
خیر. دولت اعلام کرده هدف اصلی تأمین پایدار انرژی است و اعمال محدودیت به شرایط تولید، دمای هوا و مصرف بستگی دارد.
آیا برق و گاز ممکن است هم‌زمان قطع شوند؟
در شرایط تشدید ناترازی، محدودیت هر دو حامل انرژی محتمل است، اما برنامه قطعی برای قطع هم‌زمان اعلام نشده است.
مردم چقدر باید مصرف را کاهش دهند؟
هدف اعلام‌شده دولت کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی مصرف نسبت به دوره مشابه سال گذشته است.
حل کامل ناترازی انرژی چقدر زمان می‌برد؟
سقاب اصفهانی برآورد کرده اصلاح ریشه‌ای ناترازی به حدود سه تا چهار سال زمان نیاز دارد؛ این برآورد به اجرای برنامه‌ها وابسته است.
جمع‌بندی؛ عبور از زمستان بدون قطعی انرژی امکان‌پذیر است؟
دولت برای زمستان ۱۴۰۵ پنج سناریو و سه بسته اجرایی در نظر گرفته و هم‌زمان برنامه‌های کاهش مصرف، بازسازی زیرساخت‌ها و مدیریت قاچاق سوخت را دنبال می‌کند.
کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی مصرف خانوارها در کنار افزایش ظرفیت تولید و کاهش هدررفت می‌تواند احتمال محدودیت گاز و برق را کاهش دهد.
با این حال، عبور بدون قطعی از زمستان تضمین‌شده نیست و به نتیجه اقدامات اجرایی، وضعیت آب‌وهوا و میزان تقاضای انرژی وابسته خواهد بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟